Bộ Tài nguyên và Môi trường đề nghị các bộ, ngành triển khai biện pháp cấp bách ứng phó với đợt ô nhiễm không khí tại Hà Nội và các tỉnh lân cận do hình thái thời tiết bất lợi (nghịch nhiệt, lặng gió) dự báo kéo dài 10 ngày tới, nguy cơ bụi mịn PM2.5 tăng cao, chỉ số AQI vượt ngưỡng 150.
- Cục CSGT nêu nguyên nhân vụ tai nạn ở Lạng Sơn khiến 4 người tử vong
- Bangladesh: Tịch thu $1,3 triệu USD vàng của Sheikh Hasina sau án tử hình
- Quốc hội đồng thuận cấm kinh doanh thuốc lá điện tử để bảo vệ thế hệ trẻ
Ứng phó ô nhiễm không khí Hà Nội: Điều chỉnh sản xuất và bảo dưỡng khẩn cấp
Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) vừa có văn bản gửi các bộ, ngành đề xuất triển khai các biện pháp cấp bách nhằm ứng phó với đợt ô nhiễm không khí nghiêm trọng được dự báo tại TP. Hà Nội và các tỉnh thành lân cận. Đề nghị này được đưa ra sau khi hệ thống giám sát chất lượng môi trường quốc gia cùng dự báo khí tượng xác định rõ trong khoảng 10 ngày sắp tới, khu vực miền Bắc, đặc biệt là Hà Nội, sẽ đối diện với hình thái thời tiết cực kỳ bất lợi. Cụ thể, các hiện tượng như nghịch nhiệt, lặng gió và sương mù sẽ làm giảm đáng kể khả năng khuếch tán các chất ô nhiễm trong không khí, tạo điều kiện cho bụi mịn PM2.5 tích tụ với nồng độ cao hơn.
Nguy cơ đã được cảnh báo là nồng độ bụi mịn PM 2.5 tích tụ có khả năng tăng cao đột biến, đẩy chỉ số chất lượng không khí (AQI) vượt ngưỡng 150, mức độ ảnh hưởng trực tiếp và nghiêm trọng đến sức khỏe của cộng đồng dân cư cũng như làm gián đoạn các hoạt động kinh tế, xã hội. Trước tình hình cấp bách này, Bộ TN&MT đã chủ động đưa ra các kiến nghị cụ thể, phân công trách nhiệm cho nhiều bộ, ngành liên quan để cùng nhau thực hiện các giải pháp nhằm giảm thiểu tối đa tác động tiêu cực của đợt ô nhiễm này. Các biện pháp được đề xuất đều hướng đến mục tiêu kép là kiểm soát nguồn phát thải và bảo vệ sức khỏe người dân.
Trong đó, một trong những đề xuất quan trọng nhất là yêu cầu Bộ Công Thương chỉ đạo các tập đoàn, tổng công ty và chủ đầu tư các nhà máy nhiệt điện, thép, hóa chất, phân bón ở phía Bắc phải khẩn trương rà soát lại toàn bộ hệ thống xử lý khí thải của mình. Mục tiêu là đảm bảo tất cả các hệ thống này được vận hành hiệu quả, hoạt động đạt hiệu suất cao nhất có thể trong thời điểm chất lượng không khí xấu. Điều kiện tiên quyết được đặt ra là tuyệt đối không xả thải chưa qua xử lý ra môi trường trong bất kỳ hoàn cảnh nào, thể hiện sự nghiêm khắc trong việc kiểm soát nguồn ô nhiễm công nghiệp.
Đồng thời, Bộ TN&MT cũng khuyến nghị các doanh nghiệp cần nghiên cứu và áp dụng ngay các phương án điều tiết hoạt động sản xuất. Cụ thể là giảm công suất hoạt động hoặc chủ động dời lịch bảo dưỡng, sửa chữa lớn sang thời điểm khác. Biện pháp này chỉ được áp dụng trong những ngày mà cảnh báo ô nhiễm không khí ở mức “rất xấu” (chỉ số AQI trên 200). Mục đích rõ ràng của việc này là nhằm giảm tải lượng phát thải từ hoạt động công nghiệp ra môi trường một cách tối đa, góp phần nhanh chóng cải thiện chất lượng không khí chung của khu vực.
Tăng cường kiểm soát nguồn phát thải từ giao thông và xây dựng
Nhận thức được vai trò của ngành xây dựng và giao thông trong việc phát sinh bụi và ô nhiễm cục bộ, Bộ TN&MT cũng đề nghị Bộ Xây dựng triển khai các hành động quyết liệt. Bộ Xây dựng được yêu cầu chỉ đạo các Ban Quản lý dự án chuyên ngành, chủ đầu tư, nhà thầu thi công các công trình xây dựng, giao thông trọng điểm phải thực hiện nghiêm túc và đầy đủ các biện pháp đảm bảo vệ sinh môi trường trong suốt quá trình thi công. Các biện pháp này bao gồm việc che chắn công trình, rửa xe ra vào và phun sương dập bụi một cách thường xuyên và hiệu quả.
Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng còn được đề nghị phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan để xem xét và quyết định tạm dừng các hạng mục thi công có khả năng phát sinh bụi lớn. Các hoạt động như phá dỡ, đào đất, san lấp sẽ cần được tạm ngưng trong những ngày mà chất lượng không khí đạt mức “Nguy hại”. Đây là một biện pháp mạnh nhằm loại bỏ ngay lập tức các nguồn phát tán bụi lớn vào không khí đô thị. Sự phối hợp còn bao gồm việc tổ chức phân luồng giao thông hợp lý tại các khu vực nội đô và cửa ngõ thành phố để giảm thiểu tình trạng ùn tắc giao thông, vốn là nguyên nhân dẫn đến ô nhiễm cục bộ và tích tụ ô nhiễm.
Về mặt kiểm soát giao thông, Bộ Công an được đề nghị chỉ đạo lực lượng cảnh sát giao thông tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm minh các trường hợp vi phạm. Các hành vi bị xử lý bao gồm việc sử dụng phương tiện chở vật liệu xây dựng không che chắn làm rơi vãi vật liệu trên đường, cũng như các phương tiện quá niên hạn sử dụng hoặc xả khói đen khi tham gia giao thông. Song song đó, lực lượng cảnh sát môi trường và công an xã phường cũng được giao nhiệm vụ tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi đốt chất thải rắn công nghiệp và đốt rác thải sinh hoạt trái phép, vốn là những nguồn gây ô nhiễm lớn vào thời điểm cuối năm.
Đặc biệt đối với các nhà máy nhiệt điện, xi măng, luyện thép, Bộ TN&MT yêu cầu phải tăng cường sử dụng nguyên liệu sạch, đảm bảo chất lượng trong sản xuất. Các đơn vị này phải nghiêm túc thực hiện các biện pháp che chắn, phun nước dập bụi và các biện pháp giảm thiểu bụi, khí thải khác tại các khu vực nhạy cảm như nơi chứa than, nguyên liệu, xỉ thải, và trên các tuyến đường vận chuyển nội bộ cũng như xung quanh khuôn viên nhà máy. Các đơn vị này cũng được khuyến khích xem xét điều chỉnh giảm công suất hoặc dời lịch các công đoạn sản xuất phát sinh nhiều bụi, khí thải (như thổi lò, khởi động lò, nghiền nguyên liệu) sang thời điểm có điều kiện thời tiết, khí hậu thuận lợi hơn để chất ô nhiễm dễ dàng khuếch tán.
Ứng phó ô nhiễm không khí Hà Nội: Bảo vệ sức khỏe cộng đồng và tăng cường giám sát
Cùng với các biện pháp kiểm soát nguồn phát thải, công tác bảo vệ sức khỏe cộng đồng cũng được ưu tiên hàng đầu. Bộ Y tế được đề nghị chỉ đạo các cơ sở y tế và cơ quan truyền thông của ngành tăng cường việc phổ biến hướng dẫn chăm sóc sức khỏe cho người dân. Đồng thời, cần đưa ra các khuyến cáo cụ thể về biện pháp bảo vệ sức khỏe đặc biệt dành cho các nhóm người nhạy cảm, bao gồm người già, trẻ em và người có bệnh hô hấp, những đối tượng dễ bị ảnh hưởng nhất bởi nồng độ bụi mịn cao.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng được yêu cầu tham gia ứng phó bằng cách chỉ đạo các Sở Giáo dục và Đào tạo ở Hà Nội và các tỉnh lân cận thực hiện việc thông báo và hướng dẫn các trường học hạn chế tổ chức các hoạt động ngoài trời cho học sinh. Lệnh hạn chế này sẽ được áp dụng trong các khung giờ và những ngày mà chất lượng không khí được đánh giá ở mức “Xấu” trở lên, nhằm giảm thiểu sự phơi nhiễm của trẻ em với không khí ô nhiễm. Việc này đòi hỏi sự theo dõi sát sao dữ liệu chất lượng không khí hàng ngày.
Về phía mình, Bộ TN&MT cam kết sẽ tiếp tục theo dõi và giám sát tình hình một cách chặt chẽ thông qua hệ thống dữ liệu trực tuyến. Bộ còn cam kết sử dụng các thiết bị giám sát công nghệ cao như vệ tinh viễn thám và thiết bị bay không người lái để kịp thời phát hiện và xác định sớm các nguồn phát thải bất thường, tạo cơ sở cho việc xử lý nhanh chóng.
Đồng thời, Bộ sẽ phối hợp với các địa phương để khẩn trương tổ chức các tổ công tác liên ngành nhằm kiểm tra, giám sát thực tế việc triển khai và thực hiện các biện pháp ứng phó đã đề ra. Quan điểm là kiên quyết xử lý các trường hợp vi phạm và công khai thông tin các tổ chức, cá nhân vi phạm trên các phương tiện thông tin đại chúng để tạo tính răn đe và minh bạch. Hiện tại, Hà Nội đang bước vào cao điểm ô nhiễm không khí với các điều kiện khí tượng bất lợi như lặng gió và nghịch nhiệt, khiến cho chỉ số AQI thường xuyên ở mức kém và xấu.
Theo: VnExpress
