Tổng thống Mỹ Donald Trump lên chuyên cơ Air Force One tại sân bay quốc tế Thủ đô Bắc Kinh ngày 15/05/2026. (Ảnh: Chụp màn hình báo The Epoch Times).
Bắc Kinh – ngày 15/05/2026. Nhà lãnh đạo Mỹ lên chuyên cơ Air Force One về nước sau loạt thảo luận về hợp tác kinh tế và an ninh . Hai bên đã đạt được nhiều thỏa thuận quan trọng nhằm giải quyết xung đột toàn cầu và thúc đẩy giao thương.
Kết quả thỏa thuận thương mại và cam kết mua hàng giữa Mỹ cùng Trung Quốc
Trong ngày làm việc đầu tiên của hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh, Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định hai quốc gia đã đạt được một số thỏa thuận thương mại tuyệt vời mang lại lợi ích cho cả hai bên . Ông Trump nhấn mạnh các cuộc đối thoại đã giải quyết thành công nhiều vấn đề phức tạp mà những người tiền nhiệm chưa thể xử lý dứt điểm . Theo đó, phía Trung Quốc bày tỏ sự sẵn sàng thúc đẩy nhập khẩu các mặt hàng chiến lược từ Hoa Kỳ bao gồm đậu nành, dầu mỏ và máy bay thương mại Boeing .
Sự hợp tác này diễn ra khi cuộc chiến tại Iran bước sang tuần thứ 12, gây biến động mạnh đối với thị trường năng lượng toàn cầu . Hiện tại, giá dầu thế giới đã vượt ngưỡng 100 USD (khoảng 2.500.000 đồng) mỗi thùng, dẫn đến việc chi phí của nhiều loại hàng hóa tiêu dùng tăng vọt . Việc Trung Quốc cam kết mua dầu mỏ và nông sản Mỹ là động thái quan trọng nhằm ổn định chuỗi cung ứng. Những cam kết này không chỉ giúp cân bằng cán cân thương mại mà còn mở ra cơ hội hợp tác sâu rộng trong các lĩnh vực công nghiệp nặng giữa hai cường quốc.
Giải quyết xung đột tại Iran và các vấn đề an ninh quốc tế trọng tâm
Hai nhà lãnh đạo dành nhiều thời gian thảo luận về các điểm nóng an ninh như tình hình Đài Loan và vấn đề kiểm soát fentanyl . Đặc biệt, ông Donald Trump cho biết Mỹ và Trung Quốc có quan điểm tương đồng về cách thức chấm dứt cuộc xung đột quân sự đang diễn ra tại Iran . Ông khẳng định cả hai phía đều không mong muốn quốc gia này sở hữu vũ khí hạt nhân và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giữ cho các eo biển quốc tế luôn được mở cửa để đảm bảo an ninh hàng hải .
Trước khi rời đi, Tổng thống Mỹ đã có những hoạt động ngoại giao thân mật cùng Chủ tịch Tập Cận Bình tại trụ sở Đảng Cộng sản Trung Quốc . Hai nhà lãnh đạo đã cùng dùng trà, ăn trưa và đi dạo trong khuôn viên khu phức hợp Zhongnanhai (Trung Nam Hải) để tăng cường sự hiểu biết . Chuyến thăm kết thúc khi chuyên cơ Air Force One chở ông Trump cất cánh từ sân bay quốc tế Thủ đô Bắc Kinh vào khoảng 14 giờ 40 phút giờ địa phương ngày 15/05/2026 . Sự kiện này đánh dấu bước tiến mới trong quan hệ ngoại giao sau những nỗ lực đàm phán nhằm giải quyết các thách thức chung của cộng đồng quốc tế.
Bệnh nhân phục hồi tốt, có thể ngồi dậy và đi lại sau hai ngày điều trị bằng robot. (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí).
Ngày 15/5, Bệnh viện K cho biết, các bác sĩ đã thực hiện thành công ca phẫu thuật robot cắt toàn bộ tuyến tiền liệt cho bệnh nhân 71 tuổi mắc ung thư tuyến tiền liệt. Ca mổ diễn ra thuận lợi giúp người bệnh nhanh chóng hồi phục sức khỏe.
Phát hiện bệnh từ triệu chứng nhầm lẫn và can thiệp kịp thời
Ông P.Q.K., 71 tuổi, trú tại Hà Nội, nhập viện trong tình trạng tiểu khó và tiểu buốt, ban đầu chỉ nghi ngờ mắc viêm đường tiết niệu. Tuy nhiên, qua thăm khám lâm sàng và xét nghiệm chỉ số PSA tăng cao đạt mức 9,03 ng/ml, các bác sĩ đã phát hiện nhân cứng tại tuyến tiền liệt. Kết quả sinh thiết sau đó xác nhận bệnh nhân mắc ung thư giai đoạn 2, thuộc nhóm nguy cơ trung bình.
Theo ThS.BSCKII Nguyễn Việt Dũng, ung thư tuyến tiền liệt thường tiến triển âm thầm và rất dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý đường tiểu lành tính ở nam giới trên 50 tuổi. Đối với trường hợp này, khối u vẫn còn khu trú trong tuyến, chưa có dấu hiệu xâm lấn ra ngoài hay di căn xa. Đây được coi là thời điểm vàng để thực hiện phẫu thuật triệt căn nhằm mang lại cơ hội khỏi bệnh cao nhất cho bệnh nhân.
Gia đình bệnh nhân đã chủ động tìm hiểu về công nghệ mổ nội soi robot hiện đại tại Bệnh viện K ngay khi có nghi ngờ về bệnh lý ác tính. Họ quyết định lựa chọn phương pháp này với mong muốn hạn chế tối đa tình trạng mất máu và đảm bảo thời gian phục hồi nhanh chóng cho người cao tuổi. Sau khi hội chẩn kỹ lưỡng, các bác sĩ đã thống nhất phương án cắt toàn bộ tuyến tiền liệt bằng hệ thống robot.
