Bà Bạch Xoan (đứng thứ 2 từ trái sang) — cựu y tá quân đội, từng nhiều năm gắn bó với công tác phụ nữ tại địa phương. (Ảnh: Khai Mở)
Có những buổi sáng, bà Bạch Xoan ra vườn hái rau thì cơn choáng ập đến không báo trước. Mắt tối sầm, chân mềm nhũn…
Bà vươn tay ra, vớ được cành cây ven lối, bám chặt vào đó cho đến khi cơn choáng qua đi. Trong nhà cũng không khác gì hơn — hai bàn tay bà đã quá quen với việc dò dẫm từng mảng tường, từ phòng ngủ ra nhà bếp, từ nhà bếp xuống sân, như người đi trong bóng tối mà không có đèn.
Bà sinh năm 1960, từng là y tá quân đội, từng xông xáo với các phong trào phụ nữ suốt 27 năm ở một vùng quê Nghệ An. Cái người phụ nữ ấy — năng nổ, nhiệt huyết, không biết mệt — giờ đây phải vịn tường để bước đi trong chính ngôi nhà của mình.
Bệnh không đến một mình
Những áp lực tích tụ quá lâu sinh ra bệnh. Với bà Xoan, đó là một chuỗi dài không dứt: đau nửa đầu kinh niên, chóng mặt liên miên, tức ngực khó thở vì bệnh động mạch vành, rồi thêm cả đau nhức xương khớp mỗi khi trời trở gió. Ngày nào cũng thuốc, Đông y lẫn Tây y, tiền thuốc không đếm xuể mà bệnh thì không thuyên giảm. “Tôi hàng ngày phải uống rất nhiều thuốc, kết hợp cả Đông y lẫn Tây y, tốn kém không biết bao nhiêu tiền mà bệnh tình vẫn chẳng thuyên giảm,” bà kể, giọng rất bình thản, như thể đã quen với cái cảm giác bế tắc ấy đến mức không còn thấy đau nữa.
Bà Bạch Xoan sinh năm 1960, quê Nghệ An, từng là y tá quân đội và có 27 năm gắn bó. (Ảnh: Khai Mở)
Một người chị hàng xóm và một cơ hội cuối
Năm 2014, khi bà đang ở trạng thái kiệt quệ nhất, một người chị hàng xóm rủ bà đến tham dự lớp học 9 ngày về Pháp Luân Đại Pháp — một môn khí công Phật gia thượng thừa dựa trên ba nguyên lý Chân, Thiện, Nhẫn. Bà đến, không phải vì tin tưởng, mà vì không còn gì để mất. Ở đó, bà bắt đầu đọc sách và tập năm bài động tác nhẹ nhàng mỗi ngày.
Điều thay đổi bà trước tiên không phải là thân xác
Trong những trang sách bà đọc, có một điều khiến bà dừng lại. Đại ý rằng khi gặp chuyện không vừa ý, thay vì giải thích hay cãi lý, hãy lặng im và nhìn lại bản thân trước. Câu đó chạm đúng vào một điểm rất thật trong bà — suốt cuộc đời làm việc, bà hay tranh lý, hay giải thích, hay chứng minh mình đúng, và cái thói quen ấy không làm bà mạnh hơn, nó chỉ khiến bà mệt hơn. Khi bà thử buông xuôi cách ứng xử ấy — không cãi, không giải thích, để mọi thứ trôi qua — bà nhận ra lồng ngực mình nhẹ đi một cách kỳ lạ. Không phải vì bệnh tim vừa khỏi, mà vì cái nặng nề bên trong đã bớt đi phần nào.
Bà Bạch Xoan đang cùng mọi người luyện bài công pháp số 2 — một phần trong nếp sinh hoạt đều đặn mỗi ngày của bà. (Ảnh: Khai Mở)
Rồi thân xác bắt đầu theo
Chỉ trong một thời gian ngắn sau đó, những cơn đau đầu nứt sọ vốn hành hạ bà bấy lâu biến mất. Lồng ngực không còn cảm giác thiếu khí, tức tưởi như trước. Và điều bà nhớ nhất là buổi sáng hôm đó, khi bà bước từ phòng ngủ ra sân mà không cần vịn vào đâu cả. Bà đứng giữa sân, nhìn lại quãng đường vừa đi, rồi đi lại lần nữa — vẫn ổn, chân bà đứng vững. Gia đình thấy bà thay đổi, không còn ốm đau liên miên như trước, và họ ủng hộ bà tiếp tục.
