Trang 349 – Khai Mở

Giáo Dục

Ở Việt Nam, lần đầu có một trường đại học ở tỉnh được chuyển thành đại học

Đăng vào 13/01/2026 bởi Lưu Chỉ

Đại học Trà Vinh-(Ảnh: chụp màn hình/Càef.vn)

Ở Việt Nam, lần đầu có một trường đại học ở tỉnh được chuyển thành đại học theo quyết định của Thủ tướng. Trường Đại học Trà Vinh chính thức trở thành Đại học Trà Vinh, đánh dấu cột mốc mới trong tổ chức hệ thống giáo dục đại học công lập tại địa phương.

Quyết định chuyển đổi Đại học Trà Vinh

Theo Cổng thông tin Chính phủ, Phó Thủ tướng Lê Thành Long đã ký Quyết định số 73/QĐ-TTg ngày 12/1/2026. Quyết định chuyển Trường Đại học Trà Vinh thành Đại học Trà Vinh.

Đại học Trà Vinh là cơ sở giáo dục đại học công lập trực thuộc UBND tỉnh Vĩnh Long. Trường có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng. Trụ sở chính đặt tại tỉnh Vĩnh Long.

Việc chuyển đổi được thực hiện theo Luật Giáo dục đại học và các quy định pháp luật liên quan.

Tổ chức bộ máy và lộ trình thực hiện

Đại học Trà Vinh sẽ tổ chức lại cơ cấu tổ chức và hoạt động trên nền tảng hiện có. Hiệu trưởng Trường Đại học Trà Vinh tiếp tục thực hiện chức năng, nhiệm vụ cho đến khi có Giám đốc Đại học được bổ nhiệm.

Bộ Giáo dục và Đào tạo, UBND tỉnh Vĩnh Long cùng các cơ quan liên quan có trách nhiệm hướng dẫn và giám sát. Quá trình chuyển đổi phải bảo đảm công khai, minh bạch. Việc sắp xếp không được làm gián đoạn hoạt động đào tạo. Quyền lợi hợp pháp của người học, giảng viên và người lao động phải được bảo đảm. Cột mốc đầu tiên của giáo dục đại học cấp tỉnh

Với quyết định này, Vĩnh Long trở thành tỉnh đầu tiên có trường đại học trực thuộc được chuyển thành đại học. Đại học Trà Vinh là đại học thứ 13 trên cả nước. Trước đó, hệ thống đại học gồm các cơ sở như Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia TP.HCM, Huế, Đà Nẵng, Thái Nguyên, Cần Thơ, Bách khoa Hà Nội, Kinh tế Quốc dân, Kinh tế TP.HCM, Công nghiệp Hà Nội, Duy Tân và Phenikaa. Thông tin chuyển đổi nhanh chóng được chia sẻ rộng rãi trên fanpage chính thức của Đại học Trà Vinh.

Quá trình hình thành và định hướng phát triển

Trường Đại học Trà Vinh tiền thân là Trường Cao đẳng Cộng đồng Trà Vinh. Trường được thành lập theo Quyết định 141/QĐ-TTg ngày 19/6/2006 của Thủ tướng Chính phủ.

Hiện trường hoạt động theo mô hình đa ngành với 4 trường thành viên. Các lĩnh vực gồm Kinh tế, Luật; Y Dược; Kỹ thuật và Công nghệ; Ngôn ngữ – Văn hóa – Nghệ thuật Khmer Nam bộ và Nhân văn. Với quy mô khoảng 20.000 sinh viên chính quy, Đại học Trà Vinh đặt mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Trường hướng đến phục vụ phát triển kinh tế – xã hội vùng Đồng bằng sông Cửu Long và cả nước.

Theo: Cafef

Đời Sống

Bác sĩ chỉ cách né “khung giờ tử thần” của đột quỵ vào buổi sáng sớm

Đăng vào 13/01/2026 bởi Lưu Chỉ

Tập thể dục vào buổi sáng sớm có thể làm tăng rủi ro cho sức khỏe, người dân cần đặc biệt thận trọng. (Ảnh: Chụp màn hình báo VnExpress)

Bác sĩ chỉ cách né “khung giờ tử thần” của đột quỵ khi cơ thể chuyển từ ngủ sang thức. Buổi sáng sớm là lúc máu đặc hơn, huyết áp dao động mạnh. Nếu chủ quan, nguy cơ tai biến mạch máu não tăng rõ rệt, nhất là ở người có bệnh nền.

Buổi sáng là “khung giờ đỏ” của đột quỵ

Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, đột quỵ có thể xảy ra bất kỳ lúc nào. Tuy nhiên, buổi sáng sớm luôn tiềm ẩn rủi ro cao nhất.

