Trang 350 – Khai Mở

Thời Sự

Iran giữ kênh liên lạc với Mỹ giữa lúc Trump cân nhắc đáp trả đàn áp biểu tình

Đăng vào 13/01/2026 bởi Nguyễn Tuyên

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi phát biểu trong bối cảnh làn sóng biểu tình lan rộng tại Tehran (Iran) ngày 12/1/2026. (Ảnh: Chụp màn hình/Internet)

Iran cho biết vẫn duy trì liên lạc với Mỹ trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump xem xét các biện pháp đáp trả chiến dịch đàn áp biểu tình lan rộng tại nước này.

Iran hôm 12/1 xác nhận vẫn giữ các kênh liên lạc với Mỹ, trong khi Tổng thống Donald Trump cân nhắc phản ứng trước làn sóng đàn áp bạo lực đối với các cuộc biểu tình – được xem là thách thức nghiêm trọng nhất đối với chính quyền giáo sĩ Iran kể từ Cách mạng Hồi giáo năm 1979.

Phát biểu với báo giới, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết các kênh trao đổi giữa Ngoại trưởng Abbas Araqchi và đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff vẫn được duy trì, đồng thời liên lạc gián tiếp tiếp tục thông qua Thụy Sĩ – quốc gia trung gian truyền thống giữa hai bên.

Theo ông Baghaei, Mỹ đã gửi một số thông điệp và ý tưởng, song Tehran cho rằng các phát biểu “mâu thuẫn” từ Washington phản ánh sự thiếu nghiêm túc trong cách tiếp cận. “Cộng hòa Hồi giáo là quốc gia không bao giờ rời bàn đàm phán,” ông nói, đồng thời nhấn mạnh Iran sẵn sàng đối thoại nhưng cũng chuẩn bị cho mọi kịch bản.

Mỹ cân nhắc các phương án gây sức ép

Tổng thống Trump hôm Chủ nhật cho biết Mỹ có thể sớm gặp quan chức Iran và đang liên lạc với phe đối lập, trong lúc gia tăng áp lực lên Tehran. Ông cảnh báo Washington có thể hành động nếu chính quyền Iran tiếp tục sử dụng vũ lực đối với người biểu tình.

Theo các quan chức Mỹ, ông Trump sẽ họp với nhóm cố vấn an ninh cấp cao để thảo luận các lựa chọn đối phó, bao gồm tăng trừng phạt, biện pháp mạng bí mật hoặc hỗ trợ truyền thông cho các lực lượng đối lập. Một số nguồn tin cho biết khả năng không kích cũng được nêu ra, dù rủi ro thương vong dân sự được đánh giá là rất cao.

Iran đã trải qua nhiều đợt biểu tình trong quá khứ và thường kiểm soát bằng các biện pháp mạnh. Tuy nhiên, làn sóng hiện nay lan rộng trên toàn quốc, bắt nguồn từ bất mãn kinh tế và nhanh chóng chuyển sang các khẩu hiệu đòi thay đổi thể chế, trong bối cảnh ảnh hưởng khu vực của Tehran suy giảm đáng kể.

Thương vong gia tăng, Iran nói tình hình “trong tầm kiểm soát”

Theo tổ chức nhân quyền HRANA có trụ sở tại Mỹ, ít nhất 490 người biểu tình và 48 nhân viên an ninh đã thiệt mạng, hơn 10.600 người bị bắt kể từ khi biểu tình bùng phát cuối tháng 12. Iran chưa công bố số liệu chính thức, trong khi việc xác minh độc lập gặp khó khăn do chính quyền cắt internet trên diện rộng.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf cảnh báo Mỹ về “sai lầm tính toán”, cho rằng bất kỳ cuộc tấn công nào vào Iran sẽ khiến các căn cứ và lợi ích của Mỹ cùng Israel trở thành mục tiêu hợp pháp.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Araqchi khẳng định tình hình an ninh tại Iran đang “được kiểm soát hoàn toàn”, đồng thời cáo buộc Mỹ và Israel kích động bất ổn nhằm tạo cớ can thiệp từ bên ngoài. Truyền thông nhà nước Iran đã phát sóng các cuộc biểu tình ủng hộ chính quyền và lễ tang của lực lượng an ninh thiệt mạng.

Giới quan sát nhận định diễn biến tiếp theo sẽ phụ thuộc vào mức độ leo thang biểu tình trong nước cũng như lựa chọn chính sách của Washington, trong bối cảnh cả hai bên đều để ngỏ khả năng vừa đối thoại vừa đối đầu.

Theo: Reuters

Thời Sự

Cuba thách thức Mỹ sau tuyên bố của Trump về việc chặn dầu và tiền từ Venezuela

Đăng vào 13/01/2026 bởi Nguyễn Tuyên

Cuba bác bỏ tuyên bố của Tổng thống Donald Trump về việc chặn dầu và tiền từ Venezuela, khẳng định chủ quyền quốc gia giữa khủng hoảng năng lượng trầm trọng.

Mỹ gia tăng sức ép, Cuba phản ứng cứng rắn

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 11/1 tuyên bố Washington sẽ không cho phép dầu mỏ hoặc dòng tiền từ Venezuela chảy sang Cuba, đồng thời gợi ý đảo quốc cộng sản nên đạt được một thỏa thuận với Mỹ nếu không muốn đối mặt các hậu quả nghiêm trọng hơn.