Cái giá của sự bình yên
Hằng ngày, bà Bạch Xoan vẫn dậy sớm, chăm chỉ luyện 5 bài công pháp cùng mọi người. (Ảnh: Khai Mở)
Thế nhưng hành trình của bà không phẳng lặng. Pháp Luân Đại Pháp là môn tập bị đàn áp tại Trung Quốc từ năm 1999, và ở Việt Nam, những người tập cũng thường xuyên chịu áp lực từ chính quyền địa phương. Bà Xoan — người từng là đảng viên, từng gắn bó gần 30 năm với các tổ chức đoàn thể — cũng không tránh khỏi điều đó. Bà bị gây sức ép, bị vận động từ bỏ. Đứng trước lựa chọn giữa những danh hiệu, quyền lợi chính trị và điều mà bà tin là đã mang lại sức khỏe và sự bình an cho mình, bà chọn giữ lấy niềm tin.
Sau đó, bà bị xóa tên khỏi các hội nhóm mà không có lý do chính thức. Những đồng đội cũ phẫn nộ thay cho bà, khuyên bà nên kiện, nên khiếu nại. Bà lắc đầu. “Sự hẹp hòi, đố kỵ là việc của người khác. Việc của tôi là giữ lấy sự thiện lương trong tâm mình.” Không oán. Không kiện. Không một lời phàn nàn. Người ta không biết rằng đây không phải là sự cam chịu của một người yếu đuối — đây là sự bình thản của một người đã tìm thấy thứ bà còn cần hơn cả những danh hiệu kia.
Ở tuổi 66
Dẫu thời gian đi qua, bà Bạch Xoan vẫn giữ nếp sống giản dị: dậy sớm mỗi ngày, chăm tập luyện, đọc sách. (Ảnh: Khai Mở)
Bà Bạch Xoan vẫn dậy sớm mỗi ngày, vẫn tập, vẫn đọc sách, vẫn lặng lẽ sống theo cách bà đã chọn. Đôi chân bà đi vững — không cần tường, không cần cành cây. Câu chuyện của bà không có một kết luận hoành tráng, không có phép màu, không có lời kêu gọi nào cả. Chỉ có hình ảnh một người phụ nữ đã từng rất mệt, rất đau, và giờ bước đi bình thản trên con đường mình đã chọn, mặc kệ phán xét hay cản trở. Có lẽ đó đã là đủ để nói lên tất cả.
Bà Bạch Xoan, số điện thoại +84352159708, sinh năm 1960, Nghệ An. Cựu y tá quân đội và cán bộ phụ nữ cơ sở. Bắt đầu tập Pháp Luân Đại Pháp năm 2014.
Mặt hàng vàng trang sức bày bán. (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí)
Thị trường vàng thế giới và Việt Nam ngày 13/05/2026 ghi nhận mức giảm sâu khi kỳ vọng Fed sớm hạ lãi suất tan biến trước áp lực lạm phát Mỹ vẫn duy trì cao.
Giá vàng trong nước giảm mạnh theo diễn biến của thị trường quốc tế
Kết thúc phiên giao dịch ngày 12/5 giá giao dịch vàng miếng SJC tại các thương hiệu lớn niêm yết mức 162,5-165,5 triệu đồng/lượng. So với giờ mở cửa phiên sán, con số này đã bốc hơi 1,5 triệu đồng/lượng ở cả hai chiều mua và bán. Đà giảm mạnh khiến nhiều nhà đầu tư tại thị trường trong nước bất ngờ vì xu hướng tăng trước đó bị cắt đứt. Ảnh hưởng từ kỳ vọng lãi suất của Fed tiếp tục gây áp lực nặng nề lên tâm lý của cộng đồng giao dịch.
Mặt hàng nhẫn trơn cũng ghi nhận sự sụt giảm tương ứng khoảng 1,5 triệu đồng mỗi chiều giao dịch. Hiện mức giá mua vào và bán ra xoay quanh ngưỡng 162,3-165,3 triệu đồng/lượng. Các doanh nghiệp kinh doanh vàng lớn tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh đã nhanh chóng điều chỉnh bảng giá để bám sát diễn biến quốc tế. Sự hạ nhiệt này diễn ra đồng loạt trên diện rộng, từ các cửa hàng nhỏ lẻ đến hệ thống phân phối lớn trên cả nước.
Trên thị trường thế giới, kim loại quý đã lùi sâu xuống dưới mốc 4.700 USD/ounce và chạm mức 4.678 USD/ounce. Khi quy đổi theo tỷ giá ngân hàng, mức giá này tương đương khoảng 148 triệu đồng cho mỗi lượng vàng miếng. Hiện trạng giá đứng im thay vì tăng liên tục cho thấy thị trường đang bước vào vùng nhạy cảm đầy rủi ro. Khoảng cách giữa giá vàng trong nước và thế giới vẫn duy trì một biên độ đáng kể khiến người mua phải cân nhắc kỹ.
