Trang 100 – Khai Mở

Thời Sự

20 cá thể gà lôi lam mào trắng từ Đức về Việt Nam phục vụ bảo tồn

Đăng vào 13/05/2026 bởi Hoàng Ngạn

Dự án bảo tồn gà lôi lam mào trắng được triển khai với việc đưa 20 cá thể từ Đức về Việt Nam, mở ra kỳ vọng phục hồi loài chim cực kỳ nguy cấp ngoài tự nhiên.

Hành trình đưa loài chim quý hiếm trở lại quê hương

Ngày 12-5-2026, qua email bà Philine Hachmeister – Trưởng bộ phận truyền thông của Zoo and Tierpark Berlin của Đức xác nhận 20 cá thể gà lôi lam mào trắng đang được vận chuyển bằng đường hàng không về Việt Nam trong khuôn khổ chương trình bảo tồn quốc tế. Đây là một trong những hoạt động hợp tác giữa các tổ chức bảo tồn châu Âu và Việt Nam nhằm phục hồi loài chim đặc hữu quý hiếm của miền Trung.

Theo thông tin được công bố, toàn bộ số chim được tuyển chọn từ các chương trình nhân giống tại châu Âu. Quá trình lựa chọn dựa trên nhiều tiêu chí như sức khỏe, khả năng thích nghi và yếu tố đa dạng nguồn gene nhằm phục vụ mục tiêu nhân giống lâu dài tại Việt Nam. Các chuyên gia cho rằng việc duy trì nguồn gene phong phú là yếu tố quan trọng để nâng cao khả năng sinh tồn của loài trong tương lai.

Trong quá trình vận chuyển, các cá thể được đặt trong hệ thống thùng chuyên dụng dành cho động vật hoang dã. Đơn vị thực hiện cho biết các biện pháp kiểm soát nhiệt độ, thông khí và giảm căng thẳng cho chim đã được áp dụng để bảo đảm an toàn trong suốt hành trình từ Đức về Việt Nam. Đây được xem là một trong những đợt vận chuyển động vật bảo tồn có quy mô đáng chú ý giữa châu Âu và Việt Nam trong thời gian gần đây.

Kỳ vọng phục hồi quần thể gà lôi lam mào trắng

Sau khi về nước, đàn gà lôi lam mào trắng sẽ được đưa vào khu cách ly kiểm dịch và theo dõi sức khỏe trước khi thích nghi với điều kiện khí hậu tại Việt Nam. Các chuyên gia cho biết mục tiêu trước mắt là xây dựng quần thể sinh sản ổn định thay vì tái thả ngay ra môi trường tự nhiên. Công tác chăm sóc, theo dõi tập tính và khả năng thích nghi sẽ được tiến hành trong thời gian dài.

Hai địa điểm được chuẩn bị để tiếp nhận và bảo tồn loài chim này gồm Khu dự trữ thiên nhiên Phong Điền và Khu dự trữ thiên nhiên Động Châu – Khe Nước Trong. Đây đều là những khu vực từng ghi nhận sự xuất hiện của gà lôi lam mào trắng trong quá khứ. Các đơn vị bảo tồn kỳ vọng việc tái lập quần thể tại những môi trường phù hợp sẽ tạo nền tảng cho kế hoạch phục hồi ngoài tự nhiên trong tương lai.

Gà lôi lam mào trắng có tên khoa học Lophura edwardsi, là loài đặc hữu của Việt Nam và được Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế xếp vào nhóm cực kỳ nguy cấp. Loài này từng phân bố từ Hà Tĩnh đến Huế và lần cuối được ghi nhận ngoài tự nhiên vào năm 2000. Trong nhiều năm qua, các tổ chức bảo tồn quốc tế đã phối hợp với Việt Nam triển khai chương trình nhân giống và nghiên cứu sinh cảnh nhằm chuẩn bị cho quá trình phục hồi loài chim quý hiếm này.

Theo: Báo Tuổi Trẻ

Thế Giới

Tình báo Mỹ: Iran khôi phục phần lớn các trận địa tên lửa dọc eo biển Hormuz

Đăng vào 13/05/2026 bởi Nguyễn Chiến

Lực lượng hải quân Iran triển khai đội ngũ trong một buổi lễ duyệt binh quy mô tại vùng biển chiến lược. (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí). ,

Báo cáo mật từ tình báo Mỹ xác nhận Tehran đã khôi phục thành công phần lớn các trận địa tên lửa Iran tại Hormuz. Diễn biến này trái ngược với tuyên bố của Washington về việc đánh bại hoàn toàn đối phương.

Iran duy trì 30 trận địa và phần lớn bệ phóng di động quanh eo biển Hormuz

Tờ New York Times dẫn nguồn tin tình báo cho biết Iran hiện nắm quyền tiếp cận 30 trên tổng số 33 trận địa tên lửa tại khu vực chiến lược Hormuz. Thông tin này gây lo ngại sâu sắc cho giới hoạch định chính sách Mỹ khi các bệ phóng di động vẫn có thể di chuyển linh hoạt. Những địa điểm này cho phép Tehran đe dọa trực tiếp các tàu chiến và tàu chở dầu đi qua tuyến hàng hải quan trọng.

