Vốn ngoại rút khỏi Trung Quốc tăng tốc khiến hàng nghìn lao động mất việc. (Ảnh: Chụp màn hình/Tronghieucapital)
Vốn ngoại rút khỏi Trung Quốc tăng tốc khiến hàng nghìn lao động mất việc chỉ trong thời gian ngắn và làm dấy lên lo ngại nền kinh tế có thể quay lại thời kỳ khó khăn.
Vốn ngoại đang rời Trung Quốc nhanh hơn trước. Nhiều tập đoàn lớn lần lượt thu hẹp hoạt động. Apple rời Trung Quốc. Tesla rời Trung Quốc. Xe Nhật rời Trung Quốc. Canon cũng tuyên bố rút khỏi thị trường. Tại Tô Châu, một nhà máy vốn ngoại đóng cửa. Hơn 3.000 công nhân mất việc chỉ trong chớp mắt. Các số liệu cho thấy tình hình nghiêm trọng. Khi vốn ngoại rời đi, nhiều nhà máy trong nước tăng bóc lột lao động. Lương cơ bản cực thấp. Tăng ca vô hạn. Thời gian nghỉ ít đến đáng thương. Nếu môi trường sản xuất tiếp tục tệ đi, Trung Quốc có thể quay lại thời kỳ làm lao động rẻ cho thế giới. “Made in China” từng rời xa hình ảnh cũ. Một thời đại đã khép lại.
Nhà máy đóng cửa và hệ lụy lan rộng
Ngày 20/11/2025, nhà máy Canon tại Trung Sơn ngừng sản xuất. Nhà máy này hoạt động 24 năm. Tổng sản lượng 110 triệu máy in laser. Thời kỳ đỉnh cao có hơn 10.000 nhân viên. Nhưng tất cả kết thúc chỉ sau một đêm. Không chỉ Canon gặp biến động. Nhà máy OEM lớn nhất tại Hậu Nhai, mở từ năm 1998, từng có 60.000 công nhân, cũng chuyển dây chuyền sang Việt Nam. Khi doanh nghiệp rời đi, khu công nghiệp lập tức hoang vắng. Người lao động đối mặt thất nghiệp. Khu vực kinh doanh quanh nhà máy suy giảm mạnh. Lịch sử 70 năm trước từng cho thấy việc đuổi vốn ngoại khiến kinh tế kiệt quệ. Kết quả là nghèo đói và phân phối bằng tem phiếu. Khi đó toàn dân đi xe đạp. Hiện nay, nếu vốn ngoại tiếp tục rời đi, nguy cơ quay lại thời kỳ ấy là có thật. Đây là điều khiến nhiều chuyên gia lo ngại.
Nguyễn Lâm Thái từng xuất hiện nổi bật tại nhiều sự kiện giải trí trước khi bị điều tra (Ảnh: Chụp màn hình/ Dân Trí)
Ngày 7/12, Công an Lâm Đồng tạm giữ Nguyễn Lâm Thái, 25 tuổi, để điều tra việc trộm túi xách của hoa hậu Mexico Leon Yuriar Angela Michelle tại sự kiện ở Quảng trường Lâm Viên, Đà Lạt.
Diễn viên trộm túi xách và hoạt động trong giới giải trí
Khi công an công khai danh tính nghi phạm, nhiều người bất ngờ vì Thái từng tham gia nhiều hoạt động văn hóa – giải trí. Anh là cựu sinh viên Đại học Sân khấu Điện ảnh TPHCM, hoạt động với vai trò diễn viên, người mẫu và nhà sản xuất nội dung.
Thái thường xuất hiện tại sự kiện sắc đẹp, đồng hành cùng hoa hậu và á hậu trong các hoạt động thiện nguyện. Tài khoản TikTok của anh có gần 70.000 lượt theo dõi với nhiều video đạt hơn 1 triệu lượt xem.
Vai trò cố vấn, đạo diễn và xuất hiện trong nhiều chương trình
Ngoài đóng vai diễn viên tự do, Thái đảm nhận vai trò giám khảo, đạo diễn, cố vấn tại các cuộc thi hoa khôi trường đại học và sự kiện sắc đẹp. Anh cũng xuất hiện trong nhiều chương trình tại đoàn lô tô Sài Gòn Tân Thời và Hương Nam.
Nguyễn Lâm Thái tại cơ quan điều tra (Ảnh: Chụp màn hình/ Dân Trí)
Thái còn đăng các video kêu gọi làm việc thiện, tham gia khóa tu và thường xuyên đến chùa. Năm 2022, anh đăng tải thông tin được trao danh hiệu “Đại sứ Sinh viên Việt Nam toàn cầu”.
Rạng sáng 6/12, hoa hậu Mexico trình báo mất túi xách chứa 40 triệu đồng, thẻ tín dụng, máy ảnh và đồ cá nhân. Công an xác định Thái là nghi phạm, bắt giữ và thu hồi tài sản.
Án phạt 120 triệu euro với mạng xã hội X khiến Elon Musk nổi giận, cáo buộc EU ưu tiên kiểm soát thay vì đổi mới, đẩy căng thẳng Mỹ – EU lên mức cao mới.
EU ngày 5/12 đã công bố mức phạt 120 triệu euro đối với nền tảng X, cho rằng nền tảng này vi phạm các nghĩa vụ minh bạch theo Đạo luật Dịch vụ Số (DSA). Quyết định này làm bùng nổ tranh cãi khi Elon Musk phản đối mạnh mẽ và thậm chí kêu gọi “bãi bỏ EU”.
Trong phát biểu trên X, Musk cho rằng EU đang tập trung điều tiết thay vì thúc đẩy đổi mới, khiến doanh nghiệp công nghệ Mỹ gặp bất lợi tại châu Âu. Đây không phải lần đầu Musk công kích DSA. Kể từ khi tiếp quản Twitter vào năm 2022, ông liên tục chỉ trích các quy định mà ông gọi là “trói buộc tự do Internet”.