Giá vàng chịu tác động lớn từ lạm phát Mỹ và cuộc gặp Donald Trump
Nguyên nhân chủ chốt khiến giá vàng thế giới lao dốc là do chỉ số giá tiêu dùng CPI của Mỹ tăng 3,8% trong tháng 4. Số liệu lạm phát này khiến hy vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ sớm nới lỏng tiền tệ trở nên mong manh hơn bao giờ hết. Thị trường tài chính hiện dự báo cơ quan này sẽ duy trì lãi suất hiện tại đến năm 2027. Dữ liệu CPI cho thấy nỗ lực kiềm chế lạm phát của Mỹ gặp nhiều thách thức, buộc các nhà điều hành phải thận trọng.
Ngân hàng Goldman Sachs mới đây cũng điều chỉnh dự báo về thời điểm Fed thực hiện hạ lãi suất. Thay vì kỳ vọng vào tháng 9 và tháng 12 năm nay, họ nhận định các đợt cắt giảm chỉ diễn ra vào tháng 12/2024 và tháng 03/2027. Việc duy trì mặt bằng lãi suất cao lâu hơn chính là áp lực khiến kim loại quý mất giá mạnh. Ông Alex Kuptsikevich từ FxPro nhận định rằng sức mạnh của đồng USD trong môi trường lãi suất cao đã làm giảm sức hấp dẫn của vàng.
Hiện giới đầu tư đang dồn sự chú ý vào cuộc gặp sắp tới giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình. Nhà phân tích Michael Moor cho rằng vàng vẫn còn dư địa tăng nếu giữ được ngưỡng hỗ trợ ngắn hạn. Tuy nhiên chuyên gia Darin Newsom cảnh báo giá có thể tiếp tục giảm nếu thủng mốc quan trọng 4.533 USD. Thị trường cũng đang hồi hộp chờ đợi các báo cáo về doanh số bán lẻ và đơn xin trợ cấp thất nghiệp để tìm hướng đi mới.
Hai người đàn ông dừng xe, đuổi đánh nhau trên đại lộ. (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí)
Sáng 13/5/2026 hai người đàn ông dừng xe giữa đại lộ Phạm Văn Đồng ở TPHCM để đuổi đánh nhau, gây náo loạn giao thông và tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây tai nạn.
Đuổi đánh nhau trên đại lộ và cảnh tượng náo loạn giữa dòng xe
Khoảng 10 giờ sáng ngày 13/5/2026 một vụ xô xát bạo lực đã xảy ra ngay trên lòng đường đại lộ Phạm Văn Đồng, thành phố Hồ Chí Minh. Đoạn đường từ cầu Bình Lợi đi về phía sân bay Tân Sơn Nhất trở thành nơi giải quyết mâu thuẫn cá nhân. Hai người đàn ông bất ngờ dừng phương tiện ngay giữa dòng xe cộ đang hối hả di chuyển. Hành động này không chỉ gây ngỡ ngàng mà còn trực tiếp tạo nên cảnh tượng hỗn loạn nghiêm trọng.
Đoạn phim lan truyền trên mạng xã hội cho thấy sự hung hãn của các cá nhân liên quan đến vụ việc này. Một người đàn ông tay cầm gậy liên tục buông lời chửi bới và đe dọa tài xế ô tô. Ngay sau đó cả hai lao vào rượt đuổi và đánh trả lẫn nhau ngay trước đầu các phương tiện khác. Họ chạy nhảy giữa các làn xe bất chấp hiểm nguy rình rập từ dòng xe lưu thông tốc độ cao, không gian công cộng bị chiếm dụng thô bạo để phục vụ những hành vi thiếu kiềm chế của cá nhân.
Chứng kiến vụ ẩu đả hàng loạt tài xế ô tô và người đi xe máy phải phanh gấp để tránh va chạm. Một số xe buộc phải dừng hẳn giữa đường, tạo nên nút thắt giao thông trên tuyến đại lộ huyết mạch. Tiếng còi xe vang lên liên hồi cùng sự bức xúc của dòng người bị kẹt lại cho thấy tính chất nghiêm trọng. Hành vi này đã trực tiếp tước đoạt quyền an toàn của những người dân đang lưu thông hợp pháp, sự việc cho thấy tình trạng coi thường an toàn cộng đồng đang diễn ra đáng báo động.
Cảnh sát giao thông Hàng Xanh vào cuộc điều tra để xử lý nghiêm
Ngay khi nắm thông tin Đội Cảnh sát giao thông Hàng Xanh thuộc Phòng Cảnh sát giao thông (PC08, Công an TPHCM) đã lập tức vào cuộc. Lực lượng chức năng khẩn trương phối hợp với các đơn vị liên quan để tiến hành xác minh cụ thể sự việc. Cơ quan công an nhấn mạnh mọi hành vi gây mất trật tự giao thông sẽ bị xử lý nghiêm minh, việc điều tra nhằm răn đe những cá nhân có lối ứng xử thiếu văn hóa khi tham gia giao thông.
