Bà Trịnh Thị Nhuận - 49 tuổi, ngụ xã Tương Dương, Nghệ An - bên căn nhà đổ sập xuống sông Lam (Ảnh: Tin 360)
Trận lũ quét đêm 22 và rạng sáng 23-7 đã gây thiệt hại nghiêm trọng tại xã Tương Dương (Nghệ An). Hơn 40 hộ dân bị mất nhà hoàn toàn, hàng chục hộ khác thiệt hại nặng, nhiều gia đình hiện sống tạm bợ, chưa biết đi đâu về đâu.
Chiều 30-7, bản Cửa Rào 2 (xã Tương Dương, Nghệ An) vẫn ngổn ngang bùn đất và xác xơ sau lũ. Những căn nhà đổ sập, đồ đạc bị cuốn trôi, nhiều gia đình phải dựng bạt tạm trú trên nền nhà cũ.
“Lũ lên trong đêm, chúng tôi chỉ kịp chạy thoát thân. Khi quay lại thì không còn gì nữa”, bà Chu Thị Nam (50 tuổi) chia sẻ. Ngôi nhà ba gian và cửa hàng tạp hóa của gia đình bà đã bị cuốn sạch xuống sông Lam.
Bà Đậu Thị Hợi – 66 tuổi, xã Tương Dương, Nghệ An – thất thần bên căn nhà, đất đai bị lũ cuốn trôi (Ảnh: Tin: 360)
Gần 100 hộ dân bị ảnh hưởng, nhiều người trắng tay
Toàn bản Cửa Rào 2 có khoảng 160 hộ dân, trong đó hơn 50 hộ bị thiệt hại nặng, hơn 10 nhà bị cuốn trôi hoàn toàn. Trên toàn xã Tương Dương, có 95 hộ bị ảnh hưởng, trong đó 44 hộ mất trắng nhà cửa.
Bà Đậu Thị Hợi (66 tuổi) hiện sống cùng cháu gái nhỏ bên một tấm bạt che tạm. “Nhà cửa, đất đai đều bị lũ cuốn đi. Bà cháu tôi không biết sẽ đi đâu, về đâu”, bà nói. Gia cảnh bà Hợi nhiều năm qua đã gặp nhiều biến cố, nay lại lâm vào cảnh trắng tay.
Chính quyền tìm phương án tái định cư
Ông Lê Văn Lương – bí thư Đảng ủy xã Tương Dương – cho biết: “Chúng tôi đang đề xuất cấp trên hỗ trợ tái định cư cho các hộ bị thiệt hại nặng, giúp bà con sớm ổn định cuộc sống”.
Thiên tai để lại hậu quả nặng nề cả về vật chất lẫn tinh thần. Những ngày sau lũ, người dân vùng cao Nghệ An vẫn đang gắng gượng để bắt đầu lại cuộc sống từ con số 0.
Lần đầu tiên trong lịch sử, tổng tiền gửi tại hệ thống ngân hàng Việt Nam đã vượt mốc 15 triệu tỷ đồng ( Ảnh: Internet)
Lần đầu tiên trong lịch sử, tổng tiền gửi tại hệ thống ngân hàng Việt Nam đã vượt mốc 15 triệu tỷ đồng – một con số kỷ lục phản ánh tâm lý “thận trọng” của người dân và doanh nghiệp giữa bối cảnh lãi suất hạ nhiệt, đầu tư thiếu hấp dẫn. Dòng tiền chảy mạnh vào ngân hàng cho thấy thị trường tài chính đang trong giai đoạn điều chỉnh lớn, đặt ra yêu cầu cấp thiết về các chính sách thúc đẩy tiêu dùng và đầu tư thực chất hơn.
Dòng tiền chảy mạnh vào ngân hàng dù lãi suất thấp
Tính đến hết tháng 5/2025, tổng lượng tiền gửi tại hệ thống ngân hàng Việt Nam đã chính thức vượt mốc 15,34 triệu tỷ đồng – mốc cao nhất trong lịch sử. Điểm đặc biệt đáng chú ý: xu hướng này diễn ra trong bối cảnh lãi suất huy động duy trì ở mức thấp kể từ đầu năm. Lãi suất kỳ hạn 12 tháng hiện đang dao động quanh mức 4,5 – 5,5%/năm, thấp hơn nhiều so với giai đoạn 2023.
Tuy nhiên, sự chuyển dịch tiền gửi vào ngân hàng cho thấy niềm tin của người dân và doanh nghiệp đối với hệ thống tài chính vẫn đang được duy trì tốt. Trong bối cảnh thiếu hụt cơ hội đầu tư hấp dẫn từ chứng khoán, bất động sản đến vàng. Tiết kiệm vẫn là “kênh trú ẩn an toàn” của dòng tiền.
Theo Ngân hàng Nhà nước, tính đến cuối tháng 4, tiền gửi tiết kiệm của dân cư đạt mức kỷ lục là hơn 7,53 triệu tỉ đồng – (Ảnh: LÊ THANH)
Tiền gửi cao – phản ánh gì về thị trường tài chính Việt Nam?
Việc dòng tiền gửi vượt mốc 15 triệu tỷ đồng trong bối cảnh lãi suất thấp không đơn thuần là tín hiệu tích cực về độ ổn định của hệ thống ngân hàng. Mà còn là “tấm gương phản chiếu” cho thấy trạng thái tâm lý và hành vi tài chính của toàn thị trường.