Sơ đồ vị trí eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu tiêu thụ toàn cầu mỗi ngày. (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí).

Theo các đánh giá kỹ thuật từ ảnh vệ tinh, Iran vẫn duy trì khoảng 70% số bệ phóng di động và kho tên lửa so với thời điểm trước chiến tranh. Hệ thống vũ khí này bao gồm cả tên lửa đạn đạo tầm xa nhắm vào các nước trong khu vực và tên lửa hành trình tầm ngắn. Ngoài ra, khoảng 90% cơ sở lưu trữ ngầm trên toàn quốc đã được khôi phục và có thể hoạt động một phần.

Sự phục hồi nhanh chóng này cho thấy khả năng chống chịu của quân đội Iran bị giới chức Washington đánh giá thấp. Trong khi đó, Hải quân Mỹ vẫn duy trì sự hiện diện liên tục tại eo biển Hormuz để bảo vệ tuyến đường vận chuyển 1/5 lượng dầu thế giới. Tuy nhiên, các báo cáo nội bộ khẳng định thực trạng này hoàn toàn khác biệt so với những phát ngôn công khai từ Nhà Trắng.

Kho vũ khí Mỹ cạn kiệt trong bối cảnh nguy cơ xung đột Iran tái bùng phát

Các phát hiện mới đang đặt Tổng thống Donald Trump và các cố vấn quân sự vào thế khó nếu lệnh ngừng bắn hiện tại đổ vỡ. Báo cáo tình báo chỉ ra rằng quân đội Mỹ có thể đã đánh giá quá cao mức độ thiệt hại gây ra cho đối phương. Điều này tạo nên áp lực lớn đối với các quyết định không kích mới nhằm làm suy yếu năng lực quân sự của Tehran.

Một thách thức lớn khác là sự sụt giảm đáng kể kho đạn dược chiến lược của Hoa Kỳ sau các đợt tác chiến vừa qua. Các loại vũ khí quan trọng như tên lửa hành trình Tomahawk, tên lửa đánh chặn Patriot và tên lửa ATACMS đều đã tiêu hao nhiều. Hiện tại, Lầu Năm Góc cùng các tập đoàn quốc phòng đang gặp khó khăn trong việc bổ sung nguồn dự trữ kịp thời.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận hơn 20 tàu chiến đang thực thi lệnh phong tỏa nhưng đối mặt với rủi ro lớn. Nếu xung đột toàn diện bùng phát, việc tiêu tốn thêm đạn dược sẽ càng làm suy yếu sức mạnh quân sự của Washington. Những dữ liệu mật này nhấn mạnh Iran vẫn là mối đe dọa đáng kể đối với an ninh khu vực và lợi ích của Mỹ.

Theo: Báo Dân trí

Thế Giới

Thương mại Mỹ – Venezuela tăng mạnh sau khi Tổng thống Maduro bị bắt

Đăng vào 13/05/2026 bởi Vinh Vũ

Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez chào đón Trợ lý Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Kyle Haustveit trong lễ ký kết thỏa thuận dầu khí giữa công ty Chevron Venezuela và chính phủ Venezuela ở Caracas ngày 13.4. (Ảnh: Chụp màn hình báo Thanh Niên).

Thương mại Mỹ – Venezuela tăng trưởng 22,7% trong 3 tháng đầu năm 2026, đạt 3,29 tỉ USD sau khi Washington và Caracas khôi phục quan hệ ngoại giao.

Thương mại Mỹ – Venezuela hồi phục từ những biến động chính trị

Theo báo cáo của Phòng Thương mại và Công nghiệp Venezuela – Mỹ công bố ngày 12/5, trao đổi thương mại song phương trong ba tháng đầu năm đã đạt con số 3,29 tỉ USD. Kết quả này đánh dấu sự tăng trưởng 22,7% so với mức 2,68 tỉ USD của cùng kỳ năm trước, phản ánh sự ấm lên trong quan hệ kinh tế giữa hai quốc gia sau một thời gian dài căng thẳng.

Sự thay đổi này diễn ra ngay sau biến cố chính trị quan trọng vào ngày 3/1, khi lực lượng đặc nhiệm Mỹ tiến hành cuộc đột kích tại thủ đô Caracas và bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro. Washington sau đó đã ủng hộ bà Delcy Rodriguez lên thay thế, với cam kết từ phía Caracas về việc mở cửa quyền tiếp cận nguồn tài nguyên dầu mỏ dồi dào của quốc gia này cho phía Mỹ.

Đến tháng 3, hai nước chính thức tuyên bố khôi phục quan hệ ngoại giao, tạo tiền đề pháp lý cho các hoạt động giao thương trở lại bình thường. Quá trình tái thiết lập quan hệ diễn ra nhanh chóng dưới sự thúc đẩy của chính quyền Tổng thống Donald Trump và chính phủ lâm thời của bà Rodriguez, nhằm bình ổn thị trường năng lượng và tái thiết kinh tế khu vực.