Sau giấc ngủ 6–8 tiếng, cơ thể mất nước qua hô hấp và mồ hôi. Máu trở nên cô đặc hơn. Độ nhớt tăng tạo điều kiện hình thành cục máu đông. Các cục này có thể di chuyển và gây tắc mạch não.

Ngoài ra, giai đoạn 7–8 giờ sáng là lúc cortisol đạt đỉnh. Hormone này giúp tỉnh táo nhưng cũng làm mạch máu nhạy cảm hơn. Huyết áp dễ tăng đột ngột. Các mảng xơ vữa không ổn định có nguy cơ bong tróc. Những thay đổi sinh lý này khiến mạch máu não chịu áp lực lớn trong thời gian ngắn.

Thói quen nhỏ có thể kích hoạt tai biến

Trên nền tảng sinh lý nhạy cảm, nhiều thói quen quen thuộc lại trở thành “kíp nổ”. Việc bật dậy đột ngột khỏi giường có thể gây tụt hoặc tăng huyết áp tư thế. Đi vệ sinh gấp gáp vào ban đêm làm tim mạch bị quá tải. Tắm nước quá lạnh hoặc quá nóng cũng rất nguy hiểm. Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột khiến mạch máu co giãn nhanh. Nguy cơ sốc nhiệt và vỡ mạch tăng cao.

Bác sĩ Hoàng nhấn mạnh nhóm nguy cơ gồm người trung niên và cao tuổi. Những người có tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim, đái tháo đường hoặc xơ vữa động mạch cần đặc biệt thận trọng.

Bác sĩ chỉ cách né “khung giờ tử thần” của đột quỵ

Nguyên tắc cốt lõi được chuyên gia khuyến cáo là “chậm và ấm”. Ngay khi thức giấc, nên uống 200–300 ml nước ấm. Việc này giúp bù nước nhanh, làm loãng máu và hỗ trợ tuần hoàn.

Sau đó, không nên đứng dậy ngay. Hãy nằm tại chỗ khoảng một phút, hít thở sâu, co duỗi tay chân. Tiếp theo, ngồi ở mép giường vài phút rồi mới đứng lên. Cách này giúp cơ thể thích nghi dần với tư thế đứng. Nếu cần đi vệ sinh ban đêm, nên bật đèn đủ sáng. Di chuyển chậm rãi và có điểm tựa. Có thể uống vài ngụm nước trước khi đi.

Tắm, vận động và phòng ngừa lâu dài

Nhiệt độ nước tắm lý tưởng là 37–40 độ C. Khi tắm, nên làm ướt chân tay trước. Sau đó mới đến thân mình và đầu. Phòng tắm cần kín gió, có thảm chống trượt và tay vịn. Không nên tập thể dục cường độ cao ngay sau khi thức dậy. Thời điểm phù hợp là 30–60 phút sau, khi huyết áp ổn định hơn. Trời lạnh, cần mặc đủ ấm và khởi động trong nhà trước khi ra ngoài. Về lâu dài, kiểm soát huyết áp, mỡ máu và đường huyết là yếu tố then chốt. Giảm muối, bỏ thuốc lá và duy trì lối sống lành mạnh chính là “lá chắn” bền vững nhất trước đột quỵ.

Theo: VnExpress

Thời Sự

Rét đậm, rét hại vẫn xuất hiện trong 3 tháng đầu năm 2026

Đăng vào 13/01/2026 bởi Lưu Chỉ

Rét đậm, rét hại vẫn có khả năng xuất hiện trong quý I/2026 dù nền nhiệt trung bình cao hơn nhiều năm. Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cảnh báo các đợt không khí lạnh mạnh có thể gây rét buốt ngắn ngày, nhất là ở Bắc Bộ và vùng núi cao.

Nền nhiệt mùa Đông 2025–2026 cao hơn trung bình

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, mùa Đông 2025–2026 có xu thế ấm hơn. Nhiệt độ trung bình toàn quốc cao hơn khoảng 0,5–1 độ C so với nhiều năm.

Riêng Bắc Bộ và khu vực từ Thanh Hóa đến Hà Tĩnh, mức tăng phổ biến 1,5–2,5 độ C. Với nền nhiệt này, số ngày rét đậm, rét hại trong cả mùa Đông được dự báo giảm. Tuy nhiên, nền nhiệt cao không đồng nghĩa thời tiết ổn định. Các biến động ngắn hạn vẫn có thể xảy ra.

Trong ba tháng đầu năm 2026, đặc biệt tháng 1 và tháng 2, không khí lạnh tiếp tục hoạt động. Một số đợt có thể tăng cường mạnh trong thời gian ngắn.