EU – án phạt Musk và lý do Brussels đưa ra
Ủy ban châu Âu cáo buộc X gây hiểu lầm khi cho phép mua dấu kiểm xanh, từ đó phá vỡ ý nghĩa xác minh chính chủ. Ngoài ra, nền tảng này bị cho là không cung cấp dữ liệu bắt buộc cho các nhà nghiên cứu độc lập để giám sát nội dung độc hại.
Đây là những yếu tố cốt lõi của DSA, bộ quy định được EU mô tả là “hàng rào bảo vệ kỹ thuật số” cho người dân châu Âu. Theo Brussels, không có ngoại lệ cho bất kỳ nền tảng lớn nào.
Mỹ cho rằng EU đang nhắm vào doanh nghiệp công nghệ Mỹ
Phản ứng từ phía Mỹ rất gay gắt. Ngoại trưởng Marco Rubio xem án phạt này là “cuộc tấn công vào Big Tech Mỹ”. Quan điểm này phản ánh xu hướng điều chỉnh chính sách dưới thời Tổng thống Donald Trump, người từng nhiều lần chỉ trích Brussels áp đặt quy định xuyên biên giới làm tổn hại lợi ích kinh tế Mỹ.
Châu Âu khẳng định không thiên vị và đáp trả quan điểm của Musk
Các quan chức EU bác bỏ mọi cáo buộc thiên vị. Bà Henna Virkkunen khẳng định tất cả nền tảng, dù Mỹ hay châu Âu, đều phải tuân thủ tiêu chuẩn chung.
Một số chính trị gia châu Âu phản ứng quyết liệt trước lời kêu gọi giải thể EU của Musk. Ngoại trưởng Ba Lan Sikorski chế giễu: “Hãy lên sao Hỏa. Ở đó không có kiểm duyệt”. Thủ tướng Tusk cũng gửi lời tới Mỹ rằng EU luôn là đồng minh chiến lược trong suốt 80 năm.
UBND TPHCM đang dựa vào các cơ chế đặc thù tại Nghị quyết 188/2025/QH15 của Quốc hội để triển khai các dự án metro trên địa bàn (Ảnh chụp màn hình/Dân Trí)
Đồng Nai đề xuất Quốc hội bổ sung cơ chế đặc thù giúp tỉnh được tự thực hiện tuyến metro nối từ TPHCM đến sân bay Long Thành, dài gần 63km.
Đồng Nai kiến nghị sửa Nghị quyết 98 để hưởng cơ chế đặc thù
Trong văn bản gửi Ủy ban Kinh tế và Tài chính Quốc hội cùng UBND TPHCM, Đồng Nai đề xuất điều chỉnh dự thảo nghị quyết sửa đổi Nghị quyết 98/2023/QH15. Tỉnh muốn dự án kéo dài tuyến metro Bến Thành – Suối Tiên tới Trung tâm hành chính tỉnh và sân bay Long Thành được áp dụng toàn bộ cơ chế đặc thù của Nghị quyết 188/2025/QH15.
Theo kết luận của lãnh đạo Đảng và Chính phủ, việc thúc đẩy kết nối hạ tầng chiến lược tại vùng Đông Nam Bộ cần được triển khai đồng bộ về chính sách. Chính phủ đã giao TPHCM và Đồng Nai phối hợp nghiên cứu dự án metro kết nối hai sân bay lớn Tân Sơn Nhất – Long Thành, tạo mạng lưới giao thông công cộng xuyên vùng.
Phân tích lợi ích của tuyến metro liên tỉnh
Dự án kéo dài tuyến Metro số 1 có tổng chiều dài khoảng 63km, thời gian di chuyển giữa hai sân bay dự kiến chỉ 38-40 phút nhờ tàu chạy liên tục. Lợi ích lớn nhất của tuyến metro liên tỉnh là giảm tải áp lực giao thông đường bộ, tạo trục phát triển kinh tế – xã hội trọng điểm giữa TPHCM, Đồng Nai và sân bay Long Thành.
Sự phối hợp giữa TPHCM và Đồng Nai đã được thống nhất tại cuộc họp ngày 21/10, theo đó Đồng Nai sẽ là cơ quan có thẩm quyền thực hiện dự án. Điều này giúp tỉnh chủ động về thủ tục đầu tư, quỹ đất và phương án huy động nguồn lực.
Vai trò của cơ chế đặc thù là nền tảng quan trọng vì nó cho phép áp dụng mô hình TOD, PPP, thanh toán quỹ đất, rút gọn thủ tục chuẩn bị đầu tư. Với quy mô lớn, Đồng Nai khó thể triển khai dự án nếu thiếu các công cụ tài chính – pháp lý mềm dẻo như vậy.
Áp lực thời điểm và đề xuất cơ chế phối hợp mới
Điểm đáng chú ý là Đồng Nai gửi kiến nghị vào thời điểm dự thảo nghị quyết sửa đổi Nghị quyết 98 đã được Chính phủ trình lên Quốc hội. Khi kỳ họp thứ 10 đang bước vào những ngày cuối, việc bổ sung nội dung mới vào dự thảo có thể đặt ra thách thức về thời gian thẩm tra.
Tỉnh Đồng Nai đang xin cơ chế đầu tư tuyến đường sắt nối từ ga Suối Tiên (Metro số 1 TPHCM) đến sân bay Long Thành, đi qua Trung tâm hành chính tỉnh (đường màu đỏ) (Ảnh chụp màn hình/Dân Trí)
Ngoài tuyến metro từ Suối Tiên – Trung tâm hành chính tỉnh – Long Thành, Đồng Nai và TPHCM cũng đang phối hợp chuẩn bị cho tuyến Thủ Thiêm – Long Thành. Cả hai tuyến đều là dự án đường sắt liên tỉnh quy mô lớn cần cơ chế pháp lý tương xứng.