Ngành dầu mỏ dẫn dắt đà tăng trưởng xuất khẩu

Số liệu từ Ủy ban Thương mại quốc tế Mỹ cho thấy xuất khẩu của Venezuela sang thị trường Mỹ đạt tổng cộng 1,8 tỉ USD trong quý đầu năm. Đáng chú ý, doanh thu từ bán dầu thô đóng vai trò chủ đạo khi chiếm tới 96,5% tổng giá trị xuất khẩu, minh chứng cho sức hút không thể thay thế của nguồn cung năng lượng từ quốc gia Nam Mỹ đối với các đối tác Mỹ.

Để đạt được kết quả này, bà Rodriguez đã xúc tiến việc chấm dứt sự kiểm soát độc quyền của nhà nước đối với ngành dầu mỏ nhằm thu hút giới đầu tư quốc tế. Đáp lại, Washington đã nới lỏng hàng loạt lệnh cấm vận kinh tế và cấp phép cho nhiều công ty nước ngoài, tiêu biểu là tập đoàn Chevron, được phép ký kết các thỏa thuận khai thác và vận hành trực tiếp tại thực địa.

Bên cạnh mặt hàng chiến lược là dầu mỏ, Venezuela cũng đẩy mạnh xuất khẩu cà phê sang Mỹ như một mặt hàng chủ lực thứ hai. Ở chiều ngược lại, các công ty Mỹ chủ yếu xuất sang Venezuela những mặt hàng thiết yếu như ngũ cốc, thiết bị điện và thức ăn chăn nuôi, góp phần đa dạng hóa cơ cấu hàng hóa trong dòng chảy thương mại đang hồi sinh giữa hai bên.

Theo: Báo Thanh Niên

Thế Giới

Iran tập trận quy mô lớn tại Tehran trong năm ngày đêm

Đăng vào 13/05/2026 bởi Đỗ Vân

Một binh sĩ thuộc lực lượng IRGC. (Ảnh: Chụp màn hình báo Tuổi Trẻ)

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran vừa hoàn tất đợt diễn tập quân sự tại Tehran giữa lúc căng thẳng với Mỹ có nguy cơ dẫn đến xung đột mới.

Iran tập trận và các hoạt động huấn luyện lực lượng vệ binh

Theo thông tin được AFP dẫn lại ngày 12/5, quân đội Iran vừa kết thúc cuộc diễn tập mang tên “Chỉ huy tử vì đạo” kéo dài liên tục trong 5 ngày đêm. Hoạt động quân sự này được triển khai tại thủ đô Tehran và các khu vực lân cận với sự tham gia của các đơn vị tinh nhuệ thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) phối hợp cùng lực lượng bán quân sự Basij.

Chuẩn tướng Hassan Hassanzadeh, người chỉ huy trực tiếp chiến dịch, cho biết các đơn vị đã thực hành hàng loạt kịch bản tác chiến phức tạp. Các bài huấn luyện bao gồm kỹ năng chiến đấu cá nhân và các chiến thuật phối hợp nhóm nhằm nâng cao khả năng phản ứng nhanh trong mọi tình huống. Ông khẳng định toàn bộ các tiểu đoàn tham gia đã đạt trạng thái sẵn sàng chiến đấu cao nhất sau khi hoàn thành các mục tiêu đề ra.

Việc tổ chức diễn tập ngay tại khu vực thủ đô dưới mật mã “Labbayk Ya Khamenei” cho thấy sự ưu tiên của Tehran trong việc bảo vệ các cơ quan đầu não. Giới chức quân sự Iran không ngần ngại tuyên bố mục tiêu của cuộc huấn luyện là nhằm đối phó với những động thái quân sự từ phía Mỹ và Israel. Đây được xem là bước chuẩn bị cần thiết của Iran trong bối cảnh các thỏa thuận quốc tế đang gặp nhiều trở ngại.

Bối cảnh khu vực và những căng thẳng tại eo biển Hormuz

Lực lượng IRGC hoàn tất cuộc tập trận quân sự kéo dài 5 ngày tại Tehran và vùng lân cận. (Ảnh: Chụp màn hình báo Tuổi Trẻ)

Cuộc diễn tập diễn ra vào thời điểm nhạy cảm khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra cảnh báo về việc thỏa thuận ngừng bắn với Iran đang đứng trước nguy cơ đổ vỡ. Để đáp trả các áp lực kinh tế và chính trị, Tehran đã thực hiện việc phong tỏa gần như toàn bộ eo biển Hormuz. Đây là tuyến hàng hải huyết mạch, nơi vận chuyển phần lớn lượng dầu mỏ và khí đốt từ vùng Vịnh ra thị trường thế giới.

Sự đối đầu không chỉ dừng lại ở các cuộc diễn tập mà còn lan rộng sang các hoạt động thực địa trên biển. Hải quân Mỹ đã triển khai các biện pháp phong tỏa cảng biển của Iran, đồng thời thực hiện nhiều vụ ngăn chặn tàu hàng buộc họ phải thay đổi lộ trình. Những động thái ăn miếng trả miếng này đang khiến tình hình an ninh hàng hải tại khu vực vùng Vịnh trở nên ngạt thở và khó dự báo hơn bao giờ hết.