Những đợt này đủ khả năng gây rét đậm, rét hại cục bộ. Bắc Bộ và vùng núi phía Bắc là khu vực chịu ảnh hưởng rõ nhất. Nhiệt độ ban đêm và sáng sớm có thể giảm sâu. Tại các vùng núi cao, nguy cơ băng giá và sương muối được cảnh báo. Hiện tượng này có thể gây thiệt hại cho cây trồng và vật nuôi.

Nguyên nhân chính được nhận định liên quan đến ENSO. Hiện tượng này đang chuyển dần từ La Niña sang trạng thái trung tính. Trong bối cảnh đó, dù nền nhiệt trung bình cao hơn, dao động khí quyển vẫn mạnh. Không khí lạnh có điều kiện xâm nhập sâu hơn trong từng đợt ngắn. Vì vậy, cảm giác rét buốt vẫn rõ rệt. Điều này dễ nhận thấy vào ban đêm và sáng sớm.

Mưa phùn, sương mù cuối mùa và khuyến cáo ứng phó

Từ nửa cuối tháng 2 đến tháng 3/2026, miền Bắc có thể xuất hiện mưa nhỏ và mưa phùn. Sương mù xảy ra nhiều hơn. Độ ẩm không khí tăng, gây cảm giác lạnh ẩm đặc trưng.

Lượng mưa trong giai đoạn này được dự báo xấp xỉ trung bình nhiều năm. Sang tháng 4/2026, không khí lạnh sẽ giảm dần về tần suất và cường độ. Cơ quan khí tượng khuyến cáo người dân theo dõi sát các bản tin dự báo. Người già và trẻ nhỏ cần được giữ ấm đầy đủ. Các địa phương miền núi nên chủ động biện pháp bảo vệ sản xuất nông nghiệp trong các đợt rét mạnh.

Theo: Hoa học trò

Thời Sự

Nguyễn Hữu Vương bị bắt tạm giam trong vụ án ma túy tại karaoke Venus Quảng Ngãi

Đăng vào 13/01/2026 bởi Phạm Dương

Tối 13-1, Công an tỉnh Quảng Ngãi cho biết đã bắt tạm giam Nguyễn Hữu Vương, chủ quán karaoke Venus, để điều tra hành vi chứa chấp việc sử dụng trái phép chất ma túy tại cơ sở giải trí từng rất nổi tiếng trên địa bàn.

Nguyễn Hữu Vương bị khởi tố với vai trò cầm đầu đường dây ma túy

Theo thông tin từ Công an tỉnh Quảng Ngãi, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 1 tống đạt các quyết định tố tụng và thi hành lệnh bắt tạm giam đối với Nguyễn Hữu Vương (47 tuổi, xã An Phú, tỉnh Quảng Ngãi), chủ quán karaoke Venus.

Nguyễn Hữu Vương bị khởi tố về tội “chứa chấp việc sử dụng trái phép chất ma túy” theo Điều 256 Bộ luật Hình sự. Cơ quan điều tra xác định Vương là người cầm đầu trong vụ án ma túy có tổ chức xảy ra tại quán karaoke Venus.

Vụ án được đánh giá có tính chất phức tạp, liên quan nhiều đối tượng và kéo dài trong thời gian dài tại một cơ sở kinh doanh dịch vụ giải trí lớn của tỉnh Quảng Ngãi.

Nguyễn Hữu Vương liên quan vụ phát hiện 79 người dương tính ma túy

Trước đó, khoảng 0h ngày 15-9-2025, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (C04, Bộ Công an) phối hợp với Công an tỉnh Quảng Ngãi bất ngờ kiểm tra quán karaoke Venus tại số 100 Tôn Đức Thắng, phường Nghĩa Lộ.

Hàng chục cán bộ, chiến sĩ được huy động phong tỏa khu vực trước quán để phục vụ công tác khám xét. Hoạt động kiểm tra kéo dài nhiều giờ, đến trưa cùng ngày mới kết thúc.

Karaoke Venus là điểm giải trí nổi tiếng tại Quảng Ngãi trong nhiều năm. Việc cơ sở này bị phong tỏa đã gây xôn xao dư luận, thu hút sự chú ý của đông đảo người dân khu vực lân cận.

Qua kiểm tra nhanh, lực lượng chức năng phát hiện 79 người dương tính với chất ma túy tại cơ sở này.

Đến ngày 22-9-2025, cơ quan điều tra đã khởi tố 38 bị can, trong đó có 9 người là chủ và nhân viên quán karaoke Venus, để điều tra các tội danh liên quan đến ma túy, gồm tổ chức sử dụng, mua bán, tàng trữ và chứa chấp việc sử dụng trái phép chất ma túy.