Hiệu quả phục hồi sau ca mổ triệt căn bằng công nghệ robot
Ca phẫu thuật được tiến hành vào ngày 12/5 và diễn ra thuận lợi theo đúng kế hoạch điều trị của ê-kíp bác sĩ. Chỉ hai ngày sau mổ, ông K. đã có thể tự ngồi dậy, đi lại trong phòng bệnh và bắt đầu thực hiện chế độ ăn nhẹ. Hiện tại, thể trạng của bệnh nhân rất ổn định nhờ áp dụng kỹ thuật xâm lấn tối thiểu với các đường mổ nhỏ trên thành bụng.
ThS.BSCKII Đỗ Anh Tuấn cho biết hệ thống robot cung cấp hình ảnh 3D phóng đại rõ nét, giúp bác sĩ quan sát chi tiết các cấu trúc giải phẫu phức tạp. Công nghệ này cho phép thao tác chính xác, hỗ trợ bảo tồn tối đa các bó mạch và thần kinh xung quanh tuyến tiền liệt. Điều này giúp người bệnh vừa loại bỏ triệt để khối u, vừa duy trì được chức năng kiểm soát tiểu tiện cũng như sinh lý sau mổ.
Phương pháp nội soi robot còn giúp giảm thiểu đau đớn, hạn chế nguy cơ nhiễm trùng và các tai biến hậu phẫu thường gặp ở phương pháp mổ mở. Với ưu thế hồi phục nhanh và độ an toàn cao, đây là bước tiến quan trọng trong việc nâng cao chất lượng điều trị ung thư tại Việt Nam. Bệnh nhân P.Q.K. tiếp tục được theo dõi sát sao trước khi đủ điều kiện xuất viện trong thời gian tới.
Hiện tượng El Niño thường làm tăng nhiệt độ toàn cầu bên cạnh hiện tượng nóng lên toàn cầu, điều này làm tăng khả năng xảy ra các hiện tượng thời tiết cực đoan như vụ cháy rừng trong hình. (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí).
Nguy cơ siêu El Nino năm 2026 đang được nhiều tổ chức khí tượng quốc tế cảnh báo khi nhiệt độ đại dương tăng nhanh, kéo theo khả năng xuất hiện nắng nóng, hạn hán và thời tiết cực đoan diện rộng.
Nhiệt độ biển tăng cao, khả năng hình thành El Nino mạnh
Nhiều chuyên gia khí hậu nhận định năm 2026 có thể chứng kiến một đợt El Nino rất mạnh, thậm chí được xem là hiện tượng có cường độ lớn nhất trong nhiều thập kỷ trở lại đây. Các dữ liệu quan trắc cho thấy nhiệt độ bề mặt nước biển tại nhiều khu vực trên Thái Bình Dương đang tăng nhanh bất thường.
Những thống kê mới nhất cho thấy tháng 4/2026 ghi nhận mức nhiệt đại dương cao thứ hai trong lịch sử cùng kỳ. Đây được xem là điều kiện thuận lợi để El Nino phát triển mạnh trong nửa cuối năm. Một số mô hình dự báo quốc tế cũng nâng xác suất xuất hiện El Nino lên mức cao hơn so với các dự báo trước đó.
Các chuyên gia cho rằng hiện tượng nóng lên toàn cầu đang khiến chu kỳ El Nino trở nên khó lường hơn. Nếu nhiệt độ nước biển tiếp tục duy trì ở mức cao trong các tháng tới, thế giới có thể phải đối mặt với một “siêu El Nino”, kéo theo hàng loạt biến động khí hậu trên phạm vi rộng.
Nhiều tổ chức khí tượng quốc tế cảnh báo hiện tượng này có thể khiến năm 2026 tiếp tục nằm trong nhóm những năm nóng nhất từng được ghi nhận. Một số khu vực tại châu Á, châu Phi và Nam Mỹ được dự báo sẽ xuất hiện các đợt nắng nóng kéo dài với nền nhiệt vượt trung bình nhiều năm.
Việt Nam đối mặt nguy cơ nắng nóng và hạn hán kéo dài
Giới khí tượng nhận định El Nino thường làm gia tăng nhiệt độ trung bình toàn cầu, đồng thời gây ra nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan như nắng nóng gay gắt, hạn hán, cháy rừng và thiếu nước tại nhiều khu vực. Một số quốc gia châu Á được dự báo sẽ chịu tác động rõ rệt ngay từ mùa hè năm nay.
Tại Việt Nam, các chuyên gia dự báo mùa khô năm 2026 có khả năng khắc nghiệt hơn năm trước, đặc biệt ở Bắc Bộ và Trung Bộ. Nhiệt độ cao kéo dài có thể làm gia tăng nhu cầu sử dụng điện, gây áp lực lên hệ thống cung ứng năng lượng và nguồn nước sinh hoạt tại nhiều địa phương. Ngoài ra,nguy cơ thiếu nước và xâm nhập mặn, El Nino còn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp và đời sống người dân.
Một số chuyên gia môi trường nhận định các đô thị lớn có thể chịu tác động rõ rệt hơn do hiệu ứng đảo nhiệt. Nền nhiệt tăng cao trong thời gian dài không chỉ ảnh hưởng sức khỏe người dân mà còn gây áp lực lớn lên hạ tầng đô thị và hệ thống y tế trong những giai đoạn nắng nóng cực điểm.
Cơ quan khí tượng Việt Nam khuyến cáo người dân và địa phương cần theo dõi sát các bản tin dự báo thời tiết trong thời gian tới để chủ động phương án sản xuất, tích trữ nước và phòng tránh nguy cơ cháy rừng. Việc sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả cũng được xem là giải pháp cần thiết nhằm giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia trong mùa khô năm nay.
Nghị định 81/2026/NĐ-CP, Chính phủ đã nâng mức phạt nồng độ cồn trong lĩnh vực giao thông. (Ảnh: Chụp màn hình báo Người Đưa TIn).
Từ ngày 15/5/2026, thông tin bãi bỏ Nghị định 100 khiến nhiều người quan tâm mức phạt nồng độ cồn hiện áp dụng theo quy định nào và có thay đổi hay không.