Đồng Nai kiến nghị cho phép HĐND TPHCM được quyết định bổ sung dự án đường sắt mới vào phụ lục của Nghị quyết 188/2025/QH15 nếu thống nhất với các địa phương liên quan. Đây là cơ chế mở giúp các tỉnh thành phía Nam chủ động hơn trong phát triển mạng lưới giao thông hiện đại.
Bé Guojiang trong lớp học mẫu giáo ở tỉnh Giang Tô, Trung Quốc. (Ảnh: Chụp màn hình/ VnExpress)
Bé Guojiang, con gái của cặp vợ chồng người Hán ở Giang Tô, đã gây sốt với ngoại hình khác biệt: tóc vàng, mắt xanh. Câu chuyện đã thu hút hơn 120 triệu lượt xem, trở thành ví dụ điển hình về sự biểu hiện của gene lặn qua nhiều thế hệ.
Gene lặn: Bí ẩn ngoại hình phương Tây của bé Guojiang
Khi chào đời vào tháng 5/2022 tại Diêm Thành, Giang Tô, bé Guojiang đã khiến đội ngũ y tế và gia đình sửng sốt với gương mặt mang những nét đặc trưng của người phương Tây. Cha mẹ bé, anh Yang và vợ, đều là người Trung Quốc, đã vô cùng bối rối, thậm chí “tưởng bệnh viện trao nhầm con” theo lời anh Yang. Gia đình đã phải tiến hành nhiều lần xét nghiệm ADN để xác nhận Guojiang là con ruột, một bước đi nhằm giải tỏa sự ngờ vực và băn khoăn của chính họ và những người xung quanh.
Nét khác biệt của cô bé càng rõ rệt hơn theo thời gian: khi Guojiang 8 tháng tuổi, đôi mắt em bắt đầu chuyển sang màu xanh ngọc độc đáo. Đến sinh nhật một tuổi, tóc bé đã chuyển sang màu vàng hoe và xoăn tự nhiên, cùng với hàng mi dài, càng củng cố thêm vẻ ngoài “lai” hiếm thấy ở một đứa trẻ thuần Đông Á. Chính sự đối lập rõ rệt giữa ngoại hình của Guojiang và bố mẹ đã khiến gia đình thường xuyên phải giải thích cho những người lạ hiếu kỳ mỗi khi đưa con ra ngoài chơi, điều mà anh Yang thừa nhận đôi khi khiến họ cảm thấy mệt mỏi.
Câu trả lời cho hiện tượng này nằm sâu trong lịch sử gia đình. Khi truy tìm lại nguồn gốc, gia đình Yang phát hiện ra rằng ông cố nội của Guojiang là người Nga. Cụ cố này đã kết hôn với một phụ nữ từ tỉnh Hà Nam, sinh sống tại Trung Quốc và qua đời vào năm 1985. Anh Yang cho biết, dòng họ nội của anh suốt bốn thế hệ trước đều chỉ sinh con trai, và dường như gene lặn mang đặc điểm tóc vàng mắt xanh từ người ông cố Nga đã “ngủ yên” và chỉ được biểu hiện đầy đủ khi Guojiang, đứa con gái đầu tiên sau bốn đời, ra đời.
Giải mã gene lặn: Xác suất 1/16.000 để đặc điểm hiếm xuất hiện
Từ góc độ khoa học, blogger khoa học Lao Ren nhận định trường hợp của Guojiang là một ví dụ kinh điển về hiện tượng di truyền qua nhiều thế hệ. Ở người Đông Á, các đặc điểm như mắt xanh và tóc vàng đều được kiểm soát bởi các gene lặn, nghĩa là chúng chỉ biểu hiện khi một cá thể thừa hưởng hai bản sao gene lặn đó từ cả cha và mẹ. Các gene điển hình liên quan bao gồm gen OCA2/HERC2 cho màu mắt xanh và MC1R cho màu tóc sáng.
Trong quần thể người Trung Quốc, tần suất xuất hiện tự nhiên của gene lặn mắt xanh là cực kỳ thấp, chỉ khoảng 0,1–0,3%, và tóc vàng tự nhiên còn hiếm hơn nhiều. Do đó, việc hai bản sao của các gene lặn này cùng hội tụ ở một cá thể là rất khó. Ông cố nội người Nga của Guojiang đã mang hai bản sao gene lặn này và truyền chúng cho các thế hệ con trai sau đó. Những người con trai này, dù mang gene lặn, đã không biểu hiện các đặc điểm này một cách rõ rệt.
Các nhà di truyền Trung Quốc đã ước tính xác suất để một chuỗi các gene lặn như vậy được truyền qua bốn đời con trai, rồi đồng loạt biểu hiện đầy đủ ở một bé gái duy nhất như Guojiang, chỉ dưới 1/16.000. Yếu tố giới tính và hormone đóng một vai trò quan trọng trong sự biểu hiện này. Theo phân tích, hormone testosterone ở nam giới có thể đã ức chế con đường tạo melanin ở tóc và mắt, khiến các đặc điểm này “ngủ yên” qua các đời con trai. Đến đời Guojiang, hormone estrogen đã kích hoạt con đường này, cho phép hai bản sao gene lặn từ dòng nội được biểu hiện trọn vẹn.
Sự lạc quan của gia đình trước sự chú ý của cộng đồng
Bé Guojiang cùng bố mẹ ở tỉnh Giang Tô, Trung Quốc. (Ảnh: Chụp màn hình/ VnExpress)
Bất chấp sự tò mò và thắc mắc từ công chúng, vợ chồng anh Yang vẫn giữ thái độ lạc quan và trân trọng món quà di truyền độc đáo này. Mẹ của Guojiang chia sẻ rằng ngoại hình chỉ là sự quyết định ngẫu nhiên của các gene, và cô không đặt nặng vấn đề đó. Điều quan trọng nhất đối với cô là mong con gái lớn lên khỏe mạnh, hạnh phúc và trở thành người có ích cho xã hội.