Theo: Tuổi Trẻ

Thế Giới

Iran thừa nhận khoảng 2.000 người thiệt mạng trong làn sóng bất ổn toàn quốc

Đăng vào 13/01/2026 bởi Văn Tính

Iran biểu tình — Cảnh tượng hỗn loạn trên đường phố Iran trong những ngày biểu tình vừa qua. (Ảnh: Chụp màn hình/Tiền phong)

Iran lần đầu thừa nhận khoảng 2.000 người thiệt mạng sau hai tuần biểu tình bạo lực, giữa khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng và sức ép trừng phạt gia tăng từ Mỹ.

Bất ổn toàn quốc và thừa nhận thương vong chưa từng có

Một quan chức Iran hôm thứ Ba cho biết khoảng 2.000 người đã thiệt mạng trong các cuộc biểu tình. Con số bao gồm cả người biểu tình và nhân viên an ninh. Đây là lần đầu tiên chính quyền Iran thừa nhận mức tử vong cao như vậy. Quan chức này trao đổi với Reuters và không nêu danh tính. Ông cho rằng “những kẻ khủng bố” đứng sau các trường hợp tử vong. Không có phân tích chi tiết nào được cung cấp. Các cuộc biểu tình bùng phát từ khó khăn kinh tế nghiêm trọng.

Đồng tiền Iran mất giá mạnh và lạm phát tăng vọt. Phong trào nhanh chóng lan rộng khắp cả nước. Biểu tình sau đó chuyển thành những lời kêu gọi lật đổ chính quyền giáo sĩ. Bất ổn hiện nay được coi là thách thức nội bộ lớn nhất từ năm 1979. Áp lực quốc tế cũng gia tăng trong bối cảnh khu vực căng thẳng. Iran từng trải qua xung đột quân sự với Israel năm ngoái.

Mỹ cũng đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạt nhân Iran. Những yếu tố này khiến tình hình trong nước thêm mong manh. Các nhà phân tích cho rằng quy mô kinh tế suy thoái làm biểu tình khó kiểm soát. Chính quyền Iran trước đây từng vượt qua các làn sóng biểu tình lớn hơn. Tuy nhiên, đợt bất ổn hiện tại diễn ra trong thời điểm đặc biệt nhạy cảm. Nhiều nhóm nhân quyền quốc tế theo dõi sát tình hình. Một số tổ chức nói số người thiệt mạng thực tế có thể cao hơn. Reuters không thể xác minh độc lập các con số. Dù vậy, tuyên bố của Iran đánh dấu bước ngoặt đáng chú ý.

Áp lực quốc tế, trừng phạt Mỹ và kênh đối thoại Washington

Tối thứ Hai, Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố mức thuế nhập khẩu 25% mới. Thuế áp dụng với sản phẩm từ bất kỳ quốc gia nào làm ăn với Iran. Ông tuyên bố biện pháp có hiệu lực ngay lập tức. Các mức thuế sẽ do nhà nhập khẩu Mỹ chi trả. Trump không đưa ra chi tiết pháp lý cụ thể. Ông nói lệnh này là cuối cùng và không thể thay đổi. Trump cũng cho biết hành động quân sự là một lựa chọn đang được cân nhắc.

Trước đó, ông tuyên bố Mỹ “đã sẵn sàng nạp đạn”. Nhà Trắng từ chối bình luận thêm về cơ sở pháp lý. Tehran chưa phản hồi công khai về lệnh thuế mới. Trung Quốc nhanh chóng chỉ trích quyết định của Washington. Iran hiện xuất khẩu phần lớn dầu sang Trung Quốc. Các đối tác thương mại lớn khác gồm Thổ Nhĩ Kỳ, Iraq, UAE và Ấn Độ. Iran đã chịu trừng phạt nặng nề từ Mỹ nhiều năm. Các biện pháp mới làm gia tăng sức ép kinh tế.

Trong nước, chính quyền Iran duy trì cách tiếp cận kép với biểu tình. Các cuộc biểu tình kinh tế được coi là hợp pháp. Lực lượng an ninh đàn áp mạnh tay những gì gọi là bạo lực. Người phát ngôn chính phủ Fatemeh Mohajerani nói chính quyền coi người biểu tình và an ninh là “con cái”. Bà khẳng định chính phủ vẫn lắng nghe tiếng nói người dân. Chính quyền cáo buộc Mỹ và Israel kích động bất ổn. Iran cũng cáo buộc các “phần tử khủng bố” chiếm đoạt biểu tình. Nghị sĩ Mohammadreza Sabaghian cảnh báo bất mãn cần được giải quyết. Ông nói nếu không, các sự kiện tương tự sẽ tái diễn nghiêm trọng hơn. Trong khi đó, thông tin trong nước bị hạn chế mạnh. Internet toàn quốc bị cắt nhiều ngày liên tiếp. Văn phòng nhân quyền Liên Hợp Quốc cho biết dịch vụ điện thoại đã được khôi phục. Kết nối internet với Iran vẫn chập chờn. Video Reuters xác minh cho thấy đụng độ bạo lực ban đêm.