Bên cạnh đó, an ninh tại các nước láng giềng cũng bị ảnh hưởng trực tiếp bởi các hoạt động của IRGC. Đầu tháng này, chính quyền Kuwait đã bắt giữ 4 người xâm nhập trái phép vào đảo Bubiyan bằng tàu cá,. Những người này sau đó thừa nhận là thành viên của IRGC và đã tham gia vào một cuộc đấu súng khiến một binh sĩ Kuwait bị thương trước khi một số thành viên khác trốn thoát.

Theo: Báo Tuổi Trẻ

Thế Giới

Chi phí chiến sự Mỹ tiêu tốn 29 tỷ USD trong cuộc chiến với Iran

Đăng vào 13/05/2026 bởi Đỗ Vân

Tiêm kích Mỹ cất cánh từ tàu sân bay USS Abraham Lincoln trên biển Arab ngày 10/3. (Ảnh: Chụp màn hình báo VnExpress)

Lầu Năm Góc vừa điều chỉnh mức chi tiêu cho xung đột với Iran lên 29 tỷ USD, phản ánh gánh nặng tài chính ngày càng lớn của quân đội Mỹ tại Trung Đông.

Chi phí chiến sự gia tăng sau những cập nhật từ Lầu Năm Góc

Vào ngày 12/5, ông Jay Hurst, người hiện giữ vai trò quyền kiểm soát viên ngân sách của Lầu Năm Góc, đã đưa ra những số liệu mới nhất về tình hình tài chính của quân đội Mỹ. Theo báo cáo từ nhóm tham mưu liên quân và bộ phận ngân sách, tổng chi phí cho các hoạt động quân sự liên quan đến Iran đã đạt mức xấp xỉ 29 tỷ USD. Con số này cho thấy một sự gia tăng đáng kể so với những ước tính được đưa ra trước đó không lâu.

Sự điều chỉnh này tương đương với mức tăng thêm khoảng 4 tỷ USD chỉ trong vòng hai tuần kể từ báo cáo gần nhất. Trước đó, vào tháng 4, Lầu Năm Góc đã trình bày một con số thấp hơn là 25 tỷ USD trước Ủy ban Quân vụ Hạ viện. Ông Hurst giải thích rằng số liệu mới phản ánh rõ ràng hơn các khoản chi thực tế phát sinh trong quá trình vận hành và duy trì lực lượng tại các khu vực đang xảy ra chiến sự căng thẳng.

Các khoản chi tiêu này tập trung chủ yếu vào việc sửa chữa các khí tài quân sự bị hỏng hóc và thay thế các trang thiết bị đã qua sử dụng trong chiến đấu. Ngoài ra, ngân sách còn phải gánh thêm các chi phí vận hành chung để đảm bảo sự hiện diện liên tục của quân đội Mỹ tại khu vực. Tuy nhiên, mức 29 tỷ USD này vẫn được coi là chưa phản ánh đầy đủ toàn bộ thiệt hại vật chất và hạ tầng của quân đội Mỹ tại đây.

Những khoản chi ẩn và tác động kinh tế sâu rộng

Tại phiên điều trần của Tiểu ban Phân bổ Ngân sách Thượng viện, ông Jay Hurst thừa nhận rằng con số 29 tỷ USD vẫn chưa bao gồm thiệt hại đối với các căn cứ quân sự Mỹ ở Trung Đông. Theo ông, cơ quan chức năng hiện vẫn chưa thể đưa ra một con số ước tính đáng tin cậy về các tổn thất hạ tầng này. Điều này đặt ra những nghi vấn về mức độ tốn kém thực sự mà nền kinh tế Mỹ đang phải gánh chịu trong cuộc xung đột.

Trong khi đó, truyền thông dẫn các nguồn tin thạo tin cho rằng tổng chi phí thực tế có thể dao động từ 40 đến 50 tỷ USD nếu tính cả việc khắc phục thiệt hại căn cứ. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth dự kiến sẽ cung cấp báo cáo chi tiết hơn cho Quốc hội trong thời điểm thích hợp. Dù chi phí tăng cao, ông Hegseth vẫn khẳng định kho vũ khí của Mỹ không bị tiêu hao quá mức và luôn sẵn sàng cho các phương án leo thang nếu cần.

Ở góc độ kinh tế vĩ mô, một số nghị sĩ lo ngại về những tác động dây chuyền như tình trạng giá cả tiêu dùng tăng cao do eo biển Hormuz bị phong tỏa. Vào tháng 4, nghị sĩ Ro Khanna từng dự báo thiệt hại có thể lên tới 631 tỷ USD cho toàn nền kinh tế, tương đương 5.000 USD mỗi hộ gia đình. Thậm chí, nhà kinh tế học Linda Bilmes từ Đại học Harvard còn đưa ra cảnh báo rằng tổng chi phí có thể chạm mốc 1.000 tỷ USD.