Quá trình điều tra tập trung trích xuất dữ liệu từ hệ thống camera giám sát lắp đặt dọc tuyến đường. Đồng thời lực lượng chức năng thu thập thêm clip từ người dân để nhận diện chính xác biển số xe của những người liên quan. Việc xác định danh tính hai người đàn ông là ưu tiên hàng đầu để mời họ lên làm việc. Mọi tình tiết dẫn đến mâu thuẫn ban đầu sẽ được làm rõ khách quan để đưa ra hình thức xử lý đúng quy định, pháp luật sẽ không dung thứ cho những hành vi gây rối trên đường phố.
Vụ việc sáng ngày 13/5/2026 là hồi chuông cảnh tỉnh về văn hóa ứng xử trong môi trường đô thị. Những va chạm trên đường là điều khó tránh, nhưng bạo lực chỉ mang lại hệ lụy pháp lý nặng nề cho bản thân. Người dân đang mong đợi kết quả xử lý dứt khoát để trả lại sự bình yên cho các cung đường. Sự thượng tôn pháp luật cần được đề cao để mỗi hành trình của người dân đều an toàn và văn minh hơn, hành động quyết liệt của công an là cần thiết để bảo vệ trật tự xã hội.
“Văn dĩ tải đạo”khi văn chương còn giữ được thiên lương.(Ảnh: Chụp màn hình Ngữ Văn THPT)
“Văn dĩ tải đạo” thường bị hiểu giản đơn là quan niệm dùng văn chương để giáo huấn đạo đức. Nhưng trong chiều sâu tư tưởng phương Đông, đó còn là cách nghệ thuật chuyên chở thiên lý, nhân tâm và khát vọng tìm lại trật tự tinh thần cho con người. Từ Nguyễn Du, Nguyễn Trãi đến văn học hiện đại, tinh thần “tải đạo” cho thấy văn chương chân chính không chỉ tạo nên cái đẹp, mà còn nuôi dưỡng phẩm giá và chiều sâu nhân bản của con người.
Văn dĩ tải đạo: Khi văn chương còn giữ được thiên lương của con người
Trong truyền thống văn hóa Á Đông, có lẽ hiếm có mệnh đề nào vừa quen thuộc vừa dễ bị hiểu lầm như câu “văn dĩ tải đạo”. Người đời thường nhắc đến nó như một khẩu hiệu của văn chương Nho giáo, đôi khi còn xem đó là dấu vết của một thời văn học phục vụ giáo điều luân lý, trung quân ái quốc, ràng buộc tự do sáng tạo của nghệ thuật. Nhưng nếu đi sâu vào căn nguyên tư tưởng của khái niệm “đạo”, cũng như nhìn lại lịch sử văn học phương Đông bằng một cái nhìn bình tĩnh và công bằng hơn, ta sẽ thấy “văn dĩ tải đạo” không phải là một mệnh lệnh thuần túy đạo đức hóa văn chương, mà là một quan niệm sâu xa về sứ mệnh tinh thần của nghệ thuật đối với con người và thế giới.
Nói cách khác, đó không chỉ là chuyện văn chương “dạy điều hay lẽ phải”, mà còn là câu chuyện văn chương giúp con người tìm lại trật tự tinh thần, tìm lại ý nghĩa tồn tại của mình giữa cuộc đời biến động.
Trong tư tưởng phương Đông, “đạo” vốn không phải khái niệm hẹp chỉ đạo đức luân lý. Nghĩa gốc của chữ “đạo” (道) là con đường đòi hỏi sự dẫn dắt của tư duy, trí tuệ và sự suy xét thấu đáo để con người sống đúng với quy luật tự nhiên. Từ rất sớm, các bậc triết gia đã dùng chữ “đạo” như một phạm trù bản thể luận và vũ trụ luận.
Lão Tử nói: “Đạo khả đạo, phi thường đạo” – cái có thể gọi thành lời thì chưa phải là Đạo vĩnh hằng. Đạo là nguyên lý vận hành của trời đất, là quy luật âm dương sinh hóa, là cái vô hình nhưng chi phối mọi hữu hình. Đạo vừa hiện hữu trong tự nhiên, vừa hiện hữu trong nhân tâm.
Kinh Dịch nói: “Nhất âm nhất dương chi vị đạo” – một âm một dương gọi là đạo. Nghĩa là vũ trụ tồn tại nhờ sự hài hòa của những mặt đối lập: cao – thấp, sáng – tối, cương – nhu, động – tĩnh. Khi con người sống thuận với lẽ ấy thì xã hội ổn định, nhân tâm an hòa; khi trái nghịch thì sinh hỗn loạn và suy đồi.