Hình ảnh ghi nhận súng nổ, xe cháy và các tòa nhà bị đốt. Nhóm nhân quyền HRANA cho biết hơn 10.700 người đã bị bắt. Các nhóm nhân quyền nói họ xác định danh tính hàng trăm nạn nhân. Phe đối lập bên ngoài Iran cho rằng con số tử vong cao hơn nhiều. HRANA cho biết thân nhân nạn nhân tụ tập tại nghĩa trang Behesht Zahra. Họ hô khẩu hiệu phản đối trong các buổi chôn cất. Trước sức ép gia tăng, Iran khẳng định vẫn duy trì đối thoại với Mỹ. Chính quyền nói họ có nghĩa vụ đối thoại với Washington. Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nhấn mạnh ngoại giao là ưu tiên. Bà nói không kích chỉ là một trong nhiều lựa chọn. Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi xác nhận liên lạc vẫn tiếp diễn. Ông nói Tehran đang nghiên cứu các đề xuất từ Washington. Tuy nhiên, ông cho rằng các ý tưởng đó không tương thích với đe dọa. Liên lạc giữa hai bên vẫn diễn ra trước và sau biểu tình. Tình hình Iran tiếp tục được coi là phép thử lớn với chính quyền giáo sĩ.

Theo: Reuters

Thế Giới

Nhân viên Đại sứ quán Nga tại Cyprus tử vong, nghi tự sát trong văn phòng

Đăng vào 13/01/2026 bởi Đức Tuynh

Một nhân viên Đại sứ quán Nga tại thủ đô Nicosia của Cyprus được phát hiện đã qua đời từ tuần trước, trong bối cảnh truyền thông địa phương cho rằng nạn nhân tự sát

Đại sứ quán Nga xác nhận cái chết, không công bố nguyên nhân

Trong thông cáo phát đi ngày 12/1, Đại sứ quán Nga tại Cyprus xác nhận ông A.V. Panov, một nhân viên của phái bộ ngoại giao, đã qua đời vào ngày 8/1. Đại sứ quán mô tả đây là “một bi kịch cá nhân sâu sắc” đối với gia đình và những người thân của nạn nhân.

Phía đại sứ quán không nêu nguyên nhân tử vong, chỉ cho biết các thủ tục cần thiết đang được tiến hành để đưa thi thể ông Panov về Nga. Hiện chưa có bình luận chính thức nào từ Bộ Ngoại giao Nga liên quan đến vụ việc.

Truyền thông Cyprus nói nạn nhân treo cổ tự tử

Theo các phương tiện truyền thông Cyprus, dẫn nguồn cảnh sát giấu tên, ông Panov được cho là đã treo cổ tự tử ngay trong văn phòng làm việc tại đại sứ quán. Nguồn tin cho biết nhà ngoại giao này có để lại thư tuyệt mệnh.

Tuy nhiên, Đại sứ quán Nga được cho là không cung cấp bức thư cho cảnh sát Cyprus, mà quyết định gửi tài liệu này về Moscow để xem xét. Nhân viên ngoại giao cũng bị cáo buộc đã ngăn cản cơ quan điều tra địa phương tiếp cận hiện trường bên trong đại sứ quán.

Thi thể bàn giao tại sân đại sứ quán, chưa thấy dấu hiệu phạm tội

Theo cảnh sát, thi thể ông Panov sau đó được bàn giao cho lực lượng chức năng tại khu vực sân trong của đại sứ quán Nga ở Nicosia. Hiện giới chức Cyprus chưa công bố kết luận điều tra chính thức về nguyên nhân tử vong.

Vụ việc xảy ra chỉ một ngày sau khi doanh nhân Nga Vladislav Baumgertner, cựu giám đốc điều hành tập đoàn phân bón Uralkali, được thông báo mất tích tại Cyprus. Cảnh sát địa phương cho biết chưa phát hiện bất kỳ bằng chứng nào cho thấy có mối liên hệ giữa hai vụ việc và cũng chưa thấy dấu hiệu của hành vi phạm tội trong vụ mất tích của Baumgertner.

Theo: The Moscow Times

Thế Giới

Starlink vẫn giúp người Iran vượt phong tỏa internet giữa đàn áp biểu tình

Đăng vào 13/01/2026 bởi Đức Tuynh

Ngày 13/1, Giữa lúc Iran gần như cắt toàn bộ internet để trấn áp biểu tình, một số người dân vẫn truy cập mạng nhờ Starlink, dịch vụ vệ tinh của Elon Musk.

