Việt Nam tính đưa AI và tiền ảo vào Bộ luật Hình sự

Bộ Công an đề xuất bổ sung hàng loạt tội danh mới, từ lừa đảo sàn ảo đến vi phạm môi trường vào dự án sửa đổi luật gốc.

Sửa đổi Bộ luật Hình sự: Các tội danh công nghệ và kinh tế

Cơ quan soạn thảo đề xuất bổ sung nhiều hành vi mới nhằm nội luật hóa các điều ước quốc tế mà Việt Nam tham gia. Các nội dung bao gồm vi phạm bí mật thương mại, cướp có vũ trang chống lại tàu thuyền, trừng trị tài trợ khủng bố và mở rộng tội rửa tiền. Đáng chú ý, dự thảo còn nhắm đến các vi phạm về khai thác thủy sản (IUU) và đưa người di cư trái phép để phù hợp với các nghị định thư quốc tế.

Bên cạnh đó, phạm vi chịu trách nhiệm hình sự dự kiến được mở rộng sang khu vực kinh tế tư nhân đối với các tội chức vụ, tham nhũng. Các hành vi mới bị đề nghị xử lý gồm: sử dụng AI để phạm tội, giao dịch tiền ảo, tài sản ảo, lừa đảo qua sàn giao dịch và thao túng mạng xã hội. Những vướng mắc như vi phạm trong lĩnh vực ngân hàng, bảo lãnh tín dụng hay gây tiếng ồn, mùi vượt tiêu chuẩn cũng được đưa vào tầm ngắm.

Tuy nhiên, Bộ Tư pháp nhận định việc bổ sung tội danh mới cần được nghiên cứu thận trọng và kỹ lưỡng trên cơ sở lý luận lẫn thực tiễn. Phía thẩm định cho rằng báo cáo đánh giá tác động hiện chưa cung cấp đủ luận cứ khoa học để thay đổi tư duy và nhận thức của người dân. Trong khi đó, Bộ Công an khẳng định các đề xuất này là tiền đề quan trọng để tránh bỏ lọt tội phạm trong bối cảnh mới.

Sửa đổi Bộ luật Hình sự: Mở rộng diện miễn trách nhiệm cho thân nhân

Một điểm mới khác trong dự án luật là đề xuất mở rộng phạm vi không phải chịu trách nhiệm hình sự về tội không tố giác hoặc che giấu tội phạm. Theo đó, những người thân thích như bố mẹ nuôi, bố mẹ vợ, bố mẹ chồng, con rể, con dâu sẽ được đưa vào diện miễn trừ. Đây được coi là bước đi nhằm đảm bảo tính nhân văn và phù hợp với truyền thống gắn kết gia đình của người Việt.

Theo quy định hiện hành, chỉ có những người thân ruột thịt như ông bà, cha mẹ, con cái mới được miễn trách nhiệm này, trừ các tội xâm phạm an ninh quốc gia. Việc bổ sung thêm các mối quan hệ như cha dượng, mẹ kế hay con riêng của vợ/chồng sẽ giúp giảm bớt gánh nặng tâm lý cho thân nhân người phạm tội. Người không tố giác tội phạm thông thường có thể đối mặt với mức án cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù đến 3 năm.

Dự án Bộ luật Hình sự sửa đổi dự kiến sẽ được trình Quốc hội thảo luận vào Kỳ họp thứ 3 khóa XVI. Các cơ quan chức năng sẽ tiếp tục rà soát để lựa chọn những hành vi nguy hiểm thực sự cần thiết phải hình sự hóa. Việc thông qua đạo luật quan trọng này dự kiến diễn ra tại Kỳ họp thứ 4 của Quốc hội, đánh dấu sự thay đổi lớn trong chính sách tư pháp hình sự.

Theo: Báo Dân trí