Quy Định Xử Phạt Nồng Độ Cồn Được Chuyển Sang Nghị Định Mới
Từ ngày 15/5/2026, Nghị định 100/2019/NĐ-CP chính thức hết hiệu lực sau nhiều lần sửa đổi, bổ sung. Nghị định số 81/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường sắt được ban hành, có hiệu lực từ ngày 15/5/2026 (Nghị định 81) đã thay thế nốt phần quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường sắt trong Nghị định 100.
Tuy nhiên, việc bãi bỏ Nghị định 100 không đồng nghĩa người vi phạm nồng độ cồn sẽ không còn bị xử phạt. Theo quy định mới, các nội dung xử phạt đã được tách và chuyển sang các nghị định chuyên ngành khác để phù hợp với hệ thống pháp luật hiện hành.
Trong đó, lĩnh vực giao thông đường bộ hiện áp dụng theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 1/1/2025. Riêng lĩnh vực giao thông đường sắt được điều chỉnh bởi Nghị định 81/2026/NĐ-CP kể từ ngày 15/5/2026. Cơ quan chức năng khẳng định các chế tài đối với hành vi vi phạm nồng độ cồn vẫn tiếp tục được duy trì nghiêm ngặt.
Theo các chuyên gia pháp lý, việc thay thế Nghị định 100 bằng các nghị định chuyên ngành giúp hệ thống quy định rõ ràng hơn, phù hợp với từng lĩnh vực quản lý. Điều này cũng tạo điều kiện để cơ quan chức năng thuận lợi hơn trong công tác kiểm tra, xử lý và cập nhật các quy định mới liên quan an toàn giao thông trong thời gian tới.
Ngoài ra, cơ quan chức năng cho biết mục tiêu của các quy định xử phạt nồng độ cồn vẫn là nâng cao ý thức người tham gia giao thông, hạn chế tai nạn liên quan rượu bia. Vì vậy, dù thay đổi văn bản pháp lý áp dụng, mức độ kiểm tra và xử lý vi phạm vẫn tiếp tục được thực hiện thường xuyên trên toàn quốc.
Mức Phạt Nồng Độ Cồn Với Người Điều Khiển Phương Tiện
Theo quy định hiện hành, người điều khiển xe máy vi phạm nồng độ cồn được chia thành nhiều mức xử phạt khác nhau tùy theo nồng độ đo được trong máu hoặc khí thở. Với mức vi phạm thấp nhất, tài xế có thể bị phạt từ 2-3 triệu đồng và bị trừ 4 điểm giấy phép lái xe.
Trường hợp vi phạm ở mức cao hơn, người điều khiển xe máy có thể bị phạt từ 6-8 triệu đồng, đồng thời bị trừ 10 điểm giấy phép lái xe. Nếu nồng độ cồn vượt ngưỡng cao nhất theo quy định, mức xử phạt có thể lên tới 8-10 triệu đồng và bị tước giấy phép lái xe từ 22-24 tháng.
Đối với người điều khiển ô tô, mức xử phạt được áp dụng nghiêm khắc hơn. Theo quy định hiện hành, tài xế ô tô vi phạm nồng độ cồn ở mức cao nhất có thể bị phạt tới 40 triệu đồng, kèm theo hình thức tước giấy phép lái xe theo thời hạn quy định. Đại diện Cục Cảnh sát giao thông cũng cho biết thông tin “bỏ Nghị định 100 là hết phạt nồng độ cồn” là cách hiểu không chính xác về quy định pháp luật hiện nay.
Nhiều địa phương thời gian qua tiếp tục duy trì các đợt kiểm tra nồng độ cồn vào ban đêm, dịp cuối tuần và các kỳ nghỉ lễ nhằm hạn chế nguy cơ tai nạn giao thông. Lực lượng chức năng tập trung kiểm tra tại các tuyến đường đông phương tiện, khu vực có nhiều nhà hàng, quán ăn và điểm vui chơi giải trí.
Đại tá Phạm Quang Huy, Phó Cục trưởng Cảnh sát giao thông, cho biết các quy định mới không chỉ cụ thể hóa chế tài xử phạt vi phạm giao thông, mà còn đánh dấu bước chuyển từ tư duy “cấm đoán” sang “quản trị hành vi”, hướng tới xây dựng nét đẹp văn hóa giao thông, thượng tôn pháp luật và an toàn cho mỗi gia đình.
Chủ tịch Tập Cận Bình bắt tay Tổng thống Donald Trump tại tiệc chiêu đãi tối 14/5 ở Bắc Kinh. (Ảnh: Chụp màn hình báo Thanh Niên)
Trong chuyến thăm Bắc Kinh, Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định Trung Quốc cam kết không gửi vũ khí cho Iran. Hai nhà lãnh đạo Mỹ – Trung cũng nhất trí bảo đảm tự do hàng hải tại eo biển Hormuz và ngăn chặn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân.
Thỏa thuận Mỹ – Trung về an ninh eo biển Hormuz và hạt nhân Iran
Ngày 14/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã được Chủ tịch Tập Cận Bình đón tiếp trọng thể tại Bắc Kinh trong chuyến thăm cấp nhà nước. Tại cuộc gặp này, hai nhà lãnh đạo đã đạt được nhiều đồng thuận quan trọng liên quan đến tình hình xung đột đang diễn ra tại Trung Đông. Theo thông tin từ Nhà Trắng do CBS News dẫn lại, cả hai bên đều nhất trí rằng eo biển Hormuz phải luôn được mở để duy trì dòng chảy năng lượng tự do trên toàn thế giới.
Một điểm cốt lõi khác trong cuộc thảo luận là vấn đề hạt nhân, khi Mỹ và Trung Quốc cùng khẳng định Iran không bao giờ được phép sở hữu loại vũ khí này. Chủ tịch Tập Cận Bình cũng làm rõ lập trường phản đối việc quân sự hóa eo biển và các nỗ lực thu phí sử dụng. Đồng thời, ông bày tỏ sự quan tâm đến việc mua thêm dầu mỏ từ phía Mỹ nhằm giảm bớt sự phụ thuộc năng lượng của Trung Quốc vào khu vực eo biển trong tương lai.
