Sở hữu tài sản tích lũy sau nhiều năm lao động nhưng hạn chế kỹ năng số và thường xuyên cô đơn, người cao tuổi đang trở thành nhóm dễ bị tổn thương nhất trước các chiêu trò lừa đảo trực tuyến.
- Sau một phán quyết, tài sản ròng của tỷ phú Elon Musk vọt lên 749 tỷ USD
- Sân bay Long Thành: Cơ trưởng kể chuyến hạ cánh đầu tiên
- Lộ trình buổi sáng giúp giảm mỡ hiệu quả khoa học
Vì sao tài sản tích lũy khiến người cao tuổi thành đích ngắm
Trong bối cảnh các hoạt động tài chính, giao tiếp và giải trí dần chuyển lên môi trường số, khoảng cách công nghệ giữa các thế hệ ngày càng lộ rõ. Nếu người trẻ lớn lên cùng Internet đã hình thành khả năng nhận diện rủi ro, thì nhiều người cao tuổi – những “người di cư số” – lại phải đối mặt với làn sóng lừa đảo ngày càng tinh vi.
Tại Internet Day 2025, ông Nguyễn Hữu Cường, Quản lý sản phẩm an toàn thông tin cá nhân (VNPT Cyber Immunity), thẳng thắn nhận định người cao tuổi là nhóm mà tội phạm mạng đặc biệt nhắm tới. Theo ông, lý do đầu tiên nằm ở hạn chế về nhận thức và kỹ năng công nghệ, khi phần lớn người cao tuổi không tiếp cận Internet từ sớm.
Yếu tố thứ hai, quan trọng hơn, là tài chính. Người cao tuổi thường sở hữu tài sản tích lũy lớn, từ lương hưu, tiền tiết kiệm đến khoản con cháu gửi phụng dưỡng. Đây chính là “điểm hấp dẫn” khiến họ trở thành mục tiêu của các chiêu lừa chuyển tiền, giả danh cơ quan chức năng hay người thân.
Đồng quan điểm, ông Lâm Thanh, đại diện TikTok Việt Nam, cho rằng người già mới là nhóm yếu thế nhất trên không gian mạng. Sự cô đơn, tâm lý ngại hỏi con cháu và những định kiến hình thành suốt nhiều năm khiến họ khó thay đổi thói quen, dễ tin vào các thông tin sai lệch.
Tin giả, lừa đảo và những hệ lụy khó lường
Không chỉ dừng ở thiệt hại tài chính, lừa đảo trực tuyến còn gây ra những hệ lụy sâu rộng về tâm lý và niềm tin. Ông Lê Quốc Minh, Tổng Biên tập Báo Nhân dân, dẫn nghiên cứu cho thấy người từ 60 tuổi trở lên có khả năng tiếp nhận tin giả cao hơn đáng kể so với các nhóm tuổi khác.
Thực tế cho thấy nhiều nạn nhân, ngay cả khi được cơ quan chức năng giải thích, vẫn không tin mình bị lừa, cho rằng đó chỉ là “hiểu nhầm”. Niềm tin sai lệch khiến việc khắc phục hậu quả trở nên khó khăn hơn.
Đáng lo ngại hơn, nỗi sợ lừa đảo còn dẫn tới tâm lý bài trừ công nghệ. Ông Thân Văn Dũng (Viettel Cyber Security) kể câu chuyện về người bà hơn 80 tuổi của mình, dù chưa từng bị lừa nhưng phản đối việc sử dụng Internet Banking, chỉ vì nghe quá nhiều thông tin tiêu cực. Khi nỗi sợ lan rộng, người cao tuổi có xu hướng tự tách mình khỏi các tiện ích số, làm gia tăng khoảng cách thế hệ.
Tạo lá chắn bảo vệ tài sản tích lũy của “thế hệ Bạc”
Trước thực trạng người cao tuổi ngày càng trở thành mục tiêu của tội phạm mạng, các chuyên gia cho rằng cần thay đổi cách tiếp cận. Thay vì chỉ nhấn mạnh trách nhiệm của người dùng, các nhà mạng và tổ chức cung cấp dịch vụ cần chủ động tạo ra các lớp bảo vệ ngay từ hệ thống.
Theo ông Nguyễn Hữu Cường, các giải pháp quản lý Internet gia đình, cho phép con cái thiết lập vùng truy cập an toàn cho cha mẹ ngay từ modem, là hướng đi phù hợp với người cao tuổi, vì không đòi hỏi thao tác phức tạp.
Ở góc độ rộng hơn, ông Thân Văn Dũng đề xuất mô hình “chia sẻ trách nhiệm”, trong đó ngân hàng kiểm soát dòng tiền, nhà mạng chặn cuộc gọi và tin nhắn rác, còn người dân chủ động báo cáo dấu hiệu lừa đảo.
Song song với công nghệ, nâng cao nhận thức vẫn là yếu tố then chốt. Báo chí chính thống được kỳ vọng đóng vai trò “mỏ neo” niềm tin, cung cấp thông tin chính xác, dễ hiểu, giúp người cao tuổi tự bảo vệ tài sản tích lũy và an toàn hơn trên không gian mạng.
Theo: Tạp chí DN Việt Nam