1. Tâm lý thận trọng chi phối hành vi đầu tư
Sự gia tăng tiền gửi, thay vì đổ vào các kênh sinh lời như chứng khoán hay bất động sản. Thể hiện tâm lý dè dặt và phòng thủ của cả người dân lẫn doanh nghiệp. Bức tranh kinh tế hiện tại – với các biến số khó đoán như lạm phát toàn cầu, xung đột địa chính trị, và tiêu dùng nội địa suy yếu. Khiến nhiều người chọn “đứng ngoài cuộc chơi”. Dòng tiền trở nên “lười biếng”, lánh xa rủi ro. Chờ đợi tín hiệu rõ ràng hơn trước khi quay lại thị trường.
2. Niềm tin vào ngân hàng – yếu tố then chốt
Trong khi nhiều kênh đầu tư mang lại sự bất an. Hệ thống ngân hàng lại nổi lên như một “pháo đài an toàn”. Tỷ lệ an toàn vốn, thanh khoản được duy trì ổn định cùng với cơ chế giám sát chặt chẽ của Ngân hàng Nhà nước. Tạo nên lớp đệm niềm tin vững chắc cho người gửi tiền. Niềm tin này không chỉ phản ánh qua số lượng tiền gửi. Mà còn thể hiện sự gắn kết giữa người dân – doanh nghiệp với chính sách điều hành vĩ mô.
Niềm tin vào ngân hàng – yếu tố then chốt. ( Ảnh: T.L)
3. Tiết kiệm – biểu hiện của đồng tiền ‘nhàn rỗi’ trong dân
Khái niệm “nhàn rỗi” – tiền trong dân chưa chảy vào nền kinh tế sản xuất. Nay trở nên rõ nét hơn bao giờ hết. Việc dòng tiền lớn đậu lại ở ngân hàng hàm ý rằng cả hộ gia đình lẫn doanh nghiệp đang trì hoãn tiêu dùng và đầu tư. Họ thận trọng hơn với mỗi quyết định chi tiêu. Phản ánh nhận thức sâu sắc về rủi ro và tính toán dài hạn. Tuy nhiên, nếu tình trạng “neo tiền” này kéo dài. Nền kinh tế sẽ thiếu dòng chảy vốn cho sản xuất – đầu tư – tiêu dùng. Làm trì hoãn đà phục hồi tăng trưởng.
4. Nghịch lý: Lãi suất thấp nhưng tiền vẫn “chạy” về ngân hàng
Một khía cạnh cần được phản biện là việc dòng tiền tiếp tục đổ vào hệ thống ngân hàng dù lãi suất huy động liên tục được điều chỉnh giảm. Điều này đặt ra câu hỏi: phải chăng không phải ngân hàng đang cần vốn, mà là người dân, doanh nghiệp đang thiếu kênh sinh lời đủ an toàn và hiệu quả?
Trong điều kiện thông thường, lãi suất thấp là tín hiệu cho thấy ngân hàng không “khát vốn” . Tức không cần hút thêm tiền gửi. Tuy nhiên, thực tế tiền gửi vẫn tăng mạnh cho thấy dòng tiền đang rơi vào trạng thái “lưu trú thụ động”. Đây không hẳn là sự thành công của chính sách tiền tệ. Mà có thể phản ánh sự trì trệ của các kênh dẫn vốn khác như đầu tư tư nhân, bất động sản, chứng khoán hoặc khởi nghiệp sản xuất.
Hệ quả là dù ngân hàng thừa tiền, doanh nghiệp lại vẫn “khát vốn” do không đủ điều kiện vay, hoặc không dám vay. Làm trầm trọng thêm vòng luẩn quẩn: thanh khoản tốt nhưng kinh tế thực lại chậm hồi phục. Điều này đòi hỏi cần có những cơ chế tài khóa và tín dụng chủ động hơn. Để dẫn dòng tiền vào khu vực sản xuất thay vì chỉ “ngủ yên” trong hệ thống ngân hàng.
Nghịch lý: Lãi suất thấp nhưng tiền vẫn “chạy” về ngân hàng. ( Ảnh: Internet)
Tác động đối với doanh nghiệp và người dân
Doanh nghiệp: Việc người dân và doanh nghiệp ưu tiên tiết kiệm. Thể hiện rõ tâm lý lo ngại về tiên độ khồi phục của thị trường. Nếu xu hướng này kéo dài, nhu cầu đầu tư và tiêu dùng sẽ giảm. Gây khó khăn trong tiên độ tăng trưởng.
Người dân: Tuy lãi suất thấp khiến nguồn thu từ tiết kiệm không cao. Nhưng trong bối cảnh đầu tư không hấp dẫn, đây vẫn là chọn lựa hợp lý nhất. Tuy nhiên về dài hạn, hành vi “giữ tiền” nếu không chuyển đổi sang sản xuất hoặc đầu tư. Sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế.
Chiến lược điều hành trong giai đoạn tiếp theo
Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho biết sẽ tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt . Để đảm bảo thanh khoản hệ thống và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, đối với doanh nghiệp, chìa khóa để phá vỡ vòng luẩn quẩn “khó vay – chậm đầu tư” là khả năng hấp thụ vốn. Chứ không chỉ đến từ mặt bằng lãi suất.
Dòng tiền vào ngân hàng vượt mốc 15 triệu tỷ đồng phản ánh sự ổn định của hệ thống tài chính. Đồng thời cũng cho thấy dấu hiệu dòng vốn còn đang chờ đợi cơ hội. Trong ngắn hạn, ngân hàng vẫn là “bãi đỗ an toàn”. Nhưng về trung hạn, chính sách cần tập trung khơi thông các rào cản. Hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao hiệu quả kinh doanh và khả năng sinh lời. Từ đó tạo lực hút dòng tiền quay trở lại hoạt động sản xuất – kinh doanh. Đây là yếu tố then chốt để kích hoạt chu kỳ tăng trưởng bền vững thay vì để dòng vốn tiếp tục “ngủ yên” trong hệ thống ngân hàng.