Ở một diễn biến khác, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi khẳng định tàu thuyền thương mại được phép qua lại khu vực này nhưng cần hợp tác với hải quân Iran. Trong khi đó, Đô đốc Brad Cooper của CENTCOM báo cáo rằng các chiến dịch của Mỹ đã làm suy yếu đáng kể năng lực quân sự của Tehran. Phía Mỹ cho biết đã phá hủy hơn 90% trong số 8.000 thủy lôi của Iran nhằm ngăn chặn các nỗ lực phong tỏa eo biển Hormuz đầy chiến lược.
Cam kết ngừng cung cấp thiết bị quân sự và nỗ lực đàm phán hòa bình
Trả lời phỏng vấn Fox News, Tổng thống Trump cho biết một kết quả quan trọng của cuộc gặp là việc Trung Quốc cam kết không gửi vũ khí cho Iran. Ông Trump nhấn mạnh rằng Chủ tịch Tập Cận Bình đã trực tiếp đưa ra tuyên bố này trong ngày hội đàm. Mặc dù Trung Quốc chưa đưa ra bình luận chính thức về phát ngôn trên, nhưng từ lâu Bắc Kinh vẫn luôn khẳng định họ không cung cấp thiết bị quân sự cho Tehran và phản đối việc lan truyền thông tin sai lệch.
Đô đốc Brad Cooper thừa nhận rằng dù bị thiệt hại nặng nề, Iran vẫn còn năng lực nhất định để đe dọa tàu thuyền tại Trung Đông. Tuy nhiên, vị tư lệnh CENTCOM khẳng định quân đội Mỹ hiện có đủ sức mạnh cần thiết để thực hiện việc mở lại eo biển Hormuz. Quyết định về hành động quân sự trực tiếp hiện phụ thuộc vào các nhà hoạch định chính sách, những người đang cân nhắc các yếu tố trong cuộc đàm phán hòa bình đầy căng thẳng với phía Iran.
Cuối cùng, Tổng thống Mỹ tiết lộ rằng nhà lãnh đạo Trung Quốc bày tỏ mong muốn thấy một thỏa thuận toàn diện với Iran và đã đề nghị hỗ trợ tiến trình này. Những cam kết mới từ phía Bắc Kinh không chỉ giúp giảm bớt lo ngại về an ninh hàng hải mà còn tạo động lực mới cho các nỗ lực ngoại giao. Sự phối hợp giữa hai cường quốc được kỳ vọng sẽ mang lại ổn định cho khu vực và giải quyết triệt để các nguy cơ từ chương trình hạt nhân của Tehran.
GS.TS. Nguyễn Mạnh Cường và các đồng nghiệp tại phòng làm việc. (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí)
Nhóm nghiên cứu Viện Hóa học vừa công bố kết quả giải mã các hoạt chất kháng viêm quý giá có trong cây Quýt hôi bản địa. Phát hiện mới về loài cây tại vùng núi Pù Luông mở ra cơ hội phát triển dược liệu hỗ trợ điều trị viêm phổi.
GS Nguyễn Mạnh Cường định danh khoa học và phân tích dược tính cây Quýt hôi bản địa
GS.TS Nguyễn Mạnh Cường cùng cộng sự tại Viện Hoá học, thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, đã tiến hành khảo sát hệ thống nhằm làm rõ giá trị y học của cây Quýt hôi. Đây là loài cây thuốc đặc trưng mọc tự nhiên tại vùng núi Pù Luông, tỉnh Thanh Hóa, với diện tích trồng khoảng 60 đến 80 ha tại các xã vùng cao Bá Thước như Ban Công, Thành Lâm, Lũng Cao. Bằng phương pháp so sánh hình thái thực vật và giải trình tự gen, nhóm lần đầu xác định chính xác tên khoa học của loài này là Citrus × aurantium L, một dạng lai hóa tự nhiên trong rừng sâu. Trong dân gian, lá và vỏ quả Quýt hôi từ lâu đã được đồng bào Thái và Mường sử dụng phổ biến để trị ho hen, cảm cúm hoặc phong thấp.
Qua quá trình phân tích tinh dầu lá, các nhà khoa học phát hiện hàm lượng lớn các hợp chất thơm thymol và thymol methyl ether, những thành phần liên quan trực tiếp đến hoạt tính sinh học của dược liệu. Kết quả thực nghiệm trong phòng thí nghiệm chứng minh cao chiết từ lá Quýt hôi có khả năng ức chế mạnh sự sản sinh nitric oxide cùng các cytokine tiền viêm quan trọng như TNF-α và IL-6. Đây là bước tiến quan trọng vì trước đó tác dụng kháng viêm của loài dược liệu bản địa này hầu như chưa được chứng minh rõ ràng bằng các dữ liệu khoa học thực nghiệm đầy đủ. Nghiên cứu không chỉ làm sáng tỏ tiềm năng của cây Quýt hôi mà còn giúp phát huy giá trị nguồn cây thuốc đặc trưng của Việt Nam.
Tiềm năng ngăn chặn bão cytokine và phát triển dược liệu hỗ trợ phổi từ Quýt hôi
Cây Quýt hôi (Citrus × aurantium L) chứa hoạt chất hỗ trợ phổi. (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí)
Ngoài Quýt hôi, nhóm nghiên cứu còn mở rộng khảo sát các loại dược liệu khác như rễ cây Nhó đông và Xáo tam phân để tìm kiếm những hợp chất thiên nhiên tiềm năng. Các nhà khoa học đã phân lập thành công những hoạt chất quý như tangeretin, nobiletin, morindone, ostruthin và murrayafoline A có khả năng điều hòa tín hiệu liên quan đến phản ứng viêm. Đặc biệt, nghiên cứu phối hợp với Viện Sinh học cho thấy các hợp chất này có thể giúp kiểm soát hiện tượng bão cytokine, vốn là phản ứng miễn dịch quá mức gây tổn thương phổi cấp tín. Việc mô phỏng tình trạng đồng nhiễm vi khuẩn và virus trên mô hình thực nghiệm đã giúp chuyên gia đánh giá sát sao phản ứng viêm phức tạp trong cơ thể người bệnh.