Hiện tại, bé Guojiang đã bắt đầu đi học mẫu giáo ở tỉnh Giang Tô. Cô bé được giáo viên nhận xét là nói tiếng Trung lưu loát, hòa đồng và thân thiện với bạn bè, cho thấy khả năng thích nghi tốt trong môi trường bản địa. Mặc dù gia đình có một người họ hàng xa ở Serbia nhưng hiếm khi liên lạc, nguồn gốc Nga từ ông cố đã là bằng chứng rõ ràng nhất về sự đa dạng di truyền trong huyết thống của cô bé.
Câu chuyện của cô bé Guojiang đã nhanh chóng trở thành một hiện tượng trên mạng xã hội Trung Quốc, thu hút hơn 120 triệu lượt xem trên nền tảng Douyin (TikTok Trung Quốc). Sự lan truyền rộng rãi này không chỉ vì vẻ ngoài đặc biệt của Guojiang mà còn vì nó là một ví dụ sinh động, dễ hiểu về cơ chế di truyền phức tạp của các gene lặn, minh chứng cho sự đa dạng và kỳ diệu của bộ gen con người.
Khổng Tử dạy học trò. (Ảnh: Chụp màn hình/Nghệ An Mới)
Trong bối cảnh xã hội hiện nay, con người dễ dàng va chạm với những điều tiêu cực bất cứ lúc nào, từ lời nói thiếu chuẩn mực đến hành vi làm tổn thương người khác. Khi đối diện cái xấu, mỗi cá nhân đều phải lựa chọn cách phản ứng.
Và chính lựa chọn đó quyết định sự bình an hay rối loạn nội tâm của họ. Ba câu chuyện từ Khổng Tử, Đức Phật và vị quan huyện thời Minh hé lộ cách con người có thể nhìn thấy điều xấu mà không làm nó lan rộng, bằng trí huệ, sự điềm tĩnh và lòng thiện.
Cái xấu không phải là “kẻ thù”, mà là tín hiệu cần hiểu đúng
Trong tâm lý học, hành vi tiêu cực thường bắt nguồn từ ba yếu tố: thiếu hiểu biết, thiếu kiểm soát cảm xúc hoặc thiếu điều kiện sống. Thay vì phản ứng bằng sự tức giận, việc đầu tiên cần làm là nhận diện đúng bản chất của cái xấu.
Cái xấu không phải lúc nào cũng là ác ý. Nhiều khi nó chỉ là biểu hiện của:
Sự thiếu giáo dưỡng,
Sự tổn thương chưa được chữa lành,
Hoàn cảnh bế tắc khiến người ta hành động sai.
Nếu xem cái xấu như “kẻ thù”, ta dễ đối đầu, công kích và làm tình hình xấu hơn. Nếu xem cái xấu như tín hiệu để hiểu và điều chỉnh, ta sẽ phản ứng với sự sáng suốt hơn.
Nhìn đúng bản chất sẽ giúp người đối diện không bị cảm xúc khống chế. Và đó chính là điều mà ba bậc hiền triết trong các câu chuyện đã làm: họ không xem cái xấu là ngọn lửa cần dập tắt, mà là mảnh đất cần gieo lại hạt lành.
Khổng Tử: Khen chê đúng lúc quan trọng hơn lời quở trách
Trong câu chuyện với Tử Lộ, Khổng Tử không lập tức lên án hành vi thiếu lễ độ của người học trò kia. Ông không chọn phản ứng nhanh – vốn thường thỏa mãn cảm xúc nhất thời nhưng gây phản ứng ngược. Thay vào đó, ông chọn cách “dạy mà không nói thẳng”.
Lý do Khổng Tử không trách mắng trực tiếp?
Bởi người đang sai thường phòng thủ rất mạnh.
Khi bị chỉ trích công khai, họ dễ phản kháng, phủ nhận hoặc xấu hổ đến mức chai lì.
Một lời quở trách dù đúng cũng có thể biến tấm gương giáo dục thành vết thương tâm lý.
Người trí không dùng lời cay nghiệt để chấn chỉnh người khác. (Ảnh: Chụp màn hình/Nghệ An Mới)
Khổng Tử hiểu rằng chỉ khi người sai tự soi thấy mình, sự thay đổi mới bền vững. Vì thế, ông dùng hình ảnh cành cây cong – một ẩn dụ vừa nhẹ nhàng, vừa đủ để người nghe tự hiểu.
Trong buổi học tiếp theo, ông kể chuyện người thợ ngọc: không cắt bỏ phần xấu, mà mài dũa để phần xấu hòa vào phần đẹp. Đây chính là phương pháp “khai sáng” thay vì “trừng trị”.
Bài học quan trọng rút ra: Trí huệ không nằm ở việc vạch ra lỗi sai, mà ở việc giúp người sai tự nhìn thấy lỗi của họ mà không bị tổn thương.
Đức Phật: Không tiếp nhận cái xấu là cách mạnh mẽ nhất để khiến nó dừng lại
Trong câu chuyện Đức Phật bị vu khống, điểm đáng chú ý không phải là lời Ngài nói, mà là trạng thái tâm của Ngài: không dao động. Đó không phải là sự nín nhịn hay chịu đựng, mà là sự thấu hiểu rằng cái xấu chỉ lan rộng khi có người đón nhận.
Khi bị xúc phạm, phản ứng tự nhiên nhất của con người là đáp trả. Nhưng đáp trả chỉ khiến:
Lời xấu tăng cấp độ,
Xung đột leo thang,
Tâm trí vẩn đục, mất bình an.
Đức Phật chọn cách không nhận. Không tiếp nhận nghĩa là:
Không cho cái xấu quyền tác động lên tâm mình,
Không nuôi dưỡng nó bằng sự giận dữ,
Không biến nó thành vòng xoáy hỗn loạn.