Sầu riêng nội địa Trung Quốc bán tại các cửa hàng thực phẩm (Ảnh: Tân Hoa Xã).
Trung Quốc đang đẩy mạnh trồng sầu riêng nội địa tại tỉnh Hải Nam với quy mô lớn và ứng dụng công nghệ cao. Đặt mục tiêu tự chủ nguồn cung và tiến tới xuất khẩu. Diễn biến này tạo áp lực lớn cho các quốc gia xuất khẩu chủ lực như Thái Lan và Việt Nam – vốn đang phụ thuộc nặng vào thị trường Trung Quốc. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng rõ nét. Ngành sầu riêng Việt cần cấp tốc nâng cấp chất lượng. Đa dạng hóa thị trường và xây dựng thương hiệu quốc gia để giữ vững vị thế trên bản đồ nông sản toàn cầu.
Từ thị trường tỷ đô đến chiến lược “nội địa hóa” trái cây vua
Trung Quốc hiện là quốc gia tiêu thụ sầu riêng lớn nhất thế giới. Mỗi năm chi hàng tỷ USD nhập khẩu loại trái cây đặc sản này, chủ yếu từ Thái Lan và Việt Nam. Tuy nhiên, cán cân thị trường đang có xu hướng thay đổi. Từ năm 2018, Trung Quốc đã bắt đầu triển khai các dự án trồng sầu riêng quy mô lớn tại tỉnh Hải Nam . Nơi có điều kiện khí hậu tương đồng với các quốc gia Đông Nam Á.
Với sự hỗ trợ kỹ thuật từ các viện nghiên cứu trong và ngoài nước. Đặc biệt là từ Thái Lan và Malaysia. Quá trình trồng sầu riêng tại Trung Quốc đang bứt tốc nhờ chiến lược đầu tư dài hơi và ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp.
Để tăng tỷ lệ trồng thành công. Nhiều doanh nghiệp Trung Quốc đã chủ động mời chuyên gia sầu riêng từ Thái Lan và Malaysia sang chia sẻ kinh nghiệm (Ảnh: SCMP).
Công nghệ hiện đại: Bệ phóng cho sản lượng tăng trưởng
Điểm khác biệt rõ nét trong làn sóng trồng sầu riêng của Trung Quốc chính là công nghệ. Từ hệ thống tưới tiêu tự động. Kiểm soát sâu bệnh bằng phần mềm, đến sử dụng máy bay không người lái và phân bón hữu cơ. Tất cả đều được tích hợp để tăng tỷ lệ sống và chất lượng quả.
Theo Viện nghiên cứu trái cây nhiệt đới Hải Nam. Hơn 40.000 ha sầu riêng dự kiến được triển khai đến năm 2026. Dù sản lượng hiện vẫn còn khiêm tốn – chỉ đạt 260 tấn vào năm 2024. Nhưng mức tăng trưởng nhanh đang cho thấy tham vọng dài hạn của Trung Quốc: không chỉ tự cung mà còn tiến tới xuất khẩu.
Sầu riêng Hải Nam có ưu điểm về độ chín tự nhiên, cùi dày, ngọt và ít nặng mùi hơn so với sầu riêng nhập khẩu (Ảnh: CCTV).
Cạnh tranh trực diện với sầu riêng Việt Nam
Với lợi thế địa lý, chi phí logistics thấp và độ chín tự nhiên. Sầu riêng nội địa Trung Quốc đang từng bước giành thị phần ngay trên sân nhà. Điều này đẩy Việt Nam và Thái Lan – hai nước đang phụ thuộc gần như tuyệt đối vào thị trường Trung Quốc – vào thế cạnh tranh khốc liệt.
Việt Nam, với các giống nổi tiếng như Ri6 và Dona. Vẫn chiếm được cảm tình của người tiêu dùng Trung Quốc. Tuy nhiên, nếu không chủ động nâng cấp chất lượng. Kiểm soát nguồn gốc và cải tiến khâu bảo quản. Ngành sầu riêng Việt có nguy cơ đánh mất vị thế trong vòng 3–5 năm tới.
Cần chiến lược chuyển mình cho nông sản Việt
Để ứng phó với thách thức từ thị trường Trung Quốc. Việt Nam cần gấp rút hoàn thiện chuỗi giá trị nông nghiệp: từ sản xuất theo tiêu chuẩn GlobalGAP. Đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc, đến phát triển công nghệ bảo quản sau thu hoạch và giảm chi phí logistics.
Song song đó, mở rộng thị trường ngoài Trung Quốc như Hàn Quốc, Nhật Bản, EU… sẽ giúp giảm sự lệ thuộc và tạo ra động lực cạnh tranh bền vững. Đặc biệt, việc xây dựng thương hiệu quốc gia cho nông sản. Không chỉ là “sầu riêng Việt” mà là “giá trị Việt”. Sẽ là chìa khóa để Việt Nam giữ vững vai trò trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Các hành khách làm thủ tục trước chuyến bay Matxcơva (Nga) - Bình Nhưỡng (Triều Tiên) tối 27-7 (Ảnh: Tin 360)
Lần đầu tiên sau gần ba thập kỷ gián đoạn, chuyến bay thương mại từ Bình Nhưỡng đến Matxcơva đã hạ cánh an toàn ngày 29-7, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong quan hệ hàng không và ngoại giao giữa Triều Tiên và Nga.