Phát biểu trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump khẳng định Cuba “đã sống nhiều năm nhờ lượng lớn dầu và tiền từ Venezuela” và cảnh báo: “Không còn dầu hay tiền nào đến Cuba – không một đồng. Tôi khuyên họ nên thỏa thuận, trước khi quá muộn”.

Theo dữ liệu vận chuyển, Venezuela – nhà cung cấp dầu lớn nhất của Cuba – đã ngừng hoàn toàn các chuyến hàng sang đảo quốc Caribe kể từ khi Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro bị lực lượng Mỹ bắt giữ hồi đầu tháng 1 trong bối cảnh Mỹ siết chặt phong tỏa dầu mỏ đối với quốc gia thành viên OPEC này.

Trong khi đó, Washington và Caracas đang tiến triển một thỏa thuận trị giá khoảng 2 tỷ USD, cho phép Mỹ mua tới 50 triệu thùng dầu Venezuela, với doanh thu được quản lý dưới sự giám sát của Bộ Tài chính Mỹ.

Tổng thống Cuba Miguel Díaz-Canel lập tức phản bác tuyên bố của ông Trump, khẳng định Mỹ không có quyền áp đặt điều kiện đối với Havana. “Cuba là quốc gia tự do, độc lập và có chủ quyền. Không ai có thể ra lệnh cho chúng tôi”, ông viết trên mạng xã hội X.

Khủng hoảng năng lượng và sức ép ngày càng lớn với Havana

Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodríguez nhấn mạnh Havana có quyền nhập khẩu nhiên liệu từ bất kỳ quốc gia nào sẵn sàng cung cấp, đồng thời bác bỏ cáo buộc Cuba nhận dầu hay lợi ích vật chất để đổi lấy hỗ trợ an ninh cho Venezuela.

Cuba hiện phụ thuộc lớn vào dầu nhập khẩu, chủ yếu từ Venezuela và một phần nhỏ từ Mexico, nhằm duy trì hoạt động phát điện và giao thông. Theo dữ liệu theo dõi tàu và tài liệu nội bộ của công ty dầu khí nhà nước PDVSA, Venezuela vẫn cung cấp trung bình khoảng 26.500 thùng dầu/ngày cho Cuba trong năm ngoái, chiếm khoảng một nửa lượng thiếu hụt nhiên liệu của đảo quốc.

Tuy nhiên, việc nguồn cung này bị gián đoạn diễn ra trong bối cảnh Cuba đang chìm sâu vào khủng hoảng năng lượng. Mất điện luân phiên kéo dài nhiều giờ mỗi ngày, thiếu nhiên liệu, thực phẩm và thuốc men đã làm tê liệt nền kinh tế và đẩy làn sóng di cư ra nước ngoài, chủ yếu sang Mỹ, lên mức kỷ lục trong 5 năm qua.

Mexico gần đây nổi lên như một nguồn cung dầu thay thế quan trọng cho Cuba, song khối lượng vẫn hạn chế. Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum cho biết nước này chưa tăng xuất khẩu, nhưng do diễn biến chính trị tại Venezuela, Mexico đã trở thành một nhà cung cấp đáng kể hơn cho Havana.

Các đánh giá tình báo Mỹ cho thấy kinh tế Cuba đang chịu áp lực nghiêm trọng, song chưa có bằng chứng rõ ràng cho thấy đảo quốc “sắp sụp đổ” như dự đoán của ông Trump. Dù vậy, việc mất nguồn dầu và hỗ trợ từ Venezuela có thể khiến chính quyền Tổng thống Díaz-Canel đối mặt thách thức lớn hơn trong việc duy trì ổn định xã hội và kinh tế.

Theo: Nguồn tổng hợp

Kinh Tế

Giá vàng thế giới vượt 4.600 USD, phố Wall lập kỷ lục phiên 12/1

Đăng vào 13/01/2026 bởi An Nhiên

Giá vàng thế giới bật tăng mạnh trong phiên 12/1, có lúc chạm 4.629 USD/ounce. Các chỉ số DJIA và S&P 500 cũng đóng cửa ở mức cao chưa từng có. Thị trường phản ứng trước thông tin liên quan Chủ tịch Fed Jerome Powell và chờ báo cáo lạm phát Mỹ công bố ngày 13/1.

Giá vàng tăng 88 USD, nhà đầu tư tìm tài sản trú ẩn

Đóng cửa phiên 12/1, giá vàng giao ngay tăng 88 USD lên 4.597 USD/ounce. Trong phiên, giá lập đỉnh mới tại 4.629 USD/ounce. Sáng 13/1, giá giảm nhẹ về 4.591 USD/ounce.

Nhà đầu tư tìm đến tài sản trú ẩn do bất ổn sau khi chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump mở cuộc điều tra hình sự với Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang (Fed) Jerome Powell. Ông Powell bị điều tra vì dự án cải tạo trụ sở Fed. Tuy nhiên, ông cho rằng đây chỉ là “cái cớ” vì ông đã không giảm lãi suất mạnh tay.

Giá vàng thế giới có lúc vượt 4.600 USD trong phiên 12/1. Đồ thị: Kitco. (Ảnh: Chụp màn hình/VnExpress)

Nhận định của Societe Generale, kỳ vọng chính sách và lộ trình Fed

“Bất ổn tăng tốc thể hiện rõ rệt ở thị trường vàng. Dường như cứ mỗi tuần, chúng ta lại ghi nhận một bất ổn nữa”, Michael Haigh, Giám đốc Nghiên cứu Hàng hóa tại Societe Generale, nhận định. Ông cho rằng các yếu tố hỗ trợ vàng khó biến mất sớm.