Đức Phật và Tăng đoàn cũng từng gặp sự chửi bới, vu khống khi đi khất thực. (Ảnh: Chụp màn hình/Nghệ An Mới)
Cách ứng xử này tương đồng với lý thuyết “dừng vòng phản ứng” trong tâm lý học hiện đại. Khi một bên không tiếp nhận và không phản hồi tiêu cực, chuỗi xung đột lập tức chấm dứt.
Bài học lớn: Đối phó với điều xấu không phải bằng sức mạnh, mà bằng sự không chấp nhận cho nó trú ngụ trong tâm.
Quan huyện thời Minh: Sự tử tế đúng lúc có thể sửa lại đường đời của một con người
Trong câu chuyện người ăn trộm gạo, vị quan huyện đã chọn một cách tiếp cận hoàn toàn khác với mô thức pháp trị thông thường. Thay vì xử phạt, ông đi tìm nguyên nhân: đói nghèo và bế tắc.
Điều đáng nói: ông không bao che, nhưng cũng không làm người phạm lỗi mất thể diện. Ông nói rõ rằng hành vi trộm làm mất lòng tin của làng, nhưng ông cũng đưa ra một lối thoát: cho gạo và cho cơ hội làm lại.
Đây là sự kết hợp giữa:
Trí huệ (hiểu nguyên nhân sâu xa),
Tình người (không đẩy ai vào đường cùng),
Tính trách nhiệm (bảo vệ sự ổn định của cộng đồng).
Thấy cái sai mà phơi ra giữa thiên hạ, cái sai có thể thành hận. (Ảnh: Chụp màn hình/Nghệ An Mới)
Tâm lý học hiện đại gọi đây là “phục hồi nhân phẩm” – một phương pháp giáo hóa giúp con người thay đổi thông qua sự tôn trọng, không phải sự sợ hãi.
Kẻ trộm sau đó trở thành người quản kho mẫu mực, chứng minh rằng: Sửa lỗi bằng sự trừng phạt tạo ra kẻ chống đối. Sửa lỗi bằng sự thấu hiểu tạo ra con người biết ơn.
Khi trí huệ lên tiếng: Cái xấu không còn đất để sinh sôi
Nhìn từ ba câu chuyện, có thể rút ra bốn nguyên tắc cốt lõi để “nhận diện cái xấu mà không làm nó bùng nổ”:
. Giữ tâm đứng yên trước khi phản ứng
Bình tĩnh chính là ranh giới giữ cái xấu ở ngoài thay vì kéo nó vào trong.
. Hiểu trước khi đánh giá
Người sai có thể đang khổ. Người thô lỗ có thể thiếu được dạy dỗ. Hiểu để không phán xét.
. Tôn trọng thay vì làm mất mặt
Một lời nhắc khéo đúng lúc hiệu quả hơn mười lời trách mắng.
. Dùng lòng thiện để hóa giải, không dùng giận dữ để đối đầu
Cái ác có thể thắng khi ta dùng cái ác đáp lại. Nhưng nó sẽ tàn khi ta chọn cách thiện.
Trong bối cảnh xã hội nhiều biến động, năng lượng tiêu cực lan nhanh hơn bao giờ hết. Bởi vậy, điều xã hội cần không phải là những người chỉ biết chỉ ra cái xấu, mà là những người biết biến cái xấu thành cơ hội gieo lại điều tốt.
Nhận diện cái xấu là cần thiết, nhưng cách ta xử lý cái xấu lại quyết định phẩm chất của chính mình. Ba câu chuyện xưa nhắc rằng cái xấu không đáng sợ bằng việc ta để nó điều khiển cảm xúc. Khi có trí huệ, con người không chỉ giữ được bình yên cho mình, mà còn trao lại cho người khác cơ hội được tốt hơn.
Đoàn tàu do Hyundai Rotem (Hàn Quốc) sản xuất và bàn giao năm 2020. (Ảnh: Chụp màn hình/ VnExpress)
Tập đoàn Trường Hải (Thaco) chính thức ký thỏa thuận hợp tác chiến lược với Hyundai Rotem để nội địa hóa sản xuất đầu máy toa xe (rolling stock) cho tàu điện đô thị và tàu cao tốc tại Việt Nam. Sự hợp tác này là bước tiến quan trọng, giúp Thaco tiếp nhận và làm chủ công nghệ tiên tiến, đồng thời khẳng định vai trò của doanh nghiệp Việt trong chiến lược phát triển công nghiệp đường sắt quốc gia.
Thaco sản xuất tàu điện: Chuyển giao công nghệ sản xuất đầu máy toa xe
Tập đoàn Trường Hải (Thaco) và Hyundai Rotem (Hàn Quốc) vừa chính thức ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược nhằm mục tiêu nội địa hóa sản xuất đầu máy toa xe (rolling stock) cho các dự án tàu điện đô thị và tàu cao tốc ngay tại Việt Nam. Đây là một sự kiện mang tính bước ngoặt, thể hiện cam kết mạnh mẽ của Thaco trong việc tham gia sâu vào lĩnh vực công nghiệp đường sắt, một ngành công nghiệp trọng điểm đang được Chính phủ khuyến khích phát triển. Việc bắt tay với một đối tác lớn và có uy tín hàng đầu thế giới như Hyundai Rotem sẽ giúp Thaco nhanh chóng tiếp cận và làm chủ những công nghệ phức tạp, vốn là rào cản lớn đối với các doanh nghiệp trong nước.
Theo các điều khoản đã được ký kết, Hyundai Rotem sẽ thực hiện chuyển giao toàn bộ công nghệ tiên tiến nhất trong lĩnh vực công nghiệp đường sắt cho phía Thaco. Mục tiêu là giúp Thaco có khả năng sản xuất đầu máy toa xe hoàn chỉnh ngay tại Việt Nam và mang thương hiệu của chính doanh nghiệp Việt, từng bước thay thế việc nhập khẩu. Bên cạnh việc chuyển giao công nghệ sản xuất, đối tác Hàn Quốc cũng cam kết hỗ trợ Thaco trong việc xây dựng một hệ thống tích hợp đồng bộ, bao gồm từ khâu sản xuất đầu máy toa xe, triển khai hệ thống thông tin tín hiệu, cho đến việc cung cấp các hạng mục cơ khí và điện tử cần thiết khác.
