Tổng thống Donald Trump vừa đăng tải hình ảnh khuôn mặt mình bao trùm đảo Greenland ngày 22/5/2026, làm nóng lại ý định sáp nhập vùng đất này của Đan Mạch.
- Mỹ và Iran chuẩn bị công bố thỏa thuận gồm 9 điều khoản then chốt
- Nổ mỏ than ở Trung Quốc khiến ít nhất 8 người thiệt mạng
Chuyến thăm của đặc phái viên và tham vọng của Mỹ
Vào ngày 22/5/2026, cộng đồng mạng quốc tế dậy sóng khi Tổng thống Donald Trump chia sẻ một bức ảnh ghép đầy ẩn ý trên mạng xã hội Truth Social. Trong ảnh, khuôn mặt và bàn tay của ông bao trùm lên đảo Greenland kèm dòng chữ chào đón hòn đảo này tham gia vào bản đồ Mỹ. Động thái này được giới quan sát đánh giá là một thông điệp ngoại giao không hề ngẫu nhiên, nối tiếp những tuyên bố trước đó của chủ nhân Nhà Trắng về việc đưa vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch trở thành một phần của Hoa Kỳ. Chuyến đăng tải diễn ra ngay sau khi đặc phái viên Jeff Landry kết thúc chuyến thăm làm việc tại đây, cho thấy sự nhất quán trong chiến lược tiếp cận của Washington đối với Bắc Cực.
Jeff Landry, người được bổ nhiệm vào vị trí đặc phái viên Mỹ về Greenland từ tháng 12/2025, đã có những hoạt động ngoại giao dày đặc tại hòn đảo này trong suốt thời gian qua. Trong báo cáo về chuyến đi vừa kết thúc vào giữa tháng 5/2026, ông cho biết đã gặp gỡ nhiều nhà lãnh đạo chính trị và giới doanh nghiệp để thảo luận về hợp tác an ninh cũng như phát triển kinh tế chung. Landry khẳng định đã đến lúc Mỹ cần tái lập sự hiện diện mạnh mẽ tại vùng lãnh thổ này sau một thời gian dài để trống các cơ sở hạ tầng quan trọng. Ông nhấn mạnh rằng việc Mỹ đặt dấu ấn trở lại là yêu cầu cấp thiết để bảo vệ các lợi ích chiến lược tại khu vực đang có nhiều biến động về địa chính trị.
Vào ngày 18/5/2026, đặc phái viên này đã có cuộc hội đàm trực tiếp với Thủ hiến Jens-Frederik Nielsen và lãnh đạo ngoại giao Mute Egede của Greenland. Dù các cuộc thảo luận được phía Mỹ mô tả là mang tính xây dựng, phía chính quyền Greenland lưu ý rằng lập trường của Washington về việc muốn kiểm soát hòn đảo vẫn không có gì thay đổi so với các đề xuất trước đây. Mỹ hiện đang bày tỏ mong muốn mở thêm ba căn cứ quân sự mới ở phía nam hòn đảo nhằm củng cố khả năng phòng thủ và giám sát khu vực Bắc Cực. Việc gia tăng ảnh hưởng này dựa trên nền tảng pháp lý là hiệp ước quốc phòng năm 1951, vốn đã được cập nhật vào năm 2004 giữa Mỹ và Đan Mạch.
Giá trị chiến lược và những rào cản thực tế
Về mặt quân sự, Washington từng có tới 17 cơ sở tại đây vào thời đỉnh điểm của Chiến tranh Lạnh, nhưng hiện nay chỉ còn duy nhất căn cứ Pituffik ở phía bắc hoạt động. Tổng thống Trump đã nhiều lần lập luận rằng việc kiểm soát hoàn toàn Greenland là yêu cầu cấp thiết đối với an ninh quốc gia Mỹ trước các đối thủ cạnh tranh trên toàn cầu. Sự hiện diện của Mỹ tại đây không chỉ bảo vệ lãnh thổ mà còn giúp kiểm soát các tuyến hàng hải mới đang dần lộ ra khi băng ở vùng cực bắt đầu tan chảy. Đây là lý do khiến hòn đảo trở thành tâm điểm trong các báo cáo chiến lược của Nhà Trắng thời gian qua.
Ngoài giá trị quốc phòng, Greenland còn sở hữu trữ lượng khoáng sản đất hiếm khổng lồ chưa được khai thác, một tài sản vô giá đối với sự phát triển công nghệ của Mỹ. Đây là nguyên nhân sâu xa khiến hòn đảo này trở thành tâm điểm của cuộc cạnh tranh địa chính trị hiện đại, nơi mà các tài nguyên chiến lược gắn liền với an ninh kinh tế. Mỹ tin rằng việc tích hợp Greenland vào hệ thống của mình sẽ tạo ra một lợi thế không thể đảo ngược tại vùng cực Bắc. Tuy nhiên, những tiềm năng này vẫn đang nằm dưới lớp băng dày và đòi hỏi sự đầu tư khổng lồ cũng như sự đồng thuận về mặt chủ quyền từ phía chính quyền địa phương.
Con đường dẫn đến sự thay đổi chủ quyền vẫn còn rất mịt mờ khi chính quyền Greenland và Đan Mạch kiên quyết giữ vững quyền tự quyết của mình. Mặc dù đa số người dân đảo ủng hộ việc độc lập khỏi Đan Mạch trong tương lai, nhưng nền kinh tế của họ hiện tại vẫn phụ thuộc nặng nề vào nguồn hỗ trợ tài chính từ Copenhagen. Điều này khiến mọi kế hoạch thay đổi trạng thái chính trị trở nên phức tạp và đòi hỏi những giải quyết thấu đáo về mặt ngân sách trước khi tính đến các bước đi tiếp theo. Cho đến nay, chính quyền hòn đảo vẫn chưa có kế hoạch cụ thể nào cho việc tách rời khỏi Đan Mạch hay sáp nhập vào bất kỳ quốc gia nào khác.
Theo: Báo Dân trí