Đường bay thẳng đầu tiên giữa hai thủ đô sau ba thập niên
Theo Hãng thông tấn TASS (Nga), chiếc Boeing 777-200ER của Hãng hàng không Nordwind chở theo 440 hành khách đã hoàn tất hành trình khứ hồi giữa Matxcơva và Bình Nhưỡng. Máy bay khởi hành từ sân bay Sheremetyevo ngày 27-7, hạ cánh tại Bình Nhưỡng ngày 28-7, và trở lại Matxcơva ngày 29-7.
Đây là chuyến bay trực tiếp đầu tiên giữa hai thủ đô kể từ đầu những năm 1990. Nordwind cho biết sẽ khai thác tuyến bay này với tần suất một chuyến mỗi tháng.
Phần lớn hành khách là người Triều Tiên
Hãng thông tấn Yonhap (Hàn Quốc) cho biết phần lớn hành khách là công dân Triều Tiên, bên cạnh một số người Nga, bao gồm cả các nhà ngoại giao. Đường bay mới giúp việc di chuyển giữa hai nước trở nên thuận tiện hơn, không cần quá cảnh qua quốc gia thứ ba.
Tăng cường hợp tác Nga – Triều trong bối cảnh mới
Ông Matvey Krivosheev, nhà ngoại giao Nga tại Bình Nhưỡng, cho rằng tuyến bay này sẽ đáp ứng nhu cầu lớn từ cả hai phía và là cầu nối quan trọng trong bối cảnh quan hệ Nga – Triều đang được thúc đẩy mạnh mẽ.
Ông cũng nhấn mạnh việc khôi phục đường bay là kết quả từ nỗ lực ngoại giao chung, phản ánh xu hướng hợp tác ngày càng sâu rộng giữa hai quốc gia.
Hàng không Triều Tiên từng bước mở rộng kết nối quốc tế Trước đó, do đại dịch COVID-19, toàn bộ các chuyến bay giữa Triều Tiên và nước ngoài từng bị gián đoạn. Từ tháng 8-2023, Hãng hàng không Air Koryo của Triều Tiên đã nối lại tuyến bay Bình Nhưỡng – Vladivostok (Nga), với tần suất ba chuyến mỗi tuần.
Cấp lại sổ đỏ trong 10 ngày: Không cần xác minh ngân hàng. (Ảnh: Internet)
Nhiều địa phương đang “đẻ thêm” thủ tục xác minh ngân hàng khi cấp lại sổ đỏ bị mất, gây phiền hà và kéo dài thời gian xử lý hồ sơ trái quy định. Bộ Tài nguyên và Môi trường khẳng định: không có quy định này trong pháp luật hiện hành.
Thời gian qua, nhiều người dân phản ánh việc cấp lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ – hay còn gọi là sổ đỏ) do bị mất gặp khó khăn bất hợp lý. Tại một số tỉnh, Văn phòng đăng ký đất đai yêu cầu UBND xã phải gửi văn bản xác minh tình trạng thế chấp đến tất cả tổ chức tín dụng trên địa bàn, nhằm kiểm tra xem sổ đỏ có đang cầm cố hay không.
Thủ tục phát sinh này khiến quá trình giải quyết hồ sơ trở nên phức tạp, mất nhiều thời gian. Thậm chí có trường hợp phải chờ đến 6 tháng mới được cấp lại sổ đỏ – một tài sản có giá trị lớn và quan trọng đối với quyền sở hữu của công dân.
Bộ Tài nguyên và Môi trường lên tiếng: Không có bước xác minh ngân hàng
Trước phản ánh từ người dân và báo chí, Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) đã chính thức khẳng định: không có quy định nào trong pháp luật yêu cầu xác minh tín dụng khi cấp lại sổ đỏ bị mất.
Cụ thể, theo Nghị định 151/2024/NĐ-CP và Quyết định 2304/QĐ-BTNMT. Quy trình cấp lại sổ đỏ chỉ yêu cầu cơ quan đăng ký đất đai tra cứu thông tin trong hồ sơ địa chính và cơ sở dữ liệu đất đai. Việc gửi văn bản đến các ngân hàng là không cần thiết. Không nằm trong quy trình hành chính được quy định.
Giao dịch nhà đất thành công bắt đầu từ niềm tin và minh bạch (Ảnh minh họa: Khai Mở)
Thời gian giải quyết tối đa 10 ngày làm việc
Bộ TN&MT cũng nhấn mạnh: thời gian xử lý cấp lại sổ đỏ do bị mất là không quá 10 ngày làm việc. Không bao gồm thời gian niêm yết thông báo mất tại UBND cấp xã hoặc trên báo, đài.
Tuy nhiên, thực tế nhiều địa phương tự bổ sung thêm các bước như “ra quyết định hủy sổ cũ” . Một thủ tục không có trong Luật Đất đai 2024 hay Nghị định 101/2023/NĐ-CP. Những bước bổ sung này không chỉ không đúng luật mà còn gây phiền toái. Làm chậm trễ quyền lợi của người dân.
Người dân có quyền khiếu nại nếu bị làm khó
Trong trường hợp bị yêu cầu thực hiện thủ tục không đúng quy định. Người dân có quyền khiếu nại hoặc khởi kiện hành chính theo Điều 237 Luật Đất đai 2024. Bộ TN&MT cũng đề nghị các địa phương tuân thủ đúng quy trình. Không tự ý “sáng tạo” thủ tục gây nhiễu loạn hệ thống hành chính và ảnh hưởng đến quyền lợi của công dân.