Nho giáo sau này chuyển hóa “đạo” từ quy luật vũ trụ sang quy luật nhân sinh. Đạo trở thành phương thức ứng xử của con người trong các quan hệ xã hội: trung, hiếu, nhân, nghĩa, lễ, trí, tín. Nhưng sâu xa hơn, đó vẫn là nỗ lực đưa đời sống con người trở về với trật tự hài hòa của trời đất.
Vì thế, nếu hiểu “văn dĩ tải đạo” chỉ là “văn chương phải tuyên truyền đạo đức” thì quả thực quá hẹp. “Đạo” trong quan niệm cổ phương Đông còn là thiên lý, nhân tâm, là lẽ sống, là phẩm giá, là sự hòa điệu giữa con người với cộng đồng, với tự nhiên và với chính mình.
Nghĩa gốc của chữ “đạo” (道) là con đường giúp con người dùng trí tuệ và sự suy xét để sống thuận theo quy luật tự nhiên. (Ảnh: Ngữ văn THPT)
Văn chương vì sao phải “tải đạo”?
Người xưa không xem văn chương đơn thuần là trò tiêu khiển hay phương tiện biểu đạt cá nhân. Văn chương được đặt trong cấu trúc văn hóa lớn hơn: nó tham gia vào việc dưỡng tâm, trị quốc, giáo hóa và giữ gìn nền nếp tinh thần của xã hội.
Bởi vậy mới có quan niệm: “Thi dĩ ngôn chí, văn dĩ tải đạo”.
“Chí” ở đây không phải tham vọng cá nhân thông thường, mà là chí hướng tinh thần của con người quân tử. Văn chương vì thế trở thành nơi ký thác lý tưởng nhân sinh.
Ta có thể thấy rõ điều ấy trong văn học trung đại Việt Nam.
Nguyễn Trãi viết thơ không chỉ để ngâm vịnh thiên nhiên. Sau những câu thơ thanh nhã luôn thấp thoáng một tấm lòng ưu thời mẫn thế:
“Bui có một lòng trung liễn hiếu Mài chăng khuyết, nhuộm chăng đen.”
(Thuật hứng – 24)
Với Nguyễn Đình Chiểu, văn chương càng trực tiếp gắn với đạo nghĩa:
“Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm, Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà.”
(Than Đạo)
Ở đây, “đạo” không còn là một khái niệm trừu tượng. Nó là chính khí, là tiết tháo, là phẩm giá của con người trước biến loạn lịch sử.
Điều đáng chú ý là các nhà nho chân chính chưa bao giờ xem văn chương chỉ là công cụ minh họa giáo điều. Văn chương muốn “tải đạo” trước hết phải là văn chương chân thực và có cảm xúc sống động. Nếu không có rung động chân thành, đạo lý sẽ biến thành lời huấn thị khô cứng.
Nguyễn Du là minh chứng tiêu biểu. Truyện Kiều không phải một cuốn sách luân lý khô cứng. Tác phẩm đầy những đau đớn, phức tạp và day dứt về thân phận con người giữa cõi đời biến động. Nhưng vượt lên trên tất cả, Nguyễn Du vẫn gửi gắm một niềm tin sâu xa vào phần thiện lương trong con người. Đạo trong Nguyễn Du không nằm ở những lời răn dạy trực tiếp, mà ở sự chiêm nghiệm về nhân sinh và sự đề cao chữ tâm như nền tảng của nhân cách:
“Đã mang lấy nghiệp vào thân, Cũng đừng trách lẫn trời gần trời xa. Thiện căn ở tại lòng ta, Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài.”
Một nền văn chương lớn luôn bắt đầu từ sự thấu cảm sâu sắc đối với con người.
“Tải đạo” không đồng nghĩa với phủ nhận cái đẹp
Một ngộ nhận phổ biến hiện nay là cho rằng khi văn chương truyền tải đạo lý thì nghệ thuật sẽ mất tự do và vẻ đẹp.
Thực ra, trong mỹ học cổ phương Đông, “văn” và “đạo” chưa bao giờ tách rời nhau.
Chữ “văn” (文)nguyên nghĩa là những đường nét đẹp, sự hài hòa của màu sắc và hình thể, tượng trưng cho vẻ đẹp tự nhiên. Người xưa cho rằng cái đẹp chân chính không thể tồn tại ngoài trật tự của đạo. Một bông hoa đẹp vì nó thuận mùa. Một nhân cách đẹp vì nó thuận lẽ phải. Một bài thơ đẹp vì trong ngôn từ của nó có khí chất và thiên lương.
Bởi thế, văn chương cổ điển phương Đông luôn hướng tới sự hòa hợp giữa chân – thiện – mỹ.
Ta thử đọc thơ Nguyễn Khuyến:
“Ao thu lạnh lẽo nước trong veo, Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo.”