Theo: VnExpress

Công nghệ

Tên lửa Sarmat và kế hoạch trực chiến cuối năm của Nga

Đăng vào 13/05/2026 bởi Minh Thu

Nga công bố video thử thành công tên lửa Sarmat mạnh nhất thế giới ngày 12/5, Ông Putin cho biết sẽ triển khai vũ khí hạt nhân này vào đúng cuối năm 2026.

Tên lửa Sarmat và các thông số kỹ thuật ấn tượng

Tên lửa Sarmat được NATO đặt tên là Satan II là loại tên lửa đạn đạo liên lục địa thế hệ mới nhất. Đây là vũ khí chiến lược đầu tiên do Liên bang Nga thời hậu Liên Xô tự nghiên cứu, phát triển và sản xuất hoàn toàn trong nước. Nó thuộc phân khúc siêu hạng nặng đồng thời được các chuyên gia quân sự quốc tế công nhận là loại tên lửa lớn nhất và mạnh nhất hiện nay. Hệ thống này đóng vai trò nòng cốt trong chiến lược hiện đại hóa kho vũ khí hạt nhân của Điện Kremlin.

Dựa trên báo cáo chi tiết từ Hãng tin Reuters vào ngày 12/5 loại vũ khí siêu cấp này sở hữu tầm bắn kỷ lục vượt ngưỡng 35.000km. Tổng thống Vladimir Putin khẳng định sức công phá của mỗi đầu đạn Sarmat lớn gấp hơn bốn lần so với các dòng tên lửa chiến lược tương đương của phương Tây. Điều này mang lại ưu thế tuyệt đối về mặt hỏa lực cho các đơn vị thuộc Lực lượng Tên lửa chiến lược của quân đội Nga. Nhà lãnh đạo Nga tin tưởng rằng tổ hợp này sẽ đảm bảo an ninh quốc gia một cách vững chắc.

Khả năng xuyên thủng mọi hệ thống phòng thủ tên lửa dù là công nghệ hiện tại hay tương lai, là đặc tính kỹ thuật quan trọng nhất của Sarmat. Ông Putin từng nhấn mạnh trong các bài phát biểu rằng các đầu đạn này có thể khiến những lá chắn hiện đại nhất của Mỹ trở nên hoàn toàn vô hiệu. Đoạn video trình chiếu năm 2018 thậm chí đã mô phỏng các đầu đạn lao tới khu vực Nam Florida để minh họa sức mạnh. Sự xuất hiện của tổ hợp Sarmat là thông điệp chính trị mạnh mẽ, khẳng định sức mạnh quân sự của Nga trên trường quốc tế.

Bối cảnh triển khai hệ thống vũ khí chiến lược mới

Trung đoàn đầu tiên trang bị hệ thống tên lửa Sarmat sẽ chính thức bắt đầu nhiệm vụ trực chiến tại vùng Krasnoyarsk thuộc Siberia vào cuối năm nay. Quyết định triển khai chiến lược này được đưa ra ngay sau khi quân đội Nga tiến hành thành công các đợt thử nghiệm thực địa. Tư lệnh Lực lượng Tên lửa chiến lược Sergei Karakayev đã trực tiếp báo cáo lộ trình thực hiện cụ thể với Tổng thống Putin trong cuộc họp trực tuyến ngày 12/5. Việc đặt căn cứ tại Siberia cho thấy tính toán kỹ lưỡng về địa hình và khả năng bảo vệ bí mật quân sự.

Thông báo đưa Sarmat vào trực chiến diễn ra trong bối cảnh Hiệp ước New START đã chính thức hết hiệu lực từ tháng Hai năm nay. Sự chấm dứt thỏa thuận kiểm soát vũ khí hạt nhân cuối cùng giữa Nga và Mỹ đồng nghĩa hai cường quốc hiện không còn bị ràng buộc bởi giới hạn. Tình trạng này mở ra một giai đoạn đầy bất định trong quan hệ ngoại giao toàn cầu, nơi các giới hạn về số lượng đầu đạn không còn được duy trì. Các nhà quan sát quốc tế lo ngại rằng sự thiếu vắng một cơ chế kiểm soát có thể làm gia tăng căng thẳng hạt nhân.

Dự án Sarmat được công bố lần đầu năm 2018 nhưng đã phải trải qua nhiều đợt trì hoãn do các rào cản kỹ thuật phát sinh. Theo RIA Novosti, kế hoạch biên chế ban đầu dự kiến hoàn tất vào cuối năm 2022 nhưng thực tế đã gặp nhiều trục trặc ngoài dự kiến. Một vụ thử nghiệm thất bại hồi tháng 9-2024 tại bệ phóng đã để lại hố sâu lớn, buộc các kỹ sư phải thực hiện điều chỉnh công nghệ phức tạp. Tuy nhiên với xác nhận từ Giám đốc Yury Borisov các tổ hợp tên lửa Sarmat tiên tiến giờ đây đã sẵn sàng đi vào trực chiến.