Larry Dossey (sinh năm 1940 tại Groesbeck, Texas) là bác sĩ nội khoa nổi tiếng người Mỹ – người đã tiên phong kết hợp y học hiện đại với yếu tố tâm linh và ý niệm chữa lành (Ảnh: Internet)
Nhiều người cho rằng cầu nguyện là hành động mê tín. Nhưng các nghiên cứu lâm sàng nghiêm túc – đặc biệt từ bác sĩ Larry Dossey – lại cho thấy điều ngược lại: Cầu nguyện có thể tạo ra khác biệt trong kết quả điều trị y khoa. Phải chăng, tâm linh vẫn còn bị hiểu lầm quá nhiều?
Trong suốt hàng nghìn năm lịch sử, cầu nguyện xuất hiện như một phần tất yếu của văn hóa nhân loại. Từ phương Đông với nghi thức thiền định, niệm Phật, đến phương Tây với những lời cầu nguyện trước mỗi bữa ăn, hành động này phản ánh khát vọng kết nối với sức mạnh vô hình để tìm sự bình an. Tuy nhiên, bước sang kỷ nguyên khoa học, nhiều người vội vàng gắn cho cầu nguyện nhãn “mê tín” chỉ vì nó không thể đo lường bằng máy móc.
Câu hỏi đặt ra là: nếu cầu nguyện thật sự vô nghĩa, vì sao hàng triệu bệnh nhân, ngay cả những bác sĩ giỏi nhất, vẫn lựa chọn cầu nguyện trong lúc khó khăn? Đằng sau hành động tưởng chừng đơn giản ấy, phải chăng còn có một cơ chế tâm – sinh học chưa được khoa học hiểu hết?
Các báo cáo y học gần đây cho thấy, bệnh nhân có niềm tin tích cực và thực hành cầu nguyện đều đặn thường hồi phục nhanh hơn, ít gặp biến chứng hơn. Những nghiên cứu này không hề mang màu sắc tôn giáo, mà chỉ ra sự thật rằng trạng thái tâm lý tích cực có thể kích hoạt hệ miễn dịch và giảm stress – yếu tố then chốt trong quá trình chữa bệnh. Chính điều này đã khơi nguồn cho bác sĩ Larry Dossey bắt đầu hành trình nghiên cứu sâu hơn về “năng lượng ý niệm” trong y học.
Một lời cầu nguyện lặng thầm – đôi khi chính là liều thuốc mạnh nhất cho người đang chống chọi bệnh tật (Ảnh: Khai Mở )
Bác sĩ Larry Dossey – Người mở cánh cửa y học tâm linh
Larry Dossey, sinh năm 1940, từng là bác sĩ nội khoa và giám đốc y tế tại bệnh viện Dallas, Texas. Ông vốn không tin vào khía cạnh siêu hình. Nhưng một biến cố bất ngờ đã khiến Dossey thay đổi. Trong một ca cấp cứu, ông tận mắt chứng kiến một bệnh nhân nguy kịch hồi phục kỳ lạ sau những lời cầu nguyện tha thiết từ gia đình và bạn bè. Kể từ đó, Dossey quyết định đào sâu nghiên cứu: Liệu cầu nguyện có thật sự ảnh hưởng đến quá trình chữa lành?
Dossey là tác giả của nhiều cuốn sách kinh điển như Healing Words, Prayer Is Good Medicine, và Reinventing Medicine. Trong đó, ông đưa ra khái niệm “y học phi địa phương” (nonlocal medicine) – tức những tác động của tâm trí có thể vượt qua giới hạn không gian và thời gian. Theo ông, lời cầu nguyện không nhất thiết phải trực tiếp, thậm chí cầu nguyện từ khoảng cách xa vẫn có thể tạo hiệu quả tích cực lên sức khỏe bệnh nhân.
Một nghiên cứu tiêu biểu mà Dossey trích dẫn là thử nghiệm tại Bệnh viện San Francisco General Hospital (1988), do bác sĩ Randolph Byrd thực hiện. 393 bệnh nhân tim được chia thành hai nhóm: một nhóm được những người lạ cầu nguyện, nhóm còn lại không. Kết quả: nhóm được cầu nguyện có tỷ lệ biến chứng thấp hơn hẳn, ít phải dùng thuốc kháng sinh và thuốc lợi tiểu hơn.
Những phát hiện này không nhằm thay thế y học hiện đại, nhưng mở ra một cánh cửa: y học có thể trở nên toàn diện hơn nếu kết hợp chữa bệnh về thân với chữa lành về tâm. Quan điểm này từng gây tranh cãi, nhưng giờ đây, nhiều trường y và bệnh viện danh tiếng đã bắt đầu công nhận tầm quan trọng của tinh thần trong điều trị.
Nghiên cứu lâm sàng – bằng chứng cho sức mạnh cầu nguyện
Không chỉ Dossey, nhiều nhà nghiên cứu khác cũng thử nghiệm cầu nguyện trên quy mô lâm sàng. Một nghiên cứu nổi tiếng tại Đại học Harvard với bệnh nhân tim mạch cho thấy: những người được cầu nguyện, dù không hề biết, có ít biến chứng sau phẫu thuật hơn nhóm đối chứng.
Trong cuốn Healing Words, Dossey đã tổng hợp hàng chục nghiên cứu tương tự, trong đó có một thử nghiệm thú vị: những người tham gia được yêu cầu cầu nguyện cho các hũ vi khuẩn. Kết quả, nhóm vi khuẩn được “cầu nguyện” phát triển chậm hơn. Dù nghe có vẻ khó tin, kết quả này đã được kiểm chứng nhiều lần dưới điều kiện kiểm soát nghiêm ngặt.
Các nhà khoa học lý giải hiện tượng này thông qua hiệu ứng ý niệm – nơi tâm trí phát ra những “trường năng lượng” có thể ảnh hưởng đến đối tượng khác. Một giả thuyết khác là hiệu ứng placebo mở rộng: khi bệnh nhân biết có người cầu nguyện cho mình, niềm tin đó kích hoạt cơ chế tự chữa lành. Nhưng điều đáng chú ý là ngay cả khi bệnh nhân không biết, cầu nguyện vẫn tạo ra sự khác biệt.