(Thu điếu)
Cảnh vật rất giản dị, nhưng phía sau vẻ thanh đạm ấy là một nhân cách biết giữ mình giữa thời cuộc đảo điên. Cái đẹp của thơ không chỉ nằm ở bức tranh mùa thu, mà còn ở khí tiết ẩn sĩ của nhà thơ.
Hay thơ Nguyễn Bỉnh Khiêm:
“Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ Người khôn người đến chốn lao xao.”
(Nhàn)
Nếu tách câu thơ khỏi nền tảng tư tưởng “tri túc”, “an mệnh”, “thuận tự nhiên”, ta sẽ khó hiểu được chiều sâu của vẻ đẹp ấy.
Văn chương phương Đông vì thế không tuyệt đối hóa cảm xúc cá nhân như một số khuynh hướng hiện đại phương Tây. Nó luôn đặt con người trong mối liên hệ với trời đất, xã hội và luân lý. Con người không hiện ra như một cá thể tách biệt tuyệt đối, mà như một sinh mệnh đang đối thoại với thiên nhiên, với lịch sử, với đạo lý và với chính phần sâu kín trong tâm mình.
Chính bởi vậy, văn học Á Đông thường không thiên về phơi bày trực diện mọi cảm xúc hay phân tích tâm lý đến tận cùng theo lối duy lý. Nó chuộng sự tiết chế, hàm súc, gợi nhiều hơn tả, để khoảng lặng và dư vị cùng tham gia tạo nên ý nghĩa. Người đọc không chỉ tiếp nhận điều được nói ra, mà còn phải lắng nghe phần “ý tại ngôn ngoại” – cái ý nằm ngoài lời chữ.
Một cánh hoa rơi trong thơ cổ không chỉ là một chi tiết tả cảnh. Một tiếng chuông chùa lúc chiều muộn không chỉ là âm thanh. Một vầng trăng, một dòng sông, một cánh chim xa… thường đều mang theo những liên tưởng về nhân sinh, thời gian, thân phận hay đạo lý. Cảnh vật không tách rời tâm cảnh; thiên nhiên trở thành nơi ký thác tinh thần của con người.
Bởi thế, cái đẹp của văn chương phương Đông nhiều khi nằm ở phần không nói hết. Đó là vẻ đẹp của dư ba, của khoảng trống giàu ý vị, của một nỗi buồn không gọi thành tên, một niềm cô đơn hòa vào trời đất, hay một đạo lý chỉ khẽ gợi mà khiến người đọc tự suy ngẫm rất lâu sau khi trang sách đã khép lại.
Điều đó không làm nghệ thuật nghèo đi. Trái lại, nó tạo nên chiều sâu tinh thần riêng biệt của văn học Á Đông: kín đáo mà thấm lâu, điềm tĩnh mà ám ảnh, ít phô bày nhưng giàu nội lực tinh thần. Chính trong sự hàm súc ấy, văn chương trở thành nơi con người học cách lắng lòng, chiêm nghiệm và tự hoàn thiện mình.
Khủng hoảng hiện đại và sự đứt gãy của “đạo”
Con người hiện đại có nhiều tự do hơn, nhưng cũng nhiều bất an hơn.
Khi xã hội chuyển mạnh sang logic thị trường và chủ nghĩa tiêu dùng, văn chương dần bị kéo vào quỹ đạo giải trí. Người ta dễ chạy theo cái mới lạ, kích thích, gây sốc; còn những giá trị như tiết độ, nhân hậu, phẩm giá, lòng kính sợ trước trời đất… lại bị xem là cũ kỹ.
Nhiều tác phẩm hôm nay viết rất khéo nhưng thiếu trọng lượng tinh thần. Người đọc có thể bị cuốn hút trong chốc lát, rồi nhanh chóng quên đi. Bởi chúng đánh mạnh vào cảm giác mà không chạm đến phần sâu thẳm của con người.
Một nền văn học nếu chỉ còn kỹ thuật mà mất linh hồn thì sớm muộn cũng rơi vào tình trạng tiêu dùng tinh thần ngắn hạn.
Đó là lý do vì sao nhiều người hôm nay, giữa nhịp sống hiện đại, lại quay về tìm đọc Đào Uyên Minh, Lý Bạch, Đỗ Phủ, Tô Đông Pha, Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, hay Tagore… Không phải vì hoài cổ đơn thuần, mà bởi trong những tác phẩm ấy vẫn còn một thứ ánh sáng tinh thần giúp con người giữ được sự quân bình nội tâm.
Văn chương lớn không chỉ làm người ta xúc động. Nó còn giúp người ta sống tử tế hơn, sâu sắc hơn và khiêm nhường hơn trước đời sống.
Đó chính là ý nghĩa bền vững của “tải đạo”.