Năm ngoái, giá vàng tăng 64%, mạnh nhất kể từ năm 1979. Nhiệm kỳ của Jerome Powell sẽ kết thúc vào tháng 5. Fox News cho biết chính quyền Trump dự kiến phỏng vấn Rick Rieder, Giám đốc Đầu tư Trái phiếu của BlackRock, cho vị trí ứng cử viên kế nhiệm Powell.

Fed sẽ họp chính sách ngày 27-28/1. Năm ngoái, Fed giảm lãi suất 3 lần, tổng cộng 75 điểm cơ bản (0,75%). Dù vậy, các thị trường chỉ dự báo Fed hành động 2 lần trong năm nay.

Bạc, bạch kim, palladium tăng; chứng khoán Mỹ đảo chiều lên đỉnh

Ngoài vàng, các kim loại quý khác cũng đi lên. Bạc lập kỷ lục tại 86,22 USD. Bạch kim tăng 3% lên 2.342 USD. Palladium tăng 2,5%, chốt phiên ở 1.861 USD.

Trên thị trường chứng khoán Mỹ, phiên 12/1 chứng kiến các chỉ số chính cùng lập đỉnh. DJIA tăng 0,17% lên 49.590 điểm. S&P 500 lên 6.977 điểm. Nasdaq Composite tăng 0,26%.

Đầu phiên, các chỉ số đi xuống do tin tức về Chủ tịch Fed, rồi nhanh chóng đảo chiều. Nhóm hàng tiêu dùng thiết yếu và công nghệ dẫn đầu đà tăng. Trong đó, cổ phiếu Walmart tăng 3%. Nhà đầu tư chờ báo cáo lạm phát Mỹ công bố ngày 13/1, yếu tố có thể tác động kỳ vọng lãi suất trước cuộc họp cuối tháng của Fed.

Theo: VnExpress

Thời Sự

Miền Bắc sắp đón không khí lạnh rất mạnh, rét đậm diện rộng giữa tuần sau

Đăng vào 13/01/2026 bởi Hoàng Anh

Khoảng 21–22/1, miền Bắc có thể ảnh hưởng không khí lạnh rất mạnh. (Ảnh: Chụp màn hình/Tiền Phong)

Khoảng 21–22/1, miền Bắc có thể đón đợt không khí lạnh rất mạnh, gây rét đậm diện rộng; trước đó trời rét về đêm, ngày nắng, ít mưa.

Khoảng giữa tuần sau, miền Bắc được dự báo sẽ chịu tác động của một đợt không khí lạnh có cường độ rất mạnh, khiến nền nhiệt giảm sâu và rét đậm xuất hiện trên diện rộng. Trước khi đợt lạnh này tràn về, khu vực duy trì hình thái thời tiết rét về đêm và sáng sớm, ban ngày hửng nắng, mưa ít. Theo nhận định xa, đợt không khí lạnh có khả năng ảnh hưởng rõ rệt trong hai ngày 21–22/1, làm gia tăng nguy cơ rét hại tại vùng núi cao. Người dân cần chủ động các biện pháp phòng chống rét, đặc biệt với cây trồng, vật nuôi và sức khỏe người già, trẻ nhỏ.

Miền Bắc rét về đêm, vùng núi đề phòng băng giá

Trong ngày 13/1, khu vực Đông Bắc Bộ ít mây, ngày nắng, đêm không mưa; sáng sớm xuất hiện sương mù và sương mù nhẹ rải rác. Gió nhẹ, trời rét về đêm và sáng, vùng núi và trung du có nơi rét đậm, rét hại. Nhiệt độ thấp nhất phổ biến 12–15 độ C, vùng núi 10–13 độ, có nơi dưới 10 độ; nhiệt độ cao nhất 22–25 độ. Vùng núi cao được cảnh báo nguy cơ băng giá, sương muối.

Tây Bắc Bộ cùng thời điểm có thời tiết tương tự, ngày nắng, đêm không mưa, sáng sớm nhiều nơi có sương mù. Trời rét về đêm và sáng, có nơi rét đậm, rét hại. Nhiệt độ thấp nhất 11–14 độ, có nơi dưới 10 độ; cao nhất 22–25 độ, một số nơi trên 26 độ. Hà Nội ít mây, ngày nắng, đêm không mưa, sáng sớm có sương mù nhẹ; nhiệt độ thấp nhất 13–15 độ, cao nhất 23–25 độ.

Thời tiết cả nước ổn định, ô nhiễm không khí còn kéo dài

Dự báo ngày 14/1, miền Bắc ấm dần lên, nhiệt độ tăng thêm 1–2 độ; đến 15/1 trời nhiều mây hơn, nền nhiệt giảm 2–3 độ. Từ 17/1, trời hửng nắng trở lại, nhiệt độ tăng dần trước khi không khí lạnh rất mạnh xuất hiện. Khu vực từ Thanh Hóa đến Huế ngày nắng, đêm có mưa vài nơi, sáng sớm có sương mù; nhiệt độ thấp nhất 13–16 độ, cao nhất 23–26 độ.

Duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ duy trì hình thái ngày nắng, chiều tối và đêm mưa rào vài nơi; gió đông bắc cấp 2–3. Riêng Tây Nguyên sáng sớm và đêm trời rét. Trong khi đó, ô nhiễm không khí tại Hà Nội và một số địa phương lân cận vẫn ở mức xấu đến rất xấu, được dự báo còn kéo dài thêm 2–3 ngày, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng.