Thaco khẳng định rằng sự hợp tác này sẽ cho phép họ từng bước làm chủ toàn bộ chuỗi công nghệ cốt lõi trong ngành đường sắt, bao gồm các khâu quan trọng như sản xuất, quản lý vận hành, bảo trì, bảo dưỡng và sửa chữa, tất cả đều phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn quốc tế. Để hiện thực hóa mục tiêu này, công ty của ông Trần Bá Dương đã lên kế hoạch đầu tư mạnh mẽ vào việc xây dựng một tổ hợp công nghiệp đường sắt quy mô lớn. Tổ hợp này sẽ bao gồm khu sản xuất đầu máy toa xe hiện đại, một hệ thống đường thử nghiệm khép kín và một trung tâm sửa chữa bảo dưỡng chuyên biệt, với tổng diện tích lên tới 786 ha tại phường Bình Cơ, TP HCM, đánh dấu một bước phát triển vượt bậc về cơ sở hạ tầng công nghiệp.
Chiến lược phát triển: Thaco tham gia các dự án đường sắt nghìn tỷ
Thỏa thuận hợp tác giữa Thaco và Hyundai Rotem được ký kết trong bối cảnh Việt Nam đang tích cực triển khai Chiến lược Phát triển Công nghiệp Đường sắt, với nhiều dự án cơ sở hạ tầng giao thông trọng điểm được đề xuất và chuẩn bị thực hiện. Sự chuẩn bị về năng lực sản xuất trong nước của Thaco được đánh giá là kịp thời và phù hợp với chủ trương lớn của Chính phủ về việc tăng cường nội địa hóa, giảm sự phụ thuộc vào các nguồn cung nước ngoài, đặc biệt trong các dự án quy mô lớn. Việc này không chỉ giúp Việt Nam chủ động hơn về công nghệ mà còn góp phần tạo ra giá trị gia tăng và việc làm trong nước.
Công ty của ông Trần Bá Dương đã tỏ rõ sự quan tâm đặc biệt tới các dự án giao thông quốc gia. Đầu năm nay, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã trực tiếp đề nghị Thaco tham gia nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và sản xuất toa tàu, đầu máy cho tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam. Đây là một sự ghi nhận về năng lực và tiềm lực tài chính của tập đoàn, đặt Thaco vào vị trí tiên phong trong việc hiện thực hóa tham vọng về đường sắt tốc độ cao của đất nước.
Tháng 5 vừa qua, Thaco đã mạnh dạn đề xuất tham gia đầu tư vào dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam với tổng mức đầu tư khổng lồ khoảng 61,35 tỷ USD. Trong đề xuất này, Thaco cam kết tự thu xếp 20% tổng số vốn, tương đương với gần 12,3 tỷ USD, một con số thể hiện sự quyết tâm rất cao. Phần vốn còn lại sẽ được huy động thông qua việc vay từ các tổ chức tín dụng trong và ngoài nước. Thaco cũng kiến nghị Chính phủ xem xét bảo lãnh và hỗ trợ lãi vay trong 30 năm, với tài sản hình thành từ chính dự án làm vật đảm bảo, cho thấy sự chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt tài chính và cơ chế.
Tăng cường nguồn lực: Kế hoạch tăng vốn điều lệ của Thaco
Ngoài dự án đường sắt tốc độ cao xuyên Việt, công ty của ông Trần Bá Dương cũng đề xuất nghiên cứu đầu tư tuyến đường sắt đô thị Bến Thành – Thủ Thiêm – Long Thành, một tuyến đường sắt quan trọng dài 47 km kết nối các khu vực kinh tế trọng điểm của TP.HCM và Đồng Nai. Điều đáng chú ý là Thaco cam kết trong trường hợp không được chọn làm nhà đầu tư chính thức cho dự án này, họ vẫn sẵn sàng bàn giao toàn bộ kết quả nghiên cứu chi tiết cho thành phố mà không yêu cầu hoàn trả bất kỳ chi phí nào đã bỏ ra.
Để củng cố tiềm lực tài chính cho các dự án đầu tư quy mô lớn và trọng điểm này, Thaco đang có kế hoạch tăng vốn điều lệ. Dự kiến, tập đoàn sẽ nâng vốn điều lệ từ mức khoảng 30.500 tỷ đồng lên 40.520 tỷ đồng ngay trong tháng này. Kế hoạch tăng vốn này sẽ được thực hiện thông qua hình thức trả cổ tức bằng cổ phiếu cho các cổ đông hiện hữu.
Doanh nghiệp của ông Trần Bá Dương cho biết việc tăng vốn điều lệ không chỉ nhằm mục đích ghi nhận và đảm bảo quyền lợi chính đáng của các cổ đông hiện tại mà quan trọng hơn là bổ sung nguồn lực tài chính cần thiết. Nguồn vốn tăng thêm sẽ được sử dụng để triển khai hiệu quả các dự án đầu tư trọng điểm đã được lên kế hoạch, đặc biệt là các dự án liên quan đến ngành công nghiệp đường sắt và cơ sở hạ tầng giao thông quốc gia.
Hiện trên thế giới chỉ có 4 nước Thụy Sĩ, Đức, Nhật Bản và Trung Quốc nắm giữ công nghệ sản xuất đầu bút bi. (Ảnh: Chụp màn hình/ CafeF)
Chỉ bốn quốc gia làm chủ công nghệ đầu bút bi, dù đây là linh kiện nhỏ nhưng yêu cầu kỹ thuật cực cao. Câu chuyện hé lộ mức độ khắc nghiệt của công nghệ chính xác và những giới hạn đầu tư mà ít nền công nghiệp dám vượt qua.