“Văn dĩ tải đạo” trong thời đại hôm nay
Dĩ nhiên, không thể máy móc đem quan niệm văn chương thời trung đại áp vào hiện tại. Xã hội hiện đại đề cao tự do sáng tạo, đa dạng tiếng nói và quyền biểu đạt cá nhân. Văn học không thể chỉ còn là công cụ giáo huấn.
Nhưng điều đó không có nghĩa văn chương nên từ bỏ mọi trách nhiệm tinh thần.
Một tác phẩm có thể không trực tiếp rao giảng đạo lý, nhưng vẫn chuyên chở một quan niệm sống. Không có văn chương nào hoàn toàn “phi đạo”. Ngay cả khi phủ nhận mọi giá trị, bản thân sự phủ nhận ấy cũng là một lựa chọn giá trị.
Vấn đề nằm ở chỗ: văn chương sẽ nâng con người lên hay kéo con người xuống? Nó làm tâm hồn phong phú hơn hay khiến cảm xúc ngày càng chai lỳ? Nó mở rộng lòng trắc ẩn hay cổ vũ sự vô cảm và hoài nghi cực đoan?
“Văn dĩ tải đạo” nếu hiểu theo tinh thần rộng lớn của truyền thống, thực ra không hề đối lập với tự do nghệ thuật. Nó chỉ nhắc rằng: nghệ thuật không nên đánh mất chiều kích nhân văn và siêu việt của mình.
Một nhà văn lớn không nhất thiết phải là người giảng đạo. Nhưng thường là người có khả năng chạm đến những câu hỏi căn bản nhất của con người: ta là ai, ta sống để làm gì, thế nào là phẩm giá, thế nào là thiện lương, con người nên đối diện với khổ đau và dục vọng ra sao…
Ở nghĩa ấy, Dostoevsky, Tolstoy, Tagore, Kawabata hay Nguyễn Tuân, Nguyễn Huy Thiệp… cũng đều đang “tải đạo”, dù họ thuộc những nền văn hóa khác nhau.
Khi văn chương còn giữ được thiên lương
Điều đáng quý nhất là “văn dĩ tải đạo” nhắc chúng ta rằng, văn chương rốt cuộc không chỉ là kỹ thuật ngôn từ.
Nó liên quan đến tư cách tinh thần của người cầm bút.
Người xưa nói: “Văn như kỳ nhân” – văn là người. Một bài văn có thể hoa mỹ nhưng khó sống lâu nếu bên trong không có chân thành và khí cốt. Trái lại, có những câu chữ mộc mạc mà trải hàng trăm năm vẫn khiến người đọc xúc động, bởi trong đó có thiên lương của người viết.
Nguyễn Trãi đi qua bi kịch của một bậc đại thần nhiều phen bị nghi kỵ mà thơ văn vẫn đau đáu tấm lòng “ưu quốc ái dân”. Nguyễn Dữ sống giữa thời thế đảo điên nên qua Truyền kỳ mạn lục, ông gửi gắm những suy ngẫm sâu xa về nhân phẩm, công lý và lẽ thiện ác ở đời. Nguyễn Du từng nếm trải bao dâu bể lịch sử nên tiếng khóc nhân sinh trong Truyện Kiều mới day dứt đến thế. Nguyễn Đình Chiểu, dù mù lòa và sống trong cảnh nước mất nhà tan, thơ văn vẫn ánh lên tinh thần đạo nghĩa và khí tiết hiếm có. Chính nhân cách và đời sống tinh thần ấy đã làm nên sức sống lâu bền cho tác phẩm của họ. Văn chương vì thế không chỉ còn lại ở câu chữ, mà còn ở phần tâm hồn và khí cốt kết tinh phía sau từng trang viết.
Trong một thời đại mà ngôn từ đôi khi bị sử dụng quá dễ dãi, quá nhiều kỹ thuật nhưng thiếu chiều sâu nội tâm, có lẽ việc nhìn lại tinh thần “văn dĩ tải đạo” không phải để quay về giáo điều cũ, mà để tự hỏi: văn chương hôm nay còn giúp con người giữ được phần người trong mình hay không?
Bởi suy cho cùng, mọi nền văn minh nếu muốn tồn tại lâu dài đều cần một nền văn hóa biết nuôi dưỡng đạo lý và phẩm giá con người. Và trong hành trình ấy, văn chương chưa bao giờ là chuyện nhỏ.
Bùi Đình Khánh bị đề nghị truy tố với hàng loạt tội danh nghiêm trọng liên quan đến ma túy, vũ khí quân dụng và hành vi chống đối lực lượng chức năng. (Ảnh: Chụp màn hình báo. VTCNEWS)
Tòa án Quảng Ninh đang xét xử vụ án ma túy xuyên tỉnh có tính chất đặc biệt nguy hiểm khi các nghi phạm dùng vũ khí quân dụng để chống trả cảnh sát.