Theo: Tiền Phong

Đời Sống, Thời Sự

Hóa chất trong mì sợi vừa bị triệt phá: Borax, Soda, Silicate độc hại thế nào?

Đăng vào 13/01/2026 bởi Văn Ngọ

Cơ sở sản xuất mì bị phát hiện mất vệ sinh an toàn thực phẩm, nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe người tiêu dùng. (Ảnh: Chụp màn hình/Sức khoẻ& Đời sống)

Lực lượng chức năng TP. Hồ Chí Minh vừa triệt phá đường dây sản xuất mì sợi pha Borax (hàn the), Soda và dung dịch Silicate tại phường Phú Thạnh. Các hóa chất bị nghiêm cấm được trộn để tạo mì mềm, dai, màu bắt mắt. Đối tượng cầm đầu khai làm kéo dài nhiều năm, riêng 3 năm xuất bán khoảng 800 tấn.

Hóa chất trong mì sợi: Bắt quả tang cơ sở ở phường Phú Thạnh

Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP. Hồ Chí Minh phát hiện và triệt phá đường dây sản xuất, buôn bán mì sợi dùng chất cấm. Đường dây hoạt động tại phường Phú Thạnh. Đối tượng cầm đầu là Vương Lưỡng Toàn (sinh năm 1981). Nơi cư trú: phường Phú Thạnh, TP. Hồ Chí Minh.

Trước đó, lực lượng chức năng kiểm tra hộ kinh doanh Châu Phát. Tại thời điểm kiểm tra, nhiều đối tượng đang trực tiếp pha trộn hóa chất. Các chất gồm Borax (hàn the), Soda và dung dịch Silicate. Mục đích là làm mì mềm, dai và có màu bắt mắt.

Cơ sở sản xuất mì bị ghi nhận không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Cơ quan chức năng nêu các hóa chất trên bị nghiêm cấm trong chế biến. Nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe người tiêu dùng được cảnh báo.

Hóa chất trong mì sợi: Lời khai “10 năm”, riêng 3 năm khoảng 800 tấn

Làm việc với cơ quan điều tra, Vương Lưỡng Toàn thừa nhận dùng các chất cấm để sản xuất mì sợi. Đối tượng khai việc này diễn ra trong thời gian dài. Chỉ trong 03 tháng gần đây, cơ sở đã đưa ra thị trường hàng tấn mì tươi có chứa hóa chất. Sản phẩm được tiêu thụ tại nhiều điểm kinh doanh trên địa bàn.

Đối tượng cầm đầu khai đã sử dụng chất cấm khoảng 10 năm. Riêng trong 3 năm qua, cơ sở xuất bán khoảng 800 tấn mì tươi có sử dụng hóa chất. Thông tin này đang được cơ quan chức năng tiếp tục làm rõ trong quá trình điều tra.

Vụ việc gióng lên cảnh báo về rủi ro an toàn thực phẩm. Mì tươi là sản phẩm tiêu thụ phổ biến. Khi một khâu sản xuất cố tình pha trộn hóa chất, nguy cơ lan theo chuỗi phân phối. Người tiêu dùng khó nhận biết bằng mắt thường.

Soda, hàn the trong thực phẩm: Nhầm lẫn, rủi ro và cách nhận biết

Theo TS Phan Hoài Nam, soda có tên là sodium carbonate. Công thức là Na2CO3. Chất này dạng bột trắng. Nó dễ tan trong nước. Soda có tính kiềm.

Soda công nghiệp thường dùng trong thủy tinh, giấy, xà phòng, thuốc tẩy. Soda dùng trong thực phẩm có mã số E500 (i). Chất này giúp trung hòa axít. Nó cũng ổn định cấu trúc. Trong chế biến mì sợi, soda giúp tạo độ dai, giòn. Soda phản ứng với axít yếu sẽ tạo khí CO2. Vì vậy, nó còn được dùng làm bột nổi trong bánh.

TS Phan Hoài Nam lưu ý dùng liều cao có thể gây kích ứng dạ dày. Người dùng có thể đau bụng. Có thể buồn nôn và tiêu chảy. Nếu dùng soda công nghiệp cho thực phẩm, rủi ro tăng mạnh. Lý do là khó kiểm soát tạp chất. Có thể có kim loại nặng. Có thể có dư lượng phụ gia công nghiệp.

Na2CO3 cũng hay bị nhầm với baking soda. Baking soda là sodium bicarbonate. Mã số E500 (ii). Công thức là NaHCO3. Chất này thường dùng làm bột nổi. Nó cũng được dùng giữ màu xanh rau khi luộc.

Theo PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, giò chả là nhóm thực phẩm dễ bị trộn hàn the. Hàn the giúp giò dẻo dai và bề mặt bóng. Giò có dấu hiệu chứa hàn the thường khô và quá dai. Có thể thử bằng giấy nghệ ẩm. Nếu giấy chuyển cam đỏ, sản phẩm có nguy cơ bị pha hàn the.

Bún sợi cũng có nguy cơ bị cho thêm hàn the. Mục đích là làm bún dai, trắng và để lâu. Bún trắng bất thường, sợi bóng, để vài ngày không hỏng là dấu hiệu đáng nghi. Khi thử bằng giấy nghệ, nếu giấy chuyển xám, người dùng cần cảnh giác.