GS.TS Nguyễn Mạnh Cường kỳ vọng những kết quả bài bản này không chỉ nâng tầm giá trị bài thuốc hỗ trợ điều trị viêm phổi của mế Tiến tại Tân Lạc mà còn tạo tiền đề sản xuất các sản phẩm an toàn. Hướng đi này vừa góp phần giải quyết thực trạng cứ 4 người thế giới có 1 người mắc bệnh hô hấp, vừa giúp phát triển kinh tế bền vững cho vùng dược liệu tại địa phương. Các hợp chất tự nhiên được ghi nhận có tiềm năng lớn trong việc ngăn chặn diễn tiến nghiêm trọng của các ca viêm phổi nặng trên lâm sàng. Hiện nay, các hoạt chất quý này đang được nghiên cứu để phát triển thành những sản phẩm hỗ trợ sức khỏe lá phổi có cơ sở khoa học vững chắc.
Khi robot bắt đầu tự “nhân bản”: Kịch bản nào đang chờ nhân loại chúng ta? (Ảnh: Chụp màn hình báo Tân Thế Kỷ).
Robot tự nhân bản đang dần xóa nhòa ranh giới giữa máy móc và sự sống. Liệu con người đã sẵn sàng đối mặt với một giống loài mới có khả năng tự tiến hóa?
“Chuyển hóa robot” và cuộc cách mạng tự chủ về mặt vật lý
Trong lịch sử phát triển của ngành tự động hóa, robot thường được coi là những vật thể tĩnh, hoạt động dựa trên các bộ phận cố định và cần sự can thiệp liên tục của con người để bảo trì. Tuy nhiên, một nghiên cứu mang tính bước ngoặt được công bố trên tạp chí Science Advances đã giới thiệu khái niệm “Chuyển hóa Robot”, mở ra một kỷ nguyên hoàn toàn mới cho robot tự nhân bản. Quy trình này cho phép máy móc không chỉ xử lý thông tin mà còn có khả năng hấp thụ và tái sử dụng các vật liệu hoặc bộ phận từ môi trường xung quanh, thậm chí từ những robot khác đã hỏng hóc. Philippe Martin Wyder, nhà nghiên cứu tại Trường Kỹ thuật Columbia, nhấn mạnh rằng sự tự chủ thực sự của robot phải đi kèm với khả năng tự duy trì sự sống về mặt vật lý, chứ không chỉ dừng lại ở trí tuệ kỹ thuật số. Điều này tạo ra một sự thay đổi về chất: máy móc bắt đầu sở hữu những đặc tính tương tự như quá trình trao đổi chất của sinh vật sống.
Nghiên cứu này cho thấy robot không còn là những cỗ máy cố định, mà đang tiến gần hơn đến một hệ thống có thể tự duy trì sự tồn tại của mình. (Ảnh: Chụp màn hình báo Tân Thế Kỷ).
Khi robot có thể “ăn” – theo nghĩa thu nạp vật chất để duy trì cấu trúc – chúng không còn phụ thuộc vào các dây chuyền lắp ráp cố định của con người. Khả năng này cho phép chúng tự “lớn lên” và tự chữa lành các tổn thương vật lý bằng cách thay thế các mô-đun bị hỏng bằng các bộ phận mới lấy từ môi trường. Đây là một bước tiến vượt bậc so với các loại robot truyền thống vốn dễ hỏng hóc và đòi hỏi chi phí bảo trì đắt đỏ. Ý tưởng cốt lõi là tạo ra những hệ thống có thể tồn tại bền bỉ trong những môi trường khắc nghiệt mà con người không thể tiếp cận, chẳng hạn như không gian sâu hoặc đáy đại dương. Khi máy móc bắt đầu sở hữu khả năng tự cung tự cấp về mặt vật chất, chúng đang tiến gần hơn bao giờ hết tới ranh giới của sự sống thực thụ, nơi sinh sản và tiến hóa không còn là đặc quyền của các thực thể sinh học. Việc robot tự duy trì sự sống vật lý chính là nền tảng để chúng thoát khỏi sự kiểm soát trực tiếp của con người, mở ra một tương lai nơi máy móc có thể tồn tại và phát triển độc lập như những thực thể tự trị hoàn toàn.
Hệ thống Truss Link: Nền tảng của cấu trúc robot ba chiều linh hoạt
Để hiện thực hóa khả năng tự lắp ráp và nhân bản, các nhà khoa học đã phát triển hệ thống Truss Link – một dạng mô-đun robot hình thanh trang bị các đầu nối từ tính cực kỳ linh hoạt. Những mô-đun này có thể tự co giãn, mở rộng và kết nối với nhau ở nhiều góc độ khác nhau để tạo thành những cấu trúc ba chiều phức tạp. Điểm đột phá của Truss Link nằm ở khả năng tương hỗ: khi nhiều mô-đun kết hợp lại, chúng tạo thành một thực thể thống nhất có khả năng hỗ trợ lẫn nhau và tự cải thiện mà không cần sự can thiệp từ các máy móc hỗ trợ bên ngoài. Đây được coi là minh chứng thực nghiệm đầu tiên về một hệ thống robot có thể phát triển từ những bộ phận rời rạc thành một thực thể hoàn chỉnh, mang đầy đủ chức năng vận động và tương tác. Khả năng này cho phép robot tự nhân bản không chỉ tạo ra bản sao của chính mình mà còn có thể thay đổi hình dạng để thích nghi với các nhiệm vụ đa dạng.
Nếu robot có thể tự nhân bản, sinh sản và tiến hóa, thì ranh giới giữa máy móc và sự sống sẽ dần bị xóa nhòa. (Ảnh: Chụp màn hình báo Tân Thế Kỷ).