Theo: Báo Tuổi Trẻ

Giáo Dục

Từ lái máy cày đến học bổng tiến sĩ toàn phần Australia ở tuổi 21

Đăng vào 13/05/2026 bởi Hoàng Ngạn

Hành trình học bổng tiến sĩ toàn phần của Nguyễn Nguyên Hưng thu hút chú ý khi nam sinh 21 tuổi từng làm nhiều công việc tay chân để trang trải cuộc sống du học tại Australia.

Làm nhiều nghề để duy trì việc học tại Australia

Nguyễn Nguyên Hưng sinh năm 2004, từng theo học ngành Khoa học Máy tính tại Swinburne University of Technology trong giai đoạn 2022-2025. Đến nay chàng trai từng làm đủ nghề để có tiền theo học ấy đã trở thành nghiên cứu sinh nhận học bổng tiến sĩ 100% tại Đại học Công nghệ Swinburne ở tuổi 21, sau hành trình “nhảy cóc” từ cử nhân lên thẳng bậc tiến sĩ, không qua chương trình Cao học.

Những năm đầu du học, Hưng phải tìm nhiều việc làm thêm để có chi phí sinh hoạt. Nam sinh từng làm phục vụ, phụ bếp, rửa chén, giao đồ ăn và tham gia lao động tại các nông trại. Có thời điểm anh lái máy cày, xúc than hoặc làm việc nhiều giờ trong môi trường áp lực cao. Không ít lần Hưng gặp khó khăn khi xin việc, bị từ chối sau thời gian thử việc hoặc phải thích nghi với môi trường lao động hoàn toàn mới tại nước ngoài.

Theo chia sẻ của Hưng, quá trình lao động giúp anh hiểu rõ hơn giá trị của công việc và tạo thêm động lực theo đuổi con đường học thuật. Ngoài các công việc phổ thông, nam sinh còn dạy kèm Toán, hỗ trợ lập trình và dạy tiếng Việt cho người nước ngoài nhằm tăng thu nhập trong thời gian học tập tại Australia. Hưng cho biết việc cân bằng giữa học tập, nghiên cứu và làm thêm từng khiến anh chịu áp lực lớn về thời gian cũng như sức khỏe.

Sớm tham gia nghiên cứu và nhận học bổng tiến sĩ

Từ năm hai đại học, Hưng bắt đầu tham gia hoạt động nghiên cứu tại trường với vai trò trợ lý nghiên cứu. Anh góp mặt trong nhiều dự án liên quan đến trí tuệ nhân tạo, thuật toán, dữ liệu và học máy. Những trải nghiệm này giúp nam sinh tiếp cận môi trường nghiên cứu chuyên sâu từ sớm, đồng thời tạo nền tảng để theo đuổi chương trình học thuật cao hơn trong tương lai.

Song song với việc học, Hưng còn hỗ trợ sinh viên ở các môn Python, cấu trúc dữ liệu và thuật toán. Theo nam sinh, quá trình tham gia nghiên cứu thực tế đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng hồ sơ học thuật cũng như tìm kiếm cơ hội học bổng bậc cao hơn. Anh cho rằng sinh viên muốn theo đuổi nghiên cứu cần chủ động tham gia dự án từ sớm để tích lũy kinh nghiệm và mở rộng kỹ năng chuyên môn.

Nguyễn Nguyên Hưng cho biết học bổng tiến sĩ toàn phần ở tuổi 21 là dấu mốc đáng nhớ nhưng chưa phải đích đến cuối cùng. Nam sinh kỳ vọng tiếp tục theo đuổi con đường nghiên cứu trong lĩnh vực công nghệ và phát triển thêm các dự án học thuật trong thời gian tới. Câu chuyện của Hưng cũng thu hút sự quan tâm trên mạng xã hội khi cho thấy hành trình vượt khó của một du học sinh Việt Nam tại Australia.

Theo: Báo VTC News

Thời Sự

Chai lá cong: Loài gỗ quý đặc hữu Việt Nam đứng trước nguy cơ tuyệt chủng

Đăng vào 12/05/2026 bởi Vinh Vũ

Loại gỗ từng được đánh giá rất cao bởi độ chắc, bền và khả năng chịu đựng thời tiết khắc nghiệt ấy đến từ cây chai lá cong. (Ảnh: Chụp màn hình báo CafeF)

Chai lá cong, loài gỗ cực hiếm tại miền Trung, đang đối mặt với nguy cơ biến mất khi chỉ còn 13 cây cổ thụ cùng tình trạng khó tái sinh tự nhiên.

Đặc điểm sinh học và giá trị của loài gỗ cứng như sắt

Giữa những dải cát ven biển miền Trung đầy nắng gió, cây chai lá cong hay còn gọi là sao lá cong (tên khoa học Shorea falcata) đang âm thầm tồn tại như một chứng nhân thời gian. Đây là loài cây gỗ lớn thuộc họ Dầu, có đặc điểm nhận dạng rất riêng biệt với phiến lá dài hoặc hình trứng, phần nửa dưới không đối xứng tạo nên dáng cong đặc trưng. Đặc tính nổi bật nhất khiến loài này được chú ý chính là chất lượng gỗ cực kỳ chắc và bền, khi phơi khô lâu năm sẽ trở nên cứng như sắt.