Theo: Sức khoẻ & Đời sống

Giáo Dục

Người phụ nữ chinh phục Mont Blanc năm 1838

Đăng vào 13/01/2026 bởi Tiểu Vương

Người phụ nữ chinh phục Mont Blanc (Ảnh: Chụp màn hình/Internst)

Người phụ nữ chinh phục Mont Blanc vào năm 1838 đã làm điều mà xã hội thế kỷ XIX cho là phi lý, khi tự mình bước lên đỉnh núi cao nhất châu Âu, không cần sự trợ giúp thể lực từ nam giới.

Bước chân bình thản trên sườn băng giá

Năm 1838, trên sườn băng giá của Mont Blanc, nơi không khí loãng khiến từng nhịp thở trở nên nặng nề, một người phụ nữ tiến lên với sự điềm tĩnh hiếm thấy. Trên vai bà là hành trang gồm rượu vang, gà quay và một con bồ câu đưa thư. Người phụ nữ ấy là Henriette d’Angeville.

Ở thời điểm đó, leo núi cao vẫn được xem là lãnh địa tuyệt đối của đàn ông. Phụ nữ, nếu có mặt, thường chỉ tham gia một phần hành trình hoặc phải được khiêng kéo ở những đoạn cuối. Ý nghĩ một người phụ nữ tự mình chinh phục Mont Blanc bị xem là hoang tưởng.

Henriette d’Angeville không nghĩ vậy. Bà chuẩn bị cho chuyến đi trong nhiều năm, rèn luyện thể lực, học kỹ năng leo đá và thích nghi dần với môi trường khắc nghiệt. Cuộc leo núi không xuất phát từ bốc đồng, mà từ một quyết tâm được cân nhắc kỹ lưỡng.

Khi Henriette đặt chân lên sườn núi, từng bước đi đều chậm rãi nhưng chắc chắn. Bà không tìm cách vượt lên người khác, cũng không để mình bị cuốn theo nhịp gấp gáp. Trong không gian băng tuyết ấy, sự kiên định trở thành lợi thế lớn nhất.Khẳng định một giá trị là người phụ nữ chinh phục Mont Blanc.

Định kiến bị bỏ lại phía sau độ cao

Khi đoàn xuất phát từ Chamonix, nhiều người đàn ông địa phương tỏ rõ sự hoài nghi. Họ cho rằng Henriette sẽ sớm bỏ cuộc. Thậm chí, có người còn đặt cược xem bà sẽ dừng lại ở độ cao nào. Định kiến về giới lúc bấy giờ ăn sâu đến mức thất bại của bà dường như đã được mặc định sẵn.

Thực tế trên sườn Mont Blanc diễn ra theo cách khác. Henriette leo tốt, đặc biệt là trên địa hình đá. Bà giữ nhịp thở đều, di chuyển linh hoạt và không tỏ ra kiệt sức. Những ánh nhìn nghi ngờ dần chuyển thành lặng im, rồi tôn trọng.

Những dãy núi đợi người chinh phục (Ảnh: Khai mở)

Khi cả đoàn chạm tới đỉnh núi cao hơn 4.800 mét, khoảnh khắc chiến thắng diễn ra trong im lặng và gió lạnh. Rượu sâm panh được mở để chúc mừng. Những con bồ câu đưa thư được thả bay xuống thung lũng, báo tin thành công.

Henriette được nhấc lên vai những người đàn ông đi cùng. Đó không phải cử chỉ xã giao, mà là sự công nhận. Một ghi chép đương thời cho biết các hướng dẫn viên đã nâng bà lên khỏi mặt băng để bà “cao hơn bất kỳ người đàn ông nào từng đứng ở đây trước đó”. Trên đỉnh Mont Blanc, giới hạn lần đầu tiên không còn được xác định bởi giới tính.

Di sản lặng lẽ vượt khỏi một đỉnh núi

Trang phục của Henriette d’Angeville ngày nay mang giá trị vừa lịch sử, vừa biểu tượng. Khi chưa tồn tại khái niệm đồ leo núi cho phụ nữ, bà tự thiết kế toàn bộ y phục tại nhà. Bên trong là quần knicker, bị coi là tai tiếng vào thế kỷ XIX, được che kín bằng corset. Bên ngoài là váy dài, áo dày, găng tay và mũ rộng vành.

Bộ trang phục ấy cho thấy người phụ nữ chinh phục Mont Blanc không leo núi để phủ nhận nữ tính. Bà chứng minh rằng nữ tính và ý chí mạnh mẽ có thể song hành. Sự hiện diện của bà trên đỉnh núi không nhằm gây sốc, mà để khẳng định năng lực con người.

Những vật dụng mang theo cũng mang ý nghĩa riêng. Rượu vang và gà quay là nguồn năng lượng và tinh thần cho cả đoàn. Con bồ câu đưa thư là phương tiện thông báo, nhưng cũng là biểu tượng cho mong muốn lưu dấu một cột mốc lịch sử.

Henriette d’Angeville- Người phụ nữ chinh phục Mont Blanc (Ảnh: Chụp màn hình/Internest)

Di sản của Henriette d’Angeville không nằm ở số chai rượu hay hành trang nặng nề. Nó nằm ở không gian tinh thần bà mở ra cho lịch sử thám hiểm. Sau năm 1838, Mont Blanc không còn là biểu tượng độc quyền của nam giới, mà trở thành minh chứng cho sức mạnh của ý chí.