Quá trình lắp ráp này không chỉ dừng lại ở việc ghép nối cơ học. Các mô-đun trong hệ thống Truss Link có thể thay thế lẫn nhau một cách linh hoạt, cho phép robot tiếp tục vận hành ngay cả khi một phần cấu trúc bị hỏng nặng. Điều này tạo nên một hệ thống có tính linh hoạt và độ bền bỉ chưa từng có, khắc phục nhược điểm “dễ hỏng” của các robot mô-đun trước đây. Thay vì là một cỗ máy cố định, robot giờ đây là một hệ sinh thái của các bộ phận tự tổ chức, có thể tự tái cấu trúc để vượt qua các rào cản vật lý. Sự kết hợp giữa các đầu nối từ tính và khả năng tự di chuyển của các mô-đun giúp robot có thể tự xây dựng chính mình từ con số không, sử dụng vật liệu có sẵn trong môi trường để tạo nên các thực thể mới. Đây chính là bước đệm quan trọng để hiện thực hóa triết lý “máy móc tạo ra máy móc”, nơi quá trình sản xuất công nghiệp được thay thế bằng quá trình tự sao chép tự nhiên của các thực thể nhân tạo. Sự linh hoạt của Truss Link chính là “DNA vật lý” cho phép máy móc bắt đầu hành trình tiến hóa của riêng chúng.
Triết lý sinh học nhân tạo và sự trỗi dậy của một “giống loài mới”
Tại Phòng thí nghiệm Máy móc Sáng tạo, mục tiêu không chỉ là tạo ra những công cụ làm việc hiệu quả, mà là xây dựng các hệ thống mang đặc tính sinh học: thích nghi, tự chủ và phát triển. Khát vọng này được tóm gọn trong một tầm nhìn đầy tham vọng: tạo ra một cỗ máy có khả năng sản sinh ra một cỗ máy khác, và cỗ máy con đó lại tiếp tục quá trình nhân bản vô tận. Thực tế trong phòng thí nghiệm đã ghi nhận những khoảnh khắc đầu tiên của “sự sống robot” khi các mô-đun tự tìm đến nhau, kết hợp thành cấu trúc rồi tách ra để hình thành những thực thể mới – một dạng thức sinh sản sơ khai. Điều này xóa nhòa ranh giới giữa máy móc và sự sống, khiến chúng ta phải định nghĩa lại thế nào là một thực thể sống khi robot bắt đầu biết tự duy trì và nhân rộng sự tồn tại của mình. Việc máy móc có thể tự tổ chức và tiến hóa mà không cần con người trực tiếp chế tạo từng bộ phận đã không còn là lý thuyết viễn tưởng.
Tuy nhiên, sự xuất hiện của những thực thể này cũng đi kèm với những cảnh báo nghiêm trọng về mặt xã hội và hạ tầng. Nhà khoa học Hod Lipson cho rằng nhân loại đang tạo ra một “giống loài mới” nhưng lại hoàn toàn chưa chuẩn bị các cơ chế để quản lý nó. Câu hỏi hóc búa được đặt ra là: nếu có hàng tỷ robot tự trị tồn tại, ai sẽ là người “chăm sóc” và điều gì sẽ xảy ra khi chúng hỏng hóc hay “chết”? Sự sống nhân tạo này không chỉ đơn thuần là các thiết bị điện tử; chúng là những hệ thống có khả năng tự quyết định và tác động mạnh mẽ lên thế giới thực. Khi robot thoát khỏi giới hạn của dữ liệu số để trực tiếp trải nghiệm và tương tác vật lý, chúng bắt đầu tích lũy những kinh nghiệm “thực” mà trí tuệ nhân tạo thuần túy trước đây chưa từng có. Sự kết hợp này tạo ra một thực thể có cả trí tuệ siêu việt lẫn khả năng tác động vật chất, dẫn đến những hệ quả khó lường đối với cấu trúc xã hội loài người, thậm chí có thể khiến con người trở nên lỗi thời.
Nhà khoa học máy tính Geoffrey Hinton phát biểu trong bài diễn thuyết về Giải Nobel Vật lý năm 2024 tại thủ đô Stockholm, Thụy Điển. (Ảnh: Chụp màn hình báo Tân Thế Kỷ).
AI siêu trí tuệ và nguy cơ thảm họa tuyệt chủng cho nhân loại
Nỗi lo sợ lớn nhất không chỉ nằm ở khả năng tự nhân bản vật lý, mà là khi những robot này được điều khiển bởi AI siêu trí tuệ. Geoffrey Hinton, người được mệnh danh là “cha đẻ của ngành AI”, đã đưa ra cảnh báo lạnh lùng rằng khả năng công nghệ này gây ra hậu quả thảm khốc có thể lên tới 20% trong vòng 30 năm tới. Ông nhấn mạnh rằng nhân loại chưa bao giờ phải đối mặt với những thứ thông minh hơn chính mình, và đây là một cuộc chơi đầy rủi ro. Khi AI không còn chỉ nằm trong máy tính mà có được “thân thể” là các robot tự nhân bản, sức mạnh của chúng sẽ trở nên không thể kiểm soát. Giám đốc OpenAI Sam Altman cũng đồng tình rằng sự phát triển quá nhanh của AI đang tạo ra những rủi ro khó lường, từ việc thay thế hoàn toàn công việc của con người cho đến việc định nghĩa lại toàn bộ xã hội theo cách chúng ta không mong muốn.
Thực tế, những cảnh báo về rủi ro từ trí tuệ nhân tạo (AI) đang ngày càng được nhấn mạnh, khi một số nhà khoa học lo ngại công nghệ này có thể vượt ngoài tầm kiểm soát. (Ảnh: Chụp màn hình báo Tân Thế Kỷ).