Ví dụ, tại một nghiên cứu ở Hàn Quốc, các y tá cầu nguyện âm thầm cho sản phụ đang sinh. Nhóm sản phụ này ít gặp biến chứng và ít phải can thiệp y khoa hơn. Điều này khiến các bác sĩ phải tự hỏi: liệu y học hiện đại có đang bỏ lỡ một yếu tố tinh tế nhưng mạnh mẽ – chính là niềm tin và tình yêu thương?
Tất nhiên, không phải mọi nghiên cứu đều cho kết quả tích cực. Một số thử nghiệm không tìm thấy khác biệt. Nhưng thay vì phủ nhận, Dossey và nhiều chuyên gia cho rằng cần nghiên cứu sâu hơn về cách thức, tâm trạng và độ tập trung khi cầu nguyện. Khoa học về ý niệm vẫn đang ở giai đoạn sơ khai, nhưng đã đủ để chứng minh rằng “có điều gì đó” đang hoạt động ngoài phạm vi y học thuần túy.
Cơ chế tâm – sinh học: Tâm trí ảnh hưởng đến cơ thể thế nào?
Các nghiên cứu về tâm – sinh học (psychoneuroimmunology) cho thấy mối liên hệ mật thiết giữa tâm trạng, hệ thần kinh và hệ miễn dịch. Khi một người chìm trong lo lắng, cơ thể sản sinh cortisol – hormone căng thẳng – làm suy yếu khả năng miễn dịch. Ngược lại, khi tâm trí an yên, cơ thể tiết ra endorphin và các chất kháng viêm tự nhiên, giúp quá trình hồi phục diễn ra nhanh hơn.
Tâm trạng tiêu cực kích hoạt hormone cortisol, làm suy yếu hệ thần kinh và ức chế tế bào miễn dịch. (Ảnh minh họa: Khai Mở)
Cầu nguyện, trong bản chất, tạo ra trạng thái tương tự thiền định. Khi cầu nguyện với lòng tin và sự chân thành, nhịp tim giảm, huyết áp ổn định, não bộ sản sinh sóng alpha – trạng thái được khoa học ghi nhận là giúp cơ thể tự cân bằng.
Một nghiên cứu của Tiến sĩ Herbert Benson (Trung tâm Y học Tâm trí – Cơ thể Harvard) chỉ ra rằng các hành vi tĩnh tâm như cầu nguyện hoặc thiền làm giảm tới 43% nguy cơ tái phát bệnh tim. Đây không còn là “niềm tin mơ hồ”, mà là phản ứng sinh học có thể đo đếm.
Bác sĩ Larry Dossey từng viết: “Cầu nguyện không phải là phép màu. Nó là sự khai mở của trái tim và tâm trí, tạo ra một trường năng lượng hòa hợp – từ đó, cơ thể biết cách tự chữa lành.” Điều này cũng lý giải vì sao bệnh nhân có đời sống tinh thần phong phú thường có sức đề kháng cao hơn.
Tâm linh không phải mê tín – Sự phân định cần thiết
Một trong những hiểu lầm lớn nhất là gộp chung tâm linh với mê tín. Mê tín là niềm tin mù quáng, không dựa trên lý trí hay trải nghiệm cá nhân, thường dẫn tới hành vi thiếu khoa học. Trong khi đó, tâm linh là sự nhận thức sâu sắc về bản chất con người và vũ trụ, gắn liền với những giá trị thiện lương.
Cầu nguyện, nếu được hiểu đúng, không phải là “xin ơn” một cách mù quáng. Đó là khoảnh khắc kết nối với nội tâm, hướng đến điều thiện và lan tỏa năng lượng tích cực. Nó giống như cách một người mẹ cầu nguyện cho con vượt qua cơn phẫu thuật, hay cách bác sĩ cầu mong bệnh nhân được bình an. Đó là hành vi đầy nhân văn, không phải mê tín.
Có thể nhấn mạnh rằng: tâm linh cần được đặt trong bối cảnh khoa học và nhân văn, để tránh ngộ nhận và lợi dụng. Cầu nguyện không thay thế y học hiện đại, nhưng là “liều thuốc vô hình” hỗ trợ mạnh mẽ cho tinh thần và sức khỏe.
Y học tích hợp – Khi tinh thần và khoa học gặp nhau
Tại Mỹ, các trung tâm y học tích hợp (Integrative Medicine) đang trở thành xu hướng. Bệnh viện nổi tiếng như Mayo Clinic, Stanford Health Care hay Cleveland Clinic đã đưa thiền, cầu nguyện, và các liệu pháp tâm lý – tinh thần vào chương trình điều trị.
Larry Dossey từng nói: “Y học hiện đại sẽ không bao giờ toàn diện nếu bỏ qua yếu tố tinh thần. Con người không chỉ là một cơ thể vật lý, mà còn là một thực thể năng lượng và ý thức.”
Xu hướng này cũng đang lan rộng ở châu Âu và châu Á. Ở Nhật, nhiều bệnh viện sử dụng thiền và âm nhạc kết hợp với y học cổ truyền để tạo ra môi trường chữa lành tinh thần cho bệnh nhân. Việt Nam cũng đang bắt đầu áp dụng các chương trình chăm sóc sức khỏe toàn diện, nơi yếu tố tâm linh được nhìn nhận như một phần của sức khỏe tinh thần.
Một nền y học toàn diện cần chạm tới cả thân – tâm – trí để thật sự chữa lành (Ảnh: Khai Mở)
Khoa học có thể chạm tới tâm linh?