Công nghệ siêu nhỏ nhưng yêu cầu độ chính xác hàng đầu
Đầu bút bi có viên bi nhỏ chỉ khoảng 0,5–1 mm. Viên bi phải đạt độ cứng cao, không gỉ, không mài mòn và lăn trơn để mực không rò rỉ. Chỉ sai lệch vài micromet cũng có thể làm đứt nét hoặc hỏng cả lô hàng. Để sản xuất viên bi đạt chuẩn, doanh nghiệp cần trình độ luyện kim và gia công cơ khí chính xác tương đương ngành hàng không – vũ trụ. Đây là ngưỡng công nghệ mà rất ít quốc gia có thể vượt qua. Vì vậy, dù thế giới tiêu thụ hàng chục tỷ bút bi mỗi năm, chỉ Đức, Thụy Sĩ, Nhật Bản và sau này là Trung Quốc làm chủ hoàn toàn quy trình. Phần còn lại phải nhập khẩu đầu bút hoặc viên bi.
Lợi thế của Thụy Sĩ, Đức, Nhật Bản và chặng đường dài của Trung Quốc
Thụy Sĩ được xem là “bậc thầy” về đầu bút bi. Mỗi đầu bút được chế tác qua hơn 20 công đoạn. Độ chính xác gia công đạt 1/1000 mm. Các rãnh dẫn mực không được lệch quá 3 micron, trong khi đỉnh đầu bút chỉ dày 0,3–0,4 mm. Đức cũng nổi tiếng về kỹ thuật cơ khí chính xác và duy trì vị thế sản xuất ổn định nhiều thập kỷ. Nhật Bản dù thiếu tài nguyên nhưng đầu tư dài hạn cho khoa học công nghệ. Quốc gia này làm chủ vật liệu thép cứng đặc biệt và kỹ nghệ chế tạo chính xác. Vì thế, bút bi Nhật chiếm thị trường châu Á và giữ ưu thế lớn trong phân khúc chất lượng cao. Trung Quốc, dù là “công xưởng thế giới”, từng phụ thuộc linh kiện nhập khẩu suốt hàng chục năm. Mãi đến năm 2017, nước này mới tuyên bố thành công sản xuất viên bi đạt chuẩn quốc tế, sau hơn 50 năm nghiên cứu.
Bài toán chi phí và lý do ít nước dám đầu tư
Để làm ra viên bi đạt chuẩn, các nhà sản xuất phải sở hữu trình độ luyện kim và gia công cơ khí chính xác ngang tầm lĩnh vực hàng không – vũ trụ (Ảnh: Chụp màn hình/ CafeF)
Vật liệu và công nghệ là rào cản, nhưng chi phí đầu tư mới là yếu tố hạn chế lớn nhất. Dây chuyền cơ khí siêu chính xác đòi hỏi vốn rất lớn. Trong khi đó, giá trị của một chiếc bút bi lại thấp, lợi nhuận không tương xứng với chi phí bỏ ra. Nhiều nền công nghiệp không chấp nhận đầu tư hàng chục năm chỉ để làm tốt một linh kiện nhỏ. Vì vậy, dù có thể sản xuất bút bi hoàn chỉnh, họ vẫn chọn nhập khẩu đầu bút. Thực tế này khiến số nước làm chủ được công nghệ đầu bút bi đến nay vẫn đếm trên đầu ngón tay. Trong thế giới công nghiệp, chế tạo chi tiết cực nhỏ đôi khi khó hơn sản xuất những sản phẩm lớn. Mức độ tinh vi của công nghệ hiện đại được thể hiện rõ từ những điều tưởng như rất nhỏ bé.
Người trẻ Trung Quốc đang tìm việc tại gian hàng của nhà tuyển dụng, tại hội chợ việc là. (Ảnh: Chụp màn hình/Tuổi trẻ Online)
Hàng trăm lao động trung niên tập trung tại Bắc Kinh từ 4 giờ sáng để tranh từng suất làm công nhật giữa giá rét, cho thấy áp lực sinh tồn nặng nề trong bối cảnh thị trường việc làm suy giảm.
Người lao động tập trung từ rạng sáng để tìm đường sống
4 giờ sáng, nhiều lao động đã đứng chờ tại khu vực tuyển dụng ở Bắc Kinh. Họ mang mũ bảo hộ màu vàng và ba lô dụng cụ. Gương mặt mỗi người đều mang vẻ mong đợi. Tất cả hy vọng giành được một công việc trong ngày. Một chủ thuê hỏi lớn mức lương 1550 tệ. Nhiều người đáp nhanh vì sợ mất cơ hội. Với họ, tìm việc đồng nghĩa tìm đường sống.
Phần lớn người tìm việc là lao động 50 đến 60 tuổi. Họ không có học vấn cao. Họ muốn kiếm thêm để trang trải chi phí gia đình. Nhiều người hỏi nhau về số ngày làm trong tháng. Có người thắc mắc vì sao không vào nhà máy. Một lao động nói nhà máy không nhận người lớn tuổi. Các đơn vị thường từ chối người trên 60 tuổi.
Những người này có thể làm nhiều nghề khác nhau. Họ nhận làm thợ mộc, thợ phụ hoặc thợ inox. Chỉ cần có việc, họ đều sẵn sàng. Họ đứng chờ giữa giá lạnh để giữ cơ hội mưu sinh. Chỉ cần trời sáng và còn việc, họ vẫn ở lại. Một bát mì nóng là thứ họ cần để có sức đi làm.