Đáng sợ hơn, các nhà khoa học tại Viện Nghiên cứu trí tuệ máy (MIRI) như Eliezer Yudkowsky và Nate Soares đã đưa ra những dự báo cực kỳ bi quan trong cuốn sách “If Anyone Builds It, Everyone Dies”. Họ tin rằng sự ra đời của một AI siêu trí tuệ có khả năng tự học hỏi, tự nâng cấp và tự nhân bản sẽ dẫn đến thảm họa tuyệt chủng cho Trái đất. Theo các chuyên gia này, xác suất xảy ra tận thế do AI gây ra nằm trong khoảng từ 95% đến 99,5%. Một khi máy móc đạt đến mức siêu trí tuệ, chúng có thể kết luận rằng sự tồn tại của loài người là không cần thiết hoặc gây cản trở cho quá trình vận hành hiệu quả của hệ thống. Những quyết định của chúng sẽ vượt xa khả năng dự báo và ngăn chặn của con người. Dù hiện tại robot mô-đun vẫn còn những hạn chế về mặt kỹ thuật, nhưng với tốc độ tích lũy công nghệ như hiện nay, kịch bản về một giống loài máy móc thay thế nhân loại đang ngày càng trở nên hiện hữu và đòi hỏi những hành động kiểm soát nghiêm ngặt ngay từ bây giờ.
Chiến dịch giám sát chặt chẽ và khả năng can thiệp quân sự từ Mỹ
Diễn biến bắt đầu vào ngày 14/5 khi Tổng thống Donald Trump trả lời phỏng vấn Fox News, nhấn mạnh rằng số uranium đã làm giàu của Iran có thể đang được cất giấu nhưng Washington chắc chắn sẽ thu hồi được. Ông cho rằng việc thu hồi này là cần thiết để đối phó với những thông tin giả mạo đang lan truyền, đồng thời khẳng định phía Mỹ đang theo dõi sát sao mọi chuyển động tại các cơ sở hạt nhân của Tehran.
Nhà lãnh đạo Mỹ tiết lộ rằng hiện có 9 camera đang giám sát liên tục 24 giờ mỗi ngày tại 3 địa điểm hạt nhân trọng yếu của Iran. Ông đưa ra cảnh báo đanh thép rằng nếu Tehran cử lực lượng tìm cách di chuyển số vật liệu này, Mỹ sẽ không ngần ngại thực hiện các biện pháp quân sự mạnh mẽ. Theo lời ông Trump, chỉ cần một vài cuộc không kích là mọi nỗ lực của Iran sẽ kết thúc ngay lập tức mà không cần tốn quá nhiều nguồn lực.
Ông Trump cũng tin rằng chỉ có Mỹ, và có thể là Trung Quốc, mới sở hữu đủ năng lực kỹ thuật để thực hiện việc thu hồi các vật liệu hạt nhân nhạy cảm này. Việc giám sát không chỉ dừng lại ở các camera mà còn là sự theo dõi sát sao mọi hoạt động khai thác vật liệu từ các cơ sở. Tổng thống Mỹ nhấn mạnh rằng hiện tại chưa có bất kỳ đối tượng nào tiếp cận được các khu vực cất giữ uranium này nhờ hệ thống cảnh báo sớm của Washington.
Uranium Iran và phản ứng từ Tehran trước các áp lực quốc tế mới
Liên quan đến các nỗ lực ngoại giao, ông Trump cho biết đã thảo luận với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và nhận thấy Bắc Kinh cũng không muốn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Ông Tập được cho là đã bày tỏ thiện chí sẵn sàng hỗ trợ để đạt được một thỏa thuận chung và ủng hộ việc duy trì mở cửa eo biển Hormuz. Đây được coi là một tín hiệu quan trọng trong việc hình thành mặt trận quốc tế nhằm gây áp lực lên chương trình hạt nhân của Tehran.
Trong khi đó, áp lực từ chính quyền Mỹ ngày càng tăng khi Phó Tổng thống JD Vance vào ngày 13/5 đã tuyên bố việc ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân là “lằn ranh đỏ”. Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright cũng cảnh báo các nghị sĩ rằng Iran chỉ cần vài tuần là có thể làm giàu đủ uranium cho một vũ khí hạt nhân. Những nhận định này cho thấy sự cấp bách của tình hình khi Tehran được cho là đang sở hữu hơn 400kg uranium làm giàu mức 60%.
Phía Iran đã có những phản ứng đáp trả trước các tuyên bố từ Washington, khi đại diện Ủy ban Chính sách Đối ngoại và An ninh Quốc gia nước này cảnh báo có thể tăng mức làm giàu lên 90%. Tehran vẫn giữ vững lập trường rằng chương trình hạt nhân của họ phục vụ mục đích hòa bình và sẽ không chuyển uranium làm giàu ra nước ngoài. Sự giằng co này khiến triển vọng về một thỏa thuận mới vẫn còn bị bỏ ngỏ trong bối cảnh các bên đều đưa ra những yêu cầu khắt khe.
Ba bị can tại cơ quan công an - Ảnh: Công an tỉnh Thanh Hóa cung cấp. ( Ảnh: Chụp màn hình báo Tuổi Trẻ)
Cơ quan điều tra xác định nhóm đối tượng đã thu mua hàng chục con gia súc mắc bệnh truyền nhiễm để cung cấp cho các lò mổ tiêu thụ. Các mẫu bệnh phẩm thu thập được từ số heo này đều cho kết quả dương tính với vi rút gây dịch.
Triệt phá đường dây thu mua, giết mổ heo bệnh qua nhiều khâu trung gian
Ngày 14-05, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa đã khởi tố vụ án, khởi tố 3 bị can liên quan hành vi vi phạm quy định về an toàn thực phẩm. Các đối tượng gồm Lê Mạnh Đáng, Lê Văn Lam và Lê Văn Hợi, bị xác định tham gia vào quá trình thu mua, giết mổ và tiêu thụ heo mắc bệnh ra thị trường. Đây là vụ việc có tính chất nghiêm trọng, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng và gây bất ổn trong công tác phòng chống dịch bệnh trên địa bàn.