Cầu nguyện không phải là liều thuốc thần kỳ, nhưng nó giúp con người cảm thấy được kết nối, bớt cô đơn và mạnh mẽ hơn trước bệnh tật. Trong thời đại khoa học phát triển, chúng ta càng cần những yếu tố tinh thần để giữ sự cân bằng.
Những nghiên cứu của Larry Dossey chỉ ra rằng y học không thể tách rời tinh thần. Sự kết hợp giữa chăm sóc thể chất và tâm hồn mới là chìa khóa cho sức khỏe bền vững.
Nếu bạn từng cầu nguyện cho ai đó, hãy tin rằng lời cầu chúc của bạn không vô nghĩa. Nó có thể trở thành nguồn năng lượng tích cực, nâng đỡ người bạn yêu thương.
Sáng sớm tại phường An Hội Đông, một vụ cháy bất ngờ bùng phát tại một căn nhà trên đường Thống Nhất. Hai cụ bà bị kẹt trong đám cháy. Nhờ sự ứng phó kịp thời của lực lượng cứu hộ, cả hai được đưa ra ngoài an toàn. Vụ cháy gây thiệt hại lớn về tài sản nhưng may mắn không có thương vong.
Cảnh sát giải cứu hai cụ bà trong khói lửa
Vào khoảng 4h sáng 30/7, ngọn lửa bùng lên tại một căn nhà dân trên đường Thống Nhất. Người dân gần đó phát hiện và cố gắng dập lửa bằng bình chữa cháy mini. Họ phun nước để kiềm chế đám cháy nhưng tình hình vượt ngoài tầm kiểm soát. Khói đen dày đặc khiến hai cụ bà bên trong gặp nguy hiểm.
Nhận tin báo, Phòng Cảnh sát PCCC và Cứu nạn cứu hộ (PC07), Công an TPHCM, điều động lực lượng đến hiện trường. 22 cán bộ chiến sĩ cùng 2 xe chữa cháy chuyên dụng được triển khai. Các chiến sĩ nhanh chóng tiếp cận, đưa bà N.T.T.M. (65 tuổi) và bà T. (60 tuổi) ra khỏi khu vực nguy hiểm. Cả hai cụ bà được giải cứu an toàn.
Thiệt hại nghiêm trọng về tài sản
Nhiều tài sản, đồ dùng bên trong căn nhà bị thiêu rụi. (Ảnh: Tin 360)
Vụ cháy không gây thiệt hại về người nhưng làm hư hỏng nhiều tài sản. Đồ đạc, vật dụng trong nhà bị ngọn lửa thiêu rụi gần như hoàn toàn. Lực lượng cứu hộ đã khống chế đám cháy ngay sau đó. Tuy nhiên, căn nhà chịu tổn thất nặng nề về cấu trúc và nội thất.
Khẩn trương điều tra nguyên nhân cháy
Cơ quan chức năng đang tích cực điều tra nguyên nhân vụ cháy. Các chuyên viên thu thập chứng cứ tại hiện trường để làm rõ sự việc. Việc xác định nguồn gốc đám cháy là ưu tiên hàng đầu. Kết quả điều tra sẽ cung cấp thông tin quan trọng để ngăn chặn nguy cơ tương tự.
Vụ cháy tại phường An Hội Đông nhấn mạnh tầm quan trọng của lực lượng cứu hộ. Sự phối hợp giữa người dân và cảnh sát đã giảm thiểu thiệt hại. Người dân cần chú trọng hơn đến các biện pháp phòng cháy chữa cháy.
TP HCM – Cặp song sinh ra đời ở tuần thai 28, mỗi bé nặng 1,2 kg, được đội ngũ y tế hỗ trợ đặc biệt để phát triển khỏe mạnh. Đây là kết quả thụ tinh ống nghiệm của chị Lan (33 tuổi) sau hành trình dài hiếm muộn. Quá trình mang thai đầy khó khăn đã để lại nhiều dấu ấn.
Sinh non 28 tuần: Cuộc chiến giành sự sống
Sau 16 ngày chuyển phôi, chị Lan gặp tình trạng ra máu, tụ dịch 10-20%, cần tiêm progesterone để giữ thai. Đến tuần 24, cổ tử cung ngắn còn 6 mm, bác sĩ khâu khẩn cấp. Tuần 28, chị đau bụng, được tiêm thuốc trưởng thành phổi trước khi sinh. Hai bé sinh non được hỗ trợ thở máy, bơm surfactant, nuôi ăn qua ống thông. Sau 41 ngày, các bé đạt 1,7 kg, thở oxy ngắt quãng, nhưng phản xạ nuốt còn yếu, dễ tím tái.
Sinh non 28 tuần: Chăm sóc chuyên biệt tại Tâm Anh
Cặp song sinh được chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM. TS.BS Cam Ngọc Phượng cùng êkíp chuẩn bị thiết bị ổn định thân nhiệt, hỗ trợ hô hấp. Các bé được tập bú, hỗ trợ dinh dưỡng tích cực, kết hợp vật lý trị liệu cải thiện phản xạ nuốt. Điều dưỡng hướng dẫn bố mẹ chăm sóc, theo dõi cữ bú. Sau 34 ngày, hai bé đạt hơn 3 kg, tự thở, bú tốt, sức khỏe ổn định, được xuất viện kèm lịch tái khám.