Ngày nay , sự lan toả năng lượng tích cực của Henriette có lẽ vẫn còn là một biểu tượng. Lan toả những điều tích cực và tốt đẹp, những giá trị nhân văn còn là trách nhiệm của mỗi người trong thời đại số. Có lẽ những điều mà chúng ta lan toả, thế nào đó đều lưu lại trong ký ức những người đọc. Có thể nó “ định hình “ một lối nghĩ , hay tạo thành một thói quen.Hơn nữa có thể hình thành một “ tính cách “do văn hoá đọc bám rễ vào. Vì vậy giá trị cốt lõi của văn hoá, giữa bộn bề những dòng tin loạn xạ bát nháo vẫn chói sáng như một phần của những Đức Tin. Đức tin mãnh liệt rằng đạo đức sẽ nâng cao trở lại , nếu chúng ta giữ gìn văn hoá , lan toả những năng lượng tích cực…

Đời Sống

Khoa học giải mã cách mỗi người tán tỉnh và khác biệt giữa nam và nữ trong xã hội hiện đại

Đăng vào 13/01/2026 bởi Lưu Chỉ

Nghiên cứu làm rõ những động cơ ẩn sau hành vi tán tỉnh của con người – (Ảnh: Chụp màn hình/Tuổi Trẻ)

Khoa học giải mã cách mỗi người tán tỉnh cho thấy hành vi này không chỉ xuất phát từ rung động tình cảm. Nghiên cứu mới chỉ ra tán tỉnh còn phản ánh tính cách, động cơ cá nhân và mục tiêu xã hội. Đáng chú ý, nam và nữ có xu hướng sử dụng tán tỉnh theo những cách khác nhau, tùy bối cảnh và mục đích.

Tán tỉnh không chỉ là cảm xúc mà còn là chiến lược xã hội

Khoa học giải mã cách mỗi người tán tỉnh thông qua một nghiên cứu đăng trên Personality and Individual Differences. Nghiên cứu do các nhà khoa học Đại học Alabama và Đại học Connecticut (Mỹ) thực hiện. Nhóm khảo sát 955 người trưởng thành về hành vi tán tỉnh.

Để tăng độ tin cậy, nhóm thu thập thêm ý kiến từ gần 2.000 người quen của các đối tượng. Dữ liệu giúp phản ánh hành vi thực tế, không chỉ dựa vào tự đánh giá. Các nhà khoa học phân tích tần suất và mức độ thành thạo khi tán tỉnh.

Hành vi này được xem xét trong bảy bối cảnh xã hội khác nhau. Các bối cảnh gồm nơi làm việc, hẹn hò, tiệc tùng và giao tiếp thường ngày. Kết quả cho thấy tán tỉnh có thể là công cụ xã hội rõ rệt.

Vai trò của “tính cách tối” trong hành vi tán tỉnh

Nghiên cứu phát hiện mối liên hệ đáng kể giữa tán tỉnh và nhóm “tính cách tối”. Nhóm này gồm ái kỷ, Machiavelli và thái nhân cách. Những người mang đặc điểm này thường tán tỉnh nhằm đạt lợi ích cá nhân.

Lợi ích có thể là thăng tiến công việc hoặc được ưu ái trong giao tiếp. Một số trường hợp nhằm nhận đồ uống miễn phí hoặc sự chú ý đặc biệt. Với người ái kỷ, động cơ đôi khi xuất phát từ nhu cầu được chú ý liên tục.

Họ không nhất thiết tìm kiếm mối quan hệ lâu dài. Tán tỉnh trở thành cách khẳng định giá trị bản thân. Điều này cho thấy hành vi tưởng như vô hại lại mang mục đích rõ ràng.

“Tính cách sáng” và xu hướng kết nối chân thành

Ngược lại, những người mang “tính cách sáng” có cách tiếp cận khác. Nhóm này đề cao nhân văn, sự tin tưởng và tính trung thực. Họ ít sử dụng tán tỉnh để mưu cầu lợi ích cá nhân.

Theo các nhà nghiên cứu, nhóm này coi trọng sự kết nối cảm xúc. Tán tỉnh, nếu có, thường mang tính tự nhiên và chân thành. Mục tiêu chính là xây dựng quan hệ, không phải trao đổi lợi ích.

Sự khác biệt này cho thấy tính cách ảnh hưởng mạnh tới động cơ tán tỉnh. Tuy nhiên, đó không phải yếu tố duy nhất quyết định hành vi.

Khác biệt giới tính và tác động của bối cảnh xã hội

Khoa học giải mã cách mỗi người tán tỉnh cũng chỉ ra khác biệt giới tính rõ rệt. Phụ nữ có xu hướng sử dụng tán tỉnh mang tính công cụ nhiều hơn nam giới. Họ thường là bên nhận “phần thưởng” trong các tình huống xã hội.

Ví dụ phổ biến là được mời đồ uống tại quán bar. Nghiên cứu cho thấy phụ nữ cũng thành công hơn trong kiểu tán tỉnh này. Điều này có thể liên quan tới chuẩn mực xã hội lâu nay.

Tuy nhiên, khi mục tiêu là kết nối tình cảm, bối cảnh xã hội lại đóng vai trò quyết định. Trong những tình huống như tiệc tùng hay hẹn hò, “không khí” môi trường chi phối hành vi nhiều hơn tính cách cá nhân.