Người dân địa phương từ lâu đã sử dụng loại gỗ này để chế tác các vật dụng quan trọng trong gia đình như kèo cột, giường tủ hoặc đóng tàu thuyền nhờ khả năng chịu đựng thời tiết khắc nghiệt. Không chỉ cung cấp gỗ, thân cây còn tiết ra nhựa dạng chai cục, khi phối hợp với nhựa dầu rái sẽ tạo thành hỗn hợp xảm ghe thuyền rất hiệu quả. Loài cây này được giới thực vật học chú ý từ năm 1962 sau khi mẫu đầu tiên được thu thập tại bán đảo Cam Ranh.

Ngoài giá trị kinh tế và khoa học, chai lá cong đóng vai trò thiết yếu trong hệ sinh thái ven biển nhờ bộ rễ và tán cây rộng giúp chắn gió, giữ đất cát. Cây có khả năng thích nghi đáng kinh ngạc với những vùng đất cát nghèo dinh dưỡng và khí hậu khắc nghiệt của miền Trung. Tuy nhiên, phạm vi phân bố của loài hiện rất hẹp, khiến chúng nằm trong danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ theo quy định pháp luật.

Loại gỗ hiếm bậc nhất thế giới, giới khoa học khẩn cấp bảo tồn: Việt Nam hiện còn khoảng 13 cây cổ thụ - Ảnh 3. — Chai lá cong có nguồn gen quý hiếm, giá trị khoa học cao. (Ảnh: Chụp màn hình báo CafeF).

Thách thức trong bảo tồn nguồn gen chai lá cong quý hiếm

Số liệu từ các nhà khoa học thuộc Đại học Huế chỉ ra thực trạng đáng báo động khi Việt Nam hiện chỉ còn khoảng 13 cây chai lá cong cổ thụ. Những cây này tập trung chủ yếu tại thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên, với kích thước ấn tượng khi đạt đường kính hơn 1m và cao tới 40m,. Mặc dù các “cây mẹ” này vẫn ra hoa và kết quả hàng năm, nhưng giới chuyên gia gần như không tìm thấy sự xuất hiện của cây con tái sinh tự nhiên.

Tại xã Xuân Cảnh, 10 cây cổ thụ hàng trăm năm tuổi đang phải chống chọi với tình trạng xói lở và trụt cát do nền lập địa yếu trên các đồi cát bay. Sự suy giảm này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc bảo vệ nghiêm ngặt nguồn gen quý giá để tránh nguy cơ tuyệt chủng hoàn toàn,. Nếu không có những biện pháp can thiệp kịp thời, loài gỗ đặc hữu này có thể sẽ chỉ còn tồn tại trong những tài liệu nghiên cứu cũ.

Để giải cứu loài cây này, các cơ quan chuyên môn đề xuất phương án bảo tồn tại chỗ kết hợp với việc thu gom hạt giống để ươm trồng nhân tạo. Tại Cam Ranh, một cây chai lá cong gần 400 tuổi đã được công nhận là Cây di sản Việt Nam, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng. Việc kết hợp giữa khoa học và niềm tin dân gian, coi cây là vật linh thiêng tại các đình miếu, đang là tia hy vọng để duy trì sự tồn tại của loài gỗ này.

Theo: CafeF

Giáo Dục

Xét học bạ y dược 2026: Nhiều trường thêm điều kiện ngoại ngữ, điểm thi THPT

Đăng vào 12/05/2026 bởi Sen Vàng

Tuyển sinh ngành y được 2026 — Sinh viên khối ngành sức khỏe trong một tiết học (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí).

Xét học bạ y dược 2026 tiếp tục được nhiều trường đại học áp dụng, song không ít cơ sở đào tạo bổ sung yêu cầu riêng về học lực, chứng chỉ ngoại ngữ và điểm thi tốt nghiệp THPT.

Các trường y dược bổ sung tiêu chí riêng khi xét học bạ

Năm 2026, nhiều trường đại học khối y dược xét tuyển bằng học bạ. Trong số đó, một số trường kèm điều kiện riêng cho từng ngành., nhiều trường đại học thuộc khối ngành sức khỏe công bố phương án tuyển sinh với hình thức xét học bạ THPT kết hợp thêm các điều kiện phụ nhằm nâng chất lượng đầu vào. Những tiêu chí này tập trung vào học lực lớp 12, chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế hoặc kết quả thi chuẩn hóa.

Trường Đại học Dược Hà Nội áp dụng phương thức xét học bạ đối với học sinh trường chuyên hoặc kết hợp học bạ cùng chứng chỉ SAT. Theo đề án tuyển sinh năm 2026, ngành Dược học yêu cầu thí sinh đạt từ 1.400 điểm SAT trở lên, trong khi các ngành còn lại cần tối thiểu 1.350 điểm. Nhà trường cho biết phương thức này nhằm tăng khả năng đánh giá toàn diện năng lực học sinh.