Starlink hoạt động hạn chế nhưng chưa bị vô hiệu hoàn toàn

Theo ba người đang sinh sống tại Iran nói với Reuters, dịch vụ internet vệ tinh Starlink vẫn được sử dụng ở một số khu vực, bất chấp lệnh cắt liên lạc trên toàn quốc của chính quyền. Việc phong tỏa internet tại Iran chủ yếu nhắm vào hạ tầng cáp quang và mạng di động, khiến các kết nối truyền thống gần như tê liệt.

Một người ở miền Tây Iran cho biết ông biết hàng chục người đang dùng Starlink, trong khi tại một thị trấn biên giới, việc truy cập internet hầu như không bị gián đoạn. Alp Toker, nhà sáng lập tổ chức giám sát internet NetBlocks, xác nhận vẫn còn dấu hiệu truy cập Starlink tại Iran dù chất lượng dịch vụ suy giảm rõ rệt.

Nghi vấn gây nhiễu vệ tinh và vai trò khó đoán của Elon Musk

Chưa rõ Starlink bị gián đoạn theo cách nào, song một số chuyên gia cho rằng Iran có thể đang sử dụng biện pháp gây nhiễu để làm các thiết bị đầu cuối không nhận được tín hiệu từ vệ tinh. Starlink và SpaceX không phản hồi yêu cầu bình luận, trong khi phía chính quyền Iran gần như không thể liên hệ do mất điện thoại và internet.

Starlink, do công ty tư nhân SpaceX của Mỹ vận hành, ngày càng được xem là công cụ liên lạc chiến lược trong các điểm nóng địa chính trị. Reuters từng đưa tin khả năng Elon Musk can thiệp hoặc thay đổi việc cung cấp Starlink đã ảnh hưởng trực tiếp đến cục diện xung đột tại Ukraine năm 2022.

Công cụ liên lạc sống còn trong các xung đột toàn cầu

Ngoài Iran, Starlink đã đóng vai trò thiết yếu tại Ukraine kể từ khi Nga mở chiến dịch quân sự toàn diện năm 2022. Tại Myanmar và Sudan, nơi chính quyền hoặc xung đột vũ trang thường xuyên khiến internet bị cắt, các nhóm nổi dậy, tổ chức cứu trợ và nhân viên y tế đều dựa vào Starlink để duy trì liên lạc.

Tại Iran, Starlink chưa được cấp phép chính thức. Sau cuộc xung đột kéo dài 12 ngày với Israel hồi tháng 6, Quốc hội Iran đã thông qua luật cấm sử dụng Starlink, áp dụng các hình phạt nghiêm khắc với người dùng hoặc phân phối thiết bị trái phép. Dù vậy, Elon Musk từng tuyên bố dịch vụ này vẫn hoạt động ở Iran và cho biết số thiết bị Starlink tại nước này đã tăng dần, dù còn rất nhỏ so với dân số hơn 90 triệu người.

Theo: Reuters

Thế Giới

Trump tuyên bố áp thuế 25% với các quốc gia làm ăn với Iran

Đăng vào 13/01/2026 bởi Văn Tính

Trump áp thuế — Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố áp thuế 25% với mọi quốc gia làm ăn cùng Iran. (Ảnh: Chụp màn hình/Vietnamfinance)

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố áp thuế 25% với mọi quốc gia làm ăn cùng Iran, gia tăng sức ép giữa lúc Tehran chìm trong làn sóng biểu tình lớn.

Mỹ gia tăng sức ép kinh tế và chính trị với Tehran

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Hai tuyên bố bất kỳ quốc gia nào làm ăn với Iran sẽ bị áp thuế 25%. Mức thuế áp dụng cho mọi hoạt động thương mại với Mỹ. Tuyên bố được ông Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social. Động thái diễn ra khi Washington cân nhắc phản ứng trước tình hình bất ổn tại Iran. Quốc gia Trung Đông này đang chứng kiến làn sóng biểu tình lớn nhất trong nhiều năm.

Theo ông Trump, mức thuế có hiệu lực ngay lập tức. Các khoản thuế sẽ do các nhà nhập khẩu Mỹ chi trả. Ông khẳng định quyết định này là cuối cùng và không thể thay đổi. Tuy nhiên, ông không nêu chi tiết cơ sở pháp lý. Nhà Trắng hiện chưa đăng tải văn bản chính thức nào liên quan.

Iran đã bị Mỹ trừng phạt nặng nề trong nhiều năm qua. Các điểm đến xuất khẩu lớn của Iran gồm Trung Quốc, UAE và Ấn Độ. Hiện chưa rõ biện pháp thuế mới có áp dụng với mọi đối tác của Iran hay không. Nhà Trắng từ chối bình luận về vấn đề này.

Iran từng trải qua cuộc chiến kéo dài 12 ngày với Israel. Israel là đồng minh thân cận của Mỹ tại Trung Đông. Một số cơ sở hạt nhân Iran đã bị quân đội Mỹ không kích vào tháng 6. Trong bối cảnh đó, biểu tình chống chính phủ tiếp tục lan rộng tại Iran.