Các tác giả kết luận, tán tỉnh không chỉ là hành vi xã hội đơn thuần. Nó phản ánh cá tính, động cơ và sự khác biệt giữa mỗi người trong đời sống hiện đại

Theo: Tuổi Trẻ

Đời Sống

Cây xạ đen chứa chất ức chế ung thư nhưng không phải ai cũng nên dùng

Đăng vào 13/01/2026 bởi Đỗ Vân

Cây xạ đen là dược liệu quen thuộc trong y học cổ truyền, được nhiều người sử dụng hỗ trợ bảo vệ sức khỏe (Ảnh: Chụp màn hình/Vietnamnet)

Cây xạ đen được nhiều người xem là dược liệu quý, hỗ trợ phòng bệnh và tăng cường sức khỏe. Tuy nhiên, nếu sử dụng tùy tiện, không đúng đối tượng và liều lượng, loại thảo dược này có thể gây tác dụng ngược, ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe người dùng.

Hoạt chất quý giúp ức chế tế bào ung thư

Trong thời gian gần đây, trên mạng xã hội xuất hiện nhiều thông tin cho rằng uống nước xạ đen có thể phòng và điều trị ung thư. Điều này khiến không ít người đổ xô mua về sử dụng hằng ngày như một loại “nước uống bổ dưỡng”. Thực tế, xạ đen có nhiều tác dụng sinh học đáng ghi nhận, nhưng không phải là “thuốc chữa bách bệnh”.

Theo các nghiên cứu, cây xạ đen chứa nhiều hoạt chất sinh học như flavonoid, saponin và tanin. Trong đó, flavonoid được đánh giá cao nhờ khả năng chống oxy hóa mạnh, giúp trung hòa các gốc tự do – yếu tố góp phần gây tổn thương tế bào và thúc đẩy sự hình thành ung thư.

Chính nhờ đặc tính này, xạ đen thường được sử dụng để hỗ trợ điều trị ung thư, bệnh tim mạch, rối loạn mỡ máu và một số bệnh mạn tính khác. Ngoài ra, dược liệu này còn được ứng dụng trong hỗ trợ điều trị các bệnh lý về gan như viêm gan, xơ gan, men gan cao.

Trong y học cổ truyền, xạ đen có vị đắng nhẹ, tính hàn, giúp thanh nhiệt, giải độc, an thần. Một số người dùng cho biết giấc ngủ được cải thiện, giảm tình trạng hoa mắt, chóng mặt, nhất là ở người suy nhược thần kinh.

Những đối tượng cần thận trọng khi sử dụng

Dù có nhiều lợi ích, không phải ai cũng phù hợp sử dụng cây xạ đen. Người có huyết áp thấp, phụ nữ mang thai, người đang điều trị bệnh bằng thuốc tây y cần đặc biệt thận trọng khi dùng loại thảo dược này.

Theo tiến sĩ, bác sĩ Phạm Việt Hoàng – nguyên giảng viên Học viện Y Dược cổ truyền Việt Nam, dùng xạ đen quá liều hoặc uống kéo dài có thể gây hạ huyết áp, hoa mắt, mệt mỏi. Liều lượng khuyến cáo là 10–15g xạ đen khô mỗi ngày, tối đa không nên vượt quá 70g/ngày.

Người dân cũng không nên tự ý phối hợp xạ đen với các loại dược liệu khác theo kinh nghiệm truyền miệng, bởi có thể gây tương tác bất lợi hoặc làm giảm hiệu quả điều trị.

Xạ đen là dược liệu quý nếu được sử dụng đúng cách, đúng đối tượng. Thay vì coi đây là “thần dược”, người dân cần tiếp cận một cách khoa học, tham khảo ý kiến chuyên môn để bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Theo: Vietnamnet

Kinh Tế

Dấu ấn kinh tế thế giới tuần 4-10/1/2026: Cú sốc Venezuela, giá đồng lập đỉnh mới

Đăng vào 12/01/2026 bởi An Nhiên

Dấu ấn kinh tế thế giới tuần 4-10/1/2026 ghi nhận hai dòng tiền trái chiều. Tâm lý phòng ngừa rủi ro tăng khi căng thẳng Venezuela, Nga – Ukraine, và Iran nóng lên. Nhưng khẩu vị rủi ro cũng mạnh, kéo chứng khoán Mỹ lập kỷ lục. Đồng lập đỉnh mới. Vàng tăng khoảng 4%.

Venezuela kích hoạt “hầm trú ẩn”, dầu tăng theo tuần, vàng vượt 4.500 USD/oz

Mỹ bất ngờ triển khai chiến dịch tại Venezuela ngày 3/1. Thị trường toàn cầu không chao đảo mạnh. Tuy vậy, nhu cầu “hầm trú ẩn” vẫn được kích thích. Dầu nhích lên phiên 5/1 vì lo gián đoạn nguồn cung, rồi quay đầu giảm. Tính cả tuần, Brent tăng khoảng 4%. WTI tăng khoảng 3%. Dầu còn chịu tác động từ bất ổn địa chính trị khác. Bản tin nêu biểu tình vì bất mãn kinh tế ở Iran. Cùng với đó là các cuộc tấn công qua lại Nga – Ukraine. Trên thị trường kim loại quý, nhu cầu phòng ngừa rủi ro có lúc suy yếu, nhưng còn cao. Vàng giao ngay tăng khoảng 4%. Giá chốt tuần trên 4.500 USD/oz. Kỳ vọng Fed hạ lãi suất tiếp tục hỗ trợ giá.