Hành trình mưu sinh đầy khó khăn của lao động lớn tuổi
Nhiều người chấp nhận làm bất kỳ công việc nào có thể. Họ coi mỗi ngày có việc là một ngày sống thêm tại thành phố lớn. Một số người kể họ đã làm nghề tay chân nhiều năm. Họ bám trụ vì gia đình và tương lai của con cái. Nhiều người thừa nhận cuộc sống không dễ dàng. Họ cố gắng làm vài việc một ngày để tăng thêm thu nhập.
Có người từng làm tại nhà máy trong thời gian dài. Nhưng khi tuổi tăng, nhà máy không còn nhận họ. Họ buộc phải tìm việc tạm thời tại các điểm tuyển dụng ngoài trời. Nhiều người lo lắng vì sức khỏe yếu dần. Nhưng họ vẫn cố làm để giữ mức thu nhập tối thiểu.
Một số lao động kể họ chỉ cần một công việc đủ trả tiền ăn. Một bát mì nóng giúp họ tiếp tục đứng chờ dưới cái lạnh. Họ tin chỉ cần kiên trì sẽ có người tuyển. Mỗi cơ hội đều là hiếm hoi.
Áp lực sinh tồn giữa đô thị đắt đỏ
Những người này sống bằng phòng trọ giá thấp ở vùng xa. Họ chọn phòng rẻ để tiết kiệm chi tiêu. Nhiều người phải chia nhau không gian chật hẹp. Họ chấp nhận vì chi phí sinh hoạt cao tại Bắc Kinh.
Tại đây, họ chỉ mong có việc mỗi ngày. Những người được nhận thường lên xe van để đi làm ngay. Người không được nhận tiếp tục đứng chờ. Một số người thất vọng nhưng vẫn ở lại. Họ hy vọng chủ thuê tiếp theo tìm người. Khi được hỏi nếu không có việc thì sao, họ nói sẽ chờ ngày mai. Vì đó là cuộc sống của họ.
Cuối cùng, họ chỉ mong giữ được một bát cơm nóng mỗi ngày. Họ cố gắng bám trụ để giữ hy vọng sống.
Cảnh xếp hàng trước hội chợ việc làm ở Trung Quốc. (Ảnh: Chụp màn hình/Tạp trí chi thức)
Kinh tế suy giảm khiến Bắc Kinh xuất hiện cảnh hàng nghìn lao động chen chúc tìm việc lúc rạng sáng, phản ánh sức ép sinh kế ngày càng nặng nề tại các khu vực lao động công nhật.
4 giờ sáng, khu vực gầm cầu Mã Cự Kiều đã chật kín người. Hàng nghìn lao động chen lấn để giành suất làm tạm với mức 130 tệ một ngày. Chỉ cần nghe tiếng tuyển người, đám đông lập tức lao lên. Ai lên được xe sẽ có việc, ai hụt sẽ mất trắng cả ngày. Phần lớn là lao động trung niên 50 đến 60 tuổi. Họ cố gắng tìm việc để có bữa cơm tạm thời.
Khu vực cầu Mã Hổ ở Thông Châu cũng đông đúc tương tự. Nơi đây là chợ việc làm sôi động với an ninh được bảo đảm tốt. Nhiều video cho thấy cảnh người chen kín đường, thu hút sự chú ý trên Douyin. Lúc 5 giờ sáng, dòng lao động tiếp tục đổ về Mã Cự Kiều. Gần như toàn bộ họ là công nhân công nhật. Họ không có bảo hiểm xã hội và không có các khoản bảo hiểm cơ bản khác.
Nhiều người liên tục hỏi nhân viên tuyển dụng về việc làm tại các nhà máy, công ty vệ sinh hoặc vị trí bốc xếp hàng. Mỗi người đều cố ghi danh thật nhanh để không bỏ lỡ cơ hội. Không khí nơi đây luôn sôi động dù là sáng sớm.
Nguồn cung lao động tăng mạnh trong bối cảnh khó khăn
Mã Cự Kiều nằm trên Vành đai 6 Bắc Kinh. Khu vực này giáp ranh giữa Thông Châu và Đại Hưng, nơi tập trung hàng loạt khu công nghiệp lớn nhỏ. Nhiều doanh nghiệp sản xuất và công ty logistics đang thiếu lao động, tạo nên dòng dịch chuyển mạnh của người tìm việc. Nơi đây trở thành chợ lao động công nhật lớn nhất thủ đô.
Tại khu vực này, người lao động có thể mua phần cơm 18 tệ gồm hai món. Đây là mức giá vừa túi tiền so với mặt bằng chi tiêu tại Bắc Kinh. Hàng trăm người xếp hàng từ sáng để tìm công việc theo ngày. Các tuyến đường quanh khu chợ đều đông nghịt. Người dân mô tả cảnh chen chúc như biển người.
Một người dân nói: “Chợ Majuqiao đông nghịt người. Đi đâu cũng thấy người tìm việc.” Majuqiao tiếp tục giữ vị trí là thị trường lao động tự do lớn nhất Bắc Kinh. Điều này phản ánh tình trạng áp lực sinh kế tại thủ đô.
Dòng người tìm việc trải dài từ Bắc Kinh đến Thượng Hải
Không chỉ Bắc Kinh, Thượng Hải cũng chứng kiến làn sóng lao động nhập cư tìm việc thời vụ. Tại trấn Tân Kiều, một chợ lao động buổi sớm tự phát đã hình thành từ lâu. Người lao động chen nhau từ sáng sớm để mong có việc và nhận tiền ngay trong ngày.
Bên cạnh đó, “Hello Worker” tại Bắc Kinh cũng là điểm nóng lao động lớn. Đây là nơi người lao động rời quê tìm hy vọng đổi đời. Dù nhộn nhịp, nhiều người thừa nhận họ luôn mang tâm trạng nặng nề vì không chắc có được việc mỗi ngày.
Nền kinh tế đang chậm lại khiến lực lượng lao động tạm thời ngày càng tăng. Cảnh chen lấn tìm việc lúc rạng sáng trở thành hiện tượng quen thuộc tại nhiều thành phố lớn.