Ông Trump cho biết Mỹ có thể gặp các quan chức Iran. Washington cũng đang liên lạc với phe đối lập Iran. Mục tiêu là gia tăng sức ép lên giới lãnh đạo Tehran. Ông Trump không loại trừ khả năng hành động quân sự. Tuy nhiên, Mỹ vẫn duy trì các kênh liên lạc với Iran.

Biểu tình tại Iran và phản ứng của Washington

Tehran coi khủng hoảng hiện nay là thách thức nghiêm trọng nhất kể từ năm 1979. Các cuộc biểu tình ban đầu xuất phát từ khó khăn kinh tế. Sau đó, nhiều cuộc biểu tình chuyển sang kêu gọi lật đổ chính quyền.

Tổ chức nhân quyền HRANA cho biết đã xác minh 599 người thiệt mạng. Trong số này có 510 người biểu tình và 89 nhân viên an ninh. Biểu tình được ghi nhận bắt đầu từ ngày 28/12. Tình hình tiếp tục gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế.

Phát ngôn viên Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết ngoại giao vẫn là ưu tiên hàng đầu. Bà nói Mỹ không loại trừ các cuộc không kích. Tuy nhiên, chính quyền Trump vẫn ưu tiên giải pháp hòa bình.

Trong nhiệm kỳ thứ hai, ông Trump thường xuyên sử dụng thuế quan làm công cụ gây sức ép. Các quốc gia có quan hệ với đối thủ của Mỹ thường là mục tiêu. Chính sách thuế của ông hiện chịu sức ép pháp lý. Tòa án Tối cao Mỹ đang xem xét nhiều mức thuế hiện hành.

Iran, thành viên OPEC, đã xuất khẩu hàng hóa tới 147 đối tác trong năm 2022. Số liệu được Ngân hàng Thế giới công bố. Biện pháp thuế mới của Mỹ được dự báo sẽ ảnh hưởng mạnh đến thương mại toàn cầu.

Theo: Reuters

Đời Sống, Kinh Tế

Quà quê biến dạng, phí bôi trơn và cái giá của người nghèo

Đăng vào 13/01/2026 bởi Văn Ngọ

“Quà quê” từng là bao gạo. Là túi quả vườn. Là con cá bắt ở ao nhà. Nó nhỏ thôi. Nhưng ấm. Vì đó là tấm lòng. Thế mà trong một số vụ án, “quà quê” lại thành tấm màn che. Che cho những khoản tiền rất lớn. Và người chịu thiệt thường vẫn là nông dân.

“Quà quê” 200.000 USD ở hồ bản Mồng

Vụ việc gắn với dự án hồ chứa nước bản Mồng, tỉnh Nghệ An. Công trình xây trên thượng nguồn sông Hiếu. Thuộc xã Yên Hợp, huyện Quỳ Hợp cũ. Lòng hồ rộng 25 km2. Sức chứa 225 triệu m3 nước. Dự án khởi công năm 2009. Tiến độ dự kiến hoàn thành năm 2015. Nhưng nhiều năm vẫn kéo dài.

Theo thông tin điều tra, Cơ quan CSĐT Bộ Công an đề nghị truy tố 23 bị can. Trong đó, cựu Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hoàng Văn Thắng bị đề nghị truy tố về tội “Nhận hối lộ”. Bị can Nguyễn Văn Dân bị đề nghị truy tố các tội liên quan kế toán, đấu thầu và “Đưa hối lộ”.

Chi tiết gây chú ý là cuộc gặp tối tháng 8/2017. Nguyễn Văn Dân từ Ninh Bình ra Hà Nội. Ông hẹn gặp tại nhà riêng ông Thắng. Dân mang theo túi giấy. Bên trong có 200.000 USD. Dân nói đó là “quà quê, xin biếu anh, mong anh giúp đỡ!”.

Cựu Thứ trưởng Thắng thừa nhận có nhận túi. Ông nhớ rõ câu “có chút quà quê biếu anh”. Sau khi khách về, ông mở túi. Ông đếm được 200.000 USD. Sau đó, vào một số dịp lễ, Tết, Dân tiếp tục biếu “quà quê”. Tổng cộng khoảng 500 triệu đồng.

Phí “bôi trơn” trong hồ sơ xuất khẩu lao động

Ở một câu chuyện khác, “bôi trơn” gắn với hồ sơ xuất khẩu lao động. Đây là nhu cầu thiết thân của nhiều gia đình quê. Nhiều người coi đó là đường đổi đời. Họ vay mượn. Họ bán trâu, bán vườn. Chỉ mong hồ sơ đi nhanh.