Trong khi đó, Đại học Y Dược Hải Phòng đưa ra điều kiện khá chặt chẽ đối với nhóm ngành Y khoa và Răng – Hàm – Mặt. Thí sinh phải đạt học lực lớp 12 loại giỏi, hạnh kiểm tốt, đồng thời có tổng điểm thi tốt nghiệp THPT từ 20 điểm hoặc điểm xét tốt nghiệp đạt từ 8,5 trở lên. Ngoài ra, trường còn yêu cầu chứng chỉ IELTS tối thiểu 5.5 hoặc TOEFL iBT từ 46 điểm. Với các ngành như Điều dưỡng, Y học dự phòng hay Kỹ thuật xét nghiệm y học, điều kiện đầu vào được điều chỉnh linh hoạt hơn nhưng vẫn yêu cầu học lực khá trở lên.

Nhiều trường đa ngành tiếp tục tuyển sinh bằng học bạ

Ngoài một số trường chuyên ngành, năm nay nhiều trường “tay ngang” hoặc đại học vùng tiếp tục tuyển sinh khối ngành sức khỏe bằng xét học bạ. Không chỉ các trường chuyên ngành y dược, nhiều cơ sở đào tạo đa ngành cũng duy trì phương thức xét học bạ cho nhóm ngành sức khỏe trong mùa tuyển sinh 2026. Các trường cho biết đây vẫn là kênh tuyển sinh phù hợp nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận đại học cho học sinh.

Đại học Phenikaa tiếp tục tuyển sinh các ngành Y khoa, Dược học, Điều dưỡng và Kỹ thuật xét nghiệm y học bằng nhiều phương thức khác nhau, trong đó có xét học bạ theo quy định ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào của Bộ GD&ĐT. Tương tự, Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội cũng áp dụng hình thức xét học bạ cho các ngành thuộc khối sức khỏe như Y khoa, Dược học hay Răng – Hàm – Mặt.

Ngoài ra, Đại học Đại Nam sử dụng tổng điểm trung bình 6 học kỳ THPT theo các tổ hợp xét tuyển như A00, A01, B00 hoặc D07. Trong khi đó, Đại học Phan Châu Trinh yêu cầu thí sinh có học lực 3 năm THPT loại tốt, tốt nghiệp từ năm 2023 trở lại đây và không quá 27 tuổi. Một số trường khác như Đại học Văn Lang, Đại học Quốc tế Hồng Bàng hay Đại học Nguyễn Tất Thành cũng kết hợp xét học bạ với điểm thi THPT hoặc chứng chỉ quốc tế trong tuyển sinh năm nay.

Theo: Báo Dân trí

Thời Sự

Người phụ nữ tử vong tại nhà riêng ở Quảng Trị, truy tìm chồng cũ

Đăng vào 12/05/2026 bởi Lan Phương

Hình ảnh minh họa. (Ảnh: Chụp màn hình báo Người Lao Động).

Cơ quan chức năng xã Kim Phú, tỉnh Quảng Trị đang phong tỏa hiện trường, khám nghiệm và lấy lời khai nhân chứng liên quan vụ việc. Nạn nhân được phát hiện tử vong trong phòng ngủ với nhiều dấu hiệu nghi bị tác động ngoại lực.

Phát hiện thi thể trong phòng ngủ tại xã Kim Phú

Ngày 12/05, lãnh đạo UBND xã Kim Phú, tỉnh Quảng Trị cho biết trên địa bàn vừa xảy ra vụ một phụ nữ tử vong tại nhà riêng với nhiều dấu hiệu bất thường. Vụ việc đang được cơ quan chức năng khẩn trương điều tra, làm rõ nguyên nhân.

Theo thông tin ban đầu, vào tối 11/05, người dân bản Yên Hợp, xã Kim Phú phát hiện chị Cao Thị S. (sinh năm 1995) tử vong trong phòng ngủ tại nơi ở. Trên cơ thể nạn nhân có nhiều vết thương nghi do vật sắc nhọn gây ra.

Ghi nhận tại hiện trường, khu vực căn nhà nơi xảy ra vụ việc xuất hiện nhiều vết máu. Lực lượng chức năng đã nhanh chóng phong tỏa khu vực, tiến hành khám nghiệm hiện trường và tử thi để phục vụ công tác điều tra.

Công an truy tìm chồng cũ của nạn nhân

Liên quan vụ việc, cơ quan chức năng xác định thời điểm phát hiện vụ án, ông Đinh Xuân T. (sinh năm 1997), là chồng cũ của nạn nhân, không có mặt tại hiện trường. Hiện lực lượng công an đang tiến hành truy tìm để làm rõ các tình tiết liên quan.

Theo người dân địa phương, chị Cao Thị S. và ông Đinh Xuân T. vừa hoàn tất thủ tục ly hôn trước đó không lâu sau khi phát sinh mâu thuẫn trong quá trình chung sống. Thông tin này đang được cơ quan điều tra xác minh, đối chiếu với các tài liệu liên quan.

Cơ quan chức năng tỉnh Quảng Trị cho biết đang tập trung lực lượng để làm rõ nguyên nhân vụ việc, đồng thời truy tìm những người liên quan nhằm phục vụ công tác điều tra theo quy định pháp luật.

Theo: Báo Người lao Động