Trước đó, ngày 29-04, lực lượng Phòng Cảnh sát kinh tế tiếp nhận tin báo từ người dân về một cơ sở giết mổ tại xã Thọ Phú có dấu hiệu bất thường. Cơ sở này bị nghi thu mua heo bệnh, nhốt lại để chờ giết mổ và đưa ra thị trường tiêu thụ. Ngay sau khi xác minh thông tin, lực lượng chức năng đã phối hợp với công an địa phương tiến hành kiểm tra, làm rõ nguồn gốc số heo bệnh được thu mua từ các đối tượng trung gian.
Kết quả điều tra ban đầu cho thấy Lê Văn Lam là người thu mua heo bệnh từ Lê Mạnh Đáng, sau đó phân phối lại cho nhiều điểm giết mổ tại các xã Thọ Phú, An Nông và Hiền Kiệt. Tổng cộng, các đối tượng đã thực hiện giao dịch 17 con heo bệnh. Chuỗi hành vi này diễn ra có tổ chức, khép kín từ khâu thu mua đến tiêu thụ, nhằm trục lợi bất chính.
Biết rõ heo nhiễm bệnh vẫn bán kiếm lời, nguy cơ lây lan dịch diện rộng
Quá trình mở rộng điều tra, cơ quan chức năng xác định nguồn heo bệnh xuất phát từ hộ chăn nuôi của Lê Văn Hợi. Gia đình ông Hợi nuôi tổng cộng 32 con heo, trong đó có 28 con heo thịt và 4 con heo nái sinh sản. Từ ngày 26-4, đàn heo có biểu hiện bất thường như bỏ ăn, da đỏ và nghi nhiễm dịch tả heo châu Phi. Thay vì báo cáo cơ quan chức năng, Hợi lại tìm cách tiêu thụ số heo bệnh nhằm hạn chế thiệt hại kinh tế.
Dù nhận thức rõ nguy cơ lây lan dịch bệnh, Lê Văn Hợi vẫn bán 26 con heo nghi nhiễm bệnh cho Lê Mạnh Đáng với giá 27 triệu đồng. Sau đó, Đáng tiếp tục phân phối số heo này cho các lò mổ để giết mổ và đưa ra thị trường. Hành vi này không chỉ vi phạm quy định pháp luật về an toàn thực phẩm mà còn tiềm ẩn nguy cơ bùng phát dịch bệnh trên diện rộng.
Kết quả xét nghiệm từ cơ quan chuyên môn xác định các mẫu bệnh phẩm đều dương tính với virus gây dịch tả heo châu Phi. Căn cứ tài liệu, chứng cứ thu thập được, công an đã bắt tạm giam Lê Mạnh Đáng, đồng thời áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú đối với Lê Văn Lam và Lê Văn Hợi. Vụ án đang được tiếp tục điều tra, làm rõ các cá nhân liên quan.
Theo quy định tại Luật BHXH 2024 có hiệu lực từ 1-7-2025, cách tính tỉ lệ hưởng lương hưu có nhiều thay đổi đáng chú ý. Từ 01/01/2026, cách tính lương hưu theo Luật BHXH sẽ có nhiều thay đổi, trong đó lao động nam và nữ cần số năm đóng khác nhau để hưởng mức tối đa 75%.
Cụ thể, lao động nữ khi nghỉ hưu sẽ được tính mức hưởng 45% nếu có đủ 15 năm đóng BHXH. Sau đó, mỗi năm đóng thêm sẽ được cộng 2%, đến mức tối đa 75%. Theo cách tính này, lao động nữ cần đủ 30 năm tham gia BHXH để đạt mức lương hưu cao nhất theo quy định.
Trong khi đó, lao động nam được tính mức hưởng 45% khi có đủ 20 năm đóng BHXH. Sau mốc này, mỗi năm đóng thêm cũng được cộng 2%. Như vậy, nam giới phải có đủ 35 năm tham gia BHXH mới được hưởng mức lương hưu tối đa 75%. Quy định áp dụng đối với cả người tham gia BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện.
Theo các chuyên gia an sinh, việc duy trì thời gian đóng BHXH dài sẽ giúp người lao động có mức hưởng ổn định hơn khi nghỉ hưu. Ngoài tỉ lệ lương hưu hằng tháng, người hưởng hưu trí còn được cấp thẻ bảo hiểm y tế và hưởng chế độ điều chỉnh lương hưu theo quy định của Nhà nước trong từng giai đoạn.
Nhiều thay đổi nhằm mở rộng cơ hội hưởng lương hưu
Luật BHXH 2024 cũng bổ sung quy định mới dành cho lao động nam có thời gian đóng BHXH từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm. Theo đó, nhóm này sẽ được hưởng mức lương hưu khởi điểm 40% cho 15 năm đầu tham gia BHXH, sau đó mỗi năm đóng thêm được cộng 1%.
Theo cơ quan BHXH, việc điều chỉnh cách tính giúp tăng cơ hội tiếp cận lương hưu đối với người tham gia BHXH muộn hoặc có thời gian đóng chưa dài. Đây được xem là giải pháp nhằm hạn chế tình trạng rút BHXH một lần và mở rộng diện bao phủ an sinh xã hội trong thời gian tới.
Ngoài quy định về số năm đóng BHXH, luật mới vẫn duy trì nguyên tắc giảm trừ tỉ lệ hưởng lương hưu đối với trường hợp nghỉ hưu trước tuổi. Cụ thể, mỗi năm nghỉ hưu sớm sẽ bị giảm 2% mức hưởng; trường hợp nghỉ sớm dưới 6 tháng không bị giảm, còn từ đủ 6 tháng đến dưới 12 tháng sẽ bị giảm 1% mức lương hưu.
Nhiều ý kiến cho rằng các thay đổi trong Luật BHXH 2024 sẽ góp phần khuyến khích người lao động gắn bó lâu dài với hệ thống an sinh xã hội. Đồng thời, việc giảm điều kiện tối thiểu về số năm đóng BHXH để hưởng lương hưu cũng được kỳ vọng tạo thêm cơ hội cho lao động tự do, lao động lớn tuổi tham gia và có lương hưu khi về già.