Theo kết quả điều tra được nêu trong bài, CQĐT thu giữ nhiều phong bì đựng tiền tại nơi làm việc của cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan. CQĐT cũng kê biên bất động sản trị giá 220 tỷ đồng của vợ chồng chủ Công ty Hoàng Long.

CQĐT đề nghị truy tố cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan. Cùng cựu Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước Tống Hải Nam và 7 người khác. Nhóm này bị đề nghị truy tố về tội “Nhận hối lộ”. CQĐT cũng đề nghị truy tố Nguyễn Lâm Sơn, Giám đốc Công ty Luật TNHH Thành Đô, về tội “Môi giới hối lộ”.

Một số số liệu điều tra cho thấy cơ chế thu – chi vận hành theo “thang bậc”. Từ cấp lãnh đạo đến chuyên viên. Tiền tính theo hồ sơ. Theo số lượng. Và cứ thế nhân lên.

Luật ngầm và nỗi đau của người lam lũ

Các khoản hối lộ có thể được tính bằng tỷ đồng. Nhưng thứ đắt hơn là niềm tin. Người lao động thường không biết rõ “chi phí mềm” là gì. Họ chỉ nghe “mặc định phải đóng”. Và họ vẫn nộp. Vì sợ lỡ cơ hội.

Điều đau nhất là “luật ngầm” trở thành bình thường. Nó biến những giấc mơ đi xa thành gánh nặng. Nó đẩy người nghèo vào thế phải im lặng.

“Quà quê” cần trở về đúng nghĩa. Mộc mạc. Và trong sạch. Còn thủ tục, cơ chế quản lý cần bịt các kẽ hở. Để người dân không còn phải bán trâu vì những khoản không tên.

Theo: An ninh Online

Đời Sống, Thời Sự

Cướp xe máy tại Long Biên bằng hơi cay và vỏ chai bia

Đăng vào 13/01/2026 bởi Đức Thi

Hai thanh niên bị tấn công bằng bình xịt hơi cay và vỏ chai bia dẫn đến ngã xe, mất tài sản tại khu vực ngã ba Nguyễn Văn Cừ vào rạng sáng ngày 9/1.

Sự việc xảy ra vào khoảng 1 giờ sáng ngày 9/1/2026, khi anh Bùi Thế C. (26 tuổi) và anh Nguyễn Văn D. (21 tuổi) đang di chuyển trên phố Nguyễn Văn Cừ bằng xe máy Honda Vision. Khi đến gần khu vực nhà máy xe lửa, cả hai bất ngờ bị một nhóm đối tượng đuổi theo với thái độ hung hãn, ép sát phương tiện nhằm mục đích đe dọa.

Trong quá trình truy đuổi, nhóm đối tượng đã sử dụng các loại hung khí nguy hiểm tấn công trực tiếp vào các nạn nhân. Theo hồ sơ vụ việc, chúng đã ném vỏ chai bia và dùng bình xịt hơi cay xịt thẳng vào mặt người đi đường, gây mất phương hướng và nguy hiểm cho sự an toàn của các nạn nhân,.

Do bị tấn công dồn dập tại đoạn đèn tín hiệu ngã ba Nguyễn Văn Cừ – Ngọc Lâm, anh C. và anh D. đã bị ngã xe xuống đường. Ngay lập tức, nhóm người này đã chiếm đoạt chiếc xe máy rồi nhanh chóng tẩu thoát về hướng Cầu Chui, để lại các nạn nhân tại hiện trường trong tình trạng hoảng loạn.

Diễn biến quá trình điều tra và bắt giữ các đối tượng

Sau khi nhận được tin báo từ phía người bị hại, Phòng Cảnh sát hình sự Công an Hà Nội đã ngay lập tức vào cuộc và triển khai các biện pháp nghiệp vụ cần thiết. Qua quá trình truy xét, lực lượng chức năng đã xác định được nhóm đối tượng gây án và tiến hành lệnh bắt giữ vào ngày 13/1 để phục vụ công tác điều tra.

Hai nghi phạm chính thực hiện hành vi cướp tài sản được xác định là Vũ Gia B. (16 tuổi, trú tại quận Thanh Xuân) và Triệu Việt V. (15 tuổi, trú tại quận Hoàng Mai). Đây là hai thiếu niên trực tiếp tham gia vào vụ tấn công bằng hơi cay và vỏ chai bia gây xôn xao dư luận tại khu vực quận Long Biên những ngày qua.

Bên cạnh hai nghi phạm chính, cảnh sát cũng đang tạm giữ 5 người khác có liên quan để làm rõ vai trò của từng cá nhân trong vụ án này. Hiện tại, tang vật gồm chiếc xe máy bị mất và bình xịt hơi cay đã được cơ quan công an thu giữ để hoàn tất hồ sơ xử lý theo quy định của pháp luật.

Theo: Dân Trí