Hỗ trợ tâm lý cho mẹ sinh non
Chị Lan chịu áp lực tâm lý nặng nề, có dấu hiệu trầm cảm khi không gặp con trong 10 ngày đầu. Nhờ sự đồng hành của đội ngũ y tế, chị dần ổn định tinh thần. BS.CKI Lê Thị Ngọc Dung chia sẻ, gần 50% sản phụ sinh non đối mặt lo âu hoặc trầm cảm. Mô hình chăm sóc gắn kết gia đình tại Tâm Anh giúp phụ huynh tham gia điều trị, giảm căng thẳng. Các kỹ thuật hiện đại, không xâm lấn hỗ trợ hiệu quả việc nuôi sống trẻ sinh non.
Vụ xả súng tại tòa nhà văn phòng ở trung tâm Manhattan, New York, do Shane Tamura thực hiện đã làm rúng động cộng đồng. Tay súng 27 tuổi để lại thư tuyệt mệnh, đề cập đến bệnh não chấn thương mạn tính (CTE) và liên kết với quá khứ chơi bóng bầu dục. Sự việc khiến 4 người thiệt mạng và một nhân viên NFL bị thương nặng.
Shane Tamura tiết lộ nỗi đau trong thư tuyệt mệnh
Điều tra viên phát hiện thư tuyệt mệnh trong ví của Tamura. Anh viết về CTE, căn bệnh thoái hóa não từ những chấn thương đầu lặp đi lặp lại. Tamura kêu gọi: “Hãy kiểm tra não tôi” và bày tỏ sự hối tiếc. Anh nhắc đến Terry Long, cầu thủ bóng bầu dục tự tử năm 2005, được chẩn đoán mắc CTE. Tamura cho rằng bóng bầu dục gây ra bệnh và buộc anh dùng nhiều thuốc chống đông. Anh cáo buộc NFL che đậy nguy cơ để trục lợi.
Shane Tamura và mục tiêu nhắm vào NFL
Vào 18h ngày 28/7, Tamura xông vào tòa nhà có trụ sở NFL, nổ súng giết 4 người rồi tự sát. Thị trưởng Eric Adams tiết lộ Tamura dường như muốn tấn công NFL nhưng nhầm thang máy. Thư tuyệt mệnh thể hiện sự phẫn nộ với NFL, đổ lỗi cho họ về tình trạng sức khỏe của anh. Một nhân viên NFL bị thương nặng. Giới chức xác nhận Tamura hành động một mình và có giấy phép súng.
Hành trình bóng bầu dục của Shane Tamura
Shane Tamura vào năm 2015, thời còn là vận động viên bóng bầu dục. (Ảnh: Tin 360)
Tamura từng là ngôi sao bóng bầu dục thời trung học. Huấn luyện viên nhận xét anh là vận động viên xuất sắc hiếm có. Tuy nhiên, một đồng đội cũ cho biết Tamura từng bị chấn thương đầu khi thi đấu, dẫn đến việc bỏ lỡ một số trận đấu. Ngày 29/7, cơ quan pháp y New York thông báo sẽ kiểm tra não Tamura để tìm dấu hiệu CTE.
Vụ việc làm dấy lên tranh luận về nguy cơ chấn thương trong thể thao. CTE, phổ biến ở các môn thể thao va chạm như bóng bầu dục, gây tổn thương nghiêm trọng đến não. Nó ảnh hưởng đến khả năng giao tiếp và phối hợp. Lời kêu gọi xét nghiệm não của Tamura nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phòng ngừa CTE.
Chiếc xe khách hư hỏng nặng sau vụ tai nạn khiến 10 người tử vong (Ảnh Tin 360)
Tài xế Lê Ngọc Thành bị khởi tố và tạm giam vì điều khiển xe khách chạy 99km/h khi đang xuống dốc, trời mưa, khiến xe mất lái lật nhào, làm 10 người tử vong, 15 người khác bị thương
Tạm giam tài xế gây tai nạn đặc biệt nghiêm trọng tại Hà Tĩnh
Ngày 30-7, Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Hà Tĩnh cho biết đã phê chuẩn quyết định khởi tố bị can và lệnh tạm giam đối với Lê Ngọc Thành (36 tuổi, trú tại phường Đông Quang, TP Thanh Hóa) để điều tra về hành vi “vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ” theo khoản 3, điều 260, Bộ luật Hình sự.
Theo kết quả điều tra ban đầu, khoảng 1h50 sáng 25-7, tài xế Thành điều khiển xe khách biển số Đà Nẵng, chở 28 hành khách từ Hà Nội đi Đà Nẵng.
Khi đến Km571+800 quốc lộ 1 (thuộc tổ dân phố Đông Trinh, phường Sông Trí, thị xã Kỳ Anh, Hà Tĩnh), dù trời mưa, đường trơn trượt và đang xuống dốc, tài xế vẫn chạy với tốc độ 99km/h, vượt mức cho phép 80km/h tại đoạn đường này.
Chiếc xe mất lái, lao vào cột mốc, mương thoát nước, va vào cột điện cao áp rồi lật và trượt vào bãi đất trống bên đường.
10 người tử vong, 15 người bị thương, xe hư hỏng hoàn toàn
Vụ tai nạn nghiêm trọng khiến 10 hành khách tử vong tại chỗ, 15 người khác bị thương và phải nhập viện cấp cứu. Xe khách bị hư hỏng hoàn toàn. Vụ việc gây chấn động dư luận tại địa phương và trên cả nước.
Xử lý theo thủ tục án trọng điểm
Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Hà Tĩnh cho biết đây là vụ tai nạn gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, thu hút sự quan tâm lớn từ xã hội. Liên ngành tố tụng tỉnh đã họp bàn và thống nhất chọn vụ án này làm án trọng điểm, nhằm điều tra, truy tố, xét xử kịp thời, nghiêm minh, phục vụ nhiệm vụ chính trị tại địa phương.