Minh họa: (Ảnh: Chụp màn hình/ Quân Đội Nhân Dân)

Việc làm Mỹ yếu hơn dự báo, S&P 500 lập kỷ lục; ông Trump nêu kế hoạch 100 tỷ USD

Bộ Lao động Mỹ cho biết tháng 12 tạo thêm 50.000 việc làm. Con số này thấp hơn dự báo 60.000. Tỷ lệ thất nghiệp giảm về 4,4%. Giới phân tích đánh giá bức tranh phù hợp kịch bản Mỹ vẫn giữ nhịp tăng trưởng nhất định. Tâm lý ham thích rủi ro vẫn trội lên. Chứng khoán Mỹ lập loạt kỷ lục mới trong tuần. Phiên thứ Sáu, S&P 500 đóng cửa ở mức cao chưa từng thấy. Dữ liệu việc làm yếu hơn dự báo củng cố kỳ vọng Fed tiếp tục hạ lãi suất. Ngày 9/1, Tổng thống Trump họp tại Nhà Trắng với lãnh đạo các tập đoàn dầu khí lớn. Sau cuộc gặp, ông nói doanh nghiệp Mỹ sẽ rót khoảng 100 tỷ USD để mở rộng mạnh sản lượng dầu tại Venezuela. Trước đó, ngày 8/1, ông nói Mỹ hủy kế hoạch tấn công thứ hai. Nhưng Washington vẫn duy trì hiện diện quân sự.

Giá đồng lập đỉnh. (Ảnh: Chụp màn hình/VOV)

Đồng lập đỉnh, Greenland nóng lên; quốc phòng, nhà ở, thương mại và lạm phát châu Âu

Giá đồng có chuỗi lập đỉnh mới trong tuần. Thị trường chịu tác động từ nguy cơ gián đoạn ở một số mỏ lớn. Tâm lý tích trữ kim loại chiến lược cũng tăng. Nhà đầu tư lo Mỹ có thể tăng thuế với đồng tinh luyện. Kỳ vọng nhu cầu dài hạn từ năng lượng tái tạo, trung tâm dữ liệu và lưới điện cũng được nhắc tới. Ngày 5/1, đồng LME lần đầu vượt 13.000 USD/tấn. Phiên 6/1, giá có lúc đạt 13.370 USD/tấn. Tuần qua cũng ghi nhận lo ngại quanh Greenland. Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cảnh báo kịch bản Mỹ giành kiểm soát Greenland có thể tạo tiền lệ nguy hiểm với NATO. Ông Trump ngày 7/1 đề xuất nâng chi tiêu quốc phòng lên 1,5 nghìn tỷ USD cho năm 2027. Thâm hụt thương mại Mỹ tháng 10/2025 giảm còn 29,4 tỷ USD. Lạm phát eurozone về 2% trong tháng 12/2025. Xuất khẩu Hàn Quốc đạt 709,69 tỷ USD. xAI của Elon Musk huy động 20 tỷ USD, định giá khoảng 230 tỷ USD.

Theo: Vneconomy

Kinh Tế

Từ 1/3/2026: App ngân hàng tự ngắt nếu thiết bị bị can thiệp

Đăng vào 12/01/2026 bởi An Nhiên

Ngân hàng Nhà nước ban hành Thông tư 77/2025/TT-NHNN. Văn bản sửa đổi Thông tư 50/2024/TT-NHNN. Quy định có hiệu lực từ ngày 1/3/2026. Ứng dụng Mobile Banking phải tự phát hiện rủi ro và tự dừng. Mục tiêu là tăng an toàn cho giao dịch trực tuyến.

Thiết bị nào có thể bị ứng dụng ngân hàng tự dừng từ 1/3/2026

Theo quy định tại Điều 5, ứng dụng Mobile Banking phải có cơ chế tự kiểm tra môi trường thiết bị. Ứng dụng phải tự thoát hoặc dừng hoạt động, kèm thông báo lý do, nếu phát hiện dấu hiệu không an toàn. Trường hợp gồm thiết bị bị bẻ khóa (root/jailbreak) hoặc mở khóa bootloader. Ứng dụng cũng phải dừng nếu chạy trên môi trường giả lập (emulator) hoặc có trình gỡ lỗi (debugger) đang hoạt động. Ngoài ra, hệ thống cần nhận diện rủi ro bị chèn mã lạ, bị theo dõi hàm dữ liệu (hook) hoặc bị đóng gói lại (repacking). Quy định này áp dụng chung cho các tổ chức tín dụng cung cấp dịch vụ ngân hàng số.

Mở rộng yêu cầu bảo mật, thêm chuẩn sinh trắc học và kiểm soát phiên bản

Thông tư 77/2025/TT-NHNN mở rộng yêu cầu bảo mật sang dịch vụ Tiền di động. Các đơn vị cung ứng dịch vụ này phải tuân thủ chuẩn mực tương đương tổ chức tín dụng. Văn bản cũng bổ sung khái niệm “khách hàng tổ chức mới”. Nhóm này là các doanh nghiệp mới thiết lập quan hệ trong vòng 12 tháng, trừ một số trường hợp đặc biệt. Yêu cầu xác thực mạnh có thể gồm sinh trắc học hoặc chữ ký điện tử an toàn. Để ứng phó giả mạo sinh trắc học, giải pháp phát hiện giả mạo phải đạt ISO 30107 cấp độ 2. Ngân hàng cũng phải kiểm soát phiên bản ứng dụng. Không cho phép hạ cấp về bản cũ. Đồng thời, đánh giá lỗ hổng và mức độ an toàn định kỳ tối thiểu 3 tháng một lần. Lộ trình áp dụng một số quy định về thanh toán trực tuyến triển khai tiếp từ tháng 7 và tháng 10/2026.

Theo: Cafef