Vụ án được khơi mào từ một chiến dịch mật phục của cảnh sát ma túy vào đêm 17/4/2025 tại khu vực phường Bãi Cháy. Đối tượng Nguyễn Hữu Đằng bị bắt quả tang khi đang vận chuyển 16 bánh heroin trên xe cá nhân. Theo lời khai ban đầu, số hàng trắng này thuộc quyền sở hữu của nhóm Bùi Đình Khánh và đang chờ thời điểm để phân phối cho khách hàng.
Sự việc trở nên tồi tệ khi Bùi Đình Khánh và các thành viên trong băng nhóm xuất hiện để thực hiện kế hoạch giải cứu đồng bọn. Nhóm này đã sử dụng xe ô tô đâm thẳng vào lực lượng chức năng và dùng súng quân dụng nã đạn dữ dội. Những phát súng từ vũ khí hạng nặng của nhóm tội phạm đã khiến một sĩ quan cảnh sát tử vong tại chỗ và gây hư hại lớn cho các phương tiện công vụ.
Người thiệt mạng trong vụ tấn công là Nguyễn Đăng Khải, một sĩ quan trẻ sinh năm 1996, người vừa được thăng hàm Thiếu tá sau sự cố. Sự liều lĩnh của nhóm tội phạm do Khánh cầm đầu cho thấy mức độ manh động của các đường dây buôn lậu ma túy vùng biên. Sau vụ nổ súng, các đối tượng đã vứt bỏ phương tiện và vũ khí ở nhiều nơi trước khi chia nhau bỏ trốn sang các tỉnh lân cận.
Bùi Đình Khánh và mạng lưới đồng phạm sa lưới
Cơ quan điều tra đã triển khai lực lượng truy quét gắt gao và bắt được Bùi Đình Khánh khi đối tượng này đang ẩn náu tại Thanh Hóa. Trước đó, các cuộc khám xét khẩn cấp tại Quảng Ninh đã giúp thu giữ thêm một lượng lớn heroin và vũ khí. Một khẩu súng ngắn cùng gần 70 viên đạn đã được tìm thấy tại phòng trọ của Khánh, cho thấy sự chuẩn bị vũ trang kỹ lưỡng của băng nhóm này.
Mạng lưới của Khánh không chỉ dừng lại ở Quảng Ninh mà còn vươn tới Hà Nội, nơi hàng chục bánh heroin khác được tìm thấy. Tính đến cuối vụ án, số lượng ma túy bị thu giữ lên tới 38 bánh heroin cùng một lượng lớn lựu đạn và kíp nổ. Nhiều cá nhân liên quan đến việc hỗ trợ Khánh bỏ trốn hoặc che giấu tội phạm cũng đã bị khởi tố để xử lý theo quy định của pháp luật.
Trong phiên tòa sơ thẩm lần này, Bùi Đình Khánh bị truy tố với khung hình phạt cao nhất cho các tội danh giết người và buôn bán chất cấm. Hàng chục bị cáo khác cũng phải ra tòa với các tội danh từ tàng trữ vũ khí đến tổ chức sử dụng ma túy. An ninh tại tòa án tỉnh Quảng Ninh đã được thắt chặt tối đa để đảm bảo quá trình xét xử diễn ra an toàn trong suốt ba ngày làm việc.
Thống kê thiệt hại tài chính từ những ngày đầu chiến sự Iran
Thông tin từ phiên điều trần ngân sách ngày 12-5 tại Đồi Capitol cho thấy gánh nặng tài chính từ các hoạt động quân sự đang ngày một lớn. Bộ trưởng Pete Hegseth xác nhận chi phí cho cuộc chiến hiện đã chạm mức gần 29 tỉ USD, tăng thêm 4 tỉ USD chỉ sau hai tuần. Khoản chi này chiếm một phần quan trọng trong đề xuất ngân sách quốc phòng trị giá 1.500 tỉ USD cho năm tài khóa 2027 của Mỹ.
Nguyên nhân chính dẫn đến sự leo thang này được Giám đốc tài chính Jules Hurst III giải thích là do chi phí bảo dưỡng và thay thế trang thiết bị. Việc duy trì và mở rộng quy mô quân sự tại Trung Đông đã tiêu tốn nhiều nguồn lực hơn so với dự tính 25 tỉ USD hồi cuối tháng 4. Sự biến động của các con số cho thấy tính chất phức tạp và tốn kém của các chiến dịch thực địa đang diễn ra.
Hãng tin Reuters dẫn nguồn tin thạo tin cho biết chính quyền Trump từng dự toán sáu ngày đầu chiến đấu đã tiêu tốn 11,3 tỉ USD vào tháng 3. Ông Hegseth cam kết sẽ đề xuất bổ sung bất kỳ nguồn kinh phí cần thiết nào để đạt được các mục tiêu quân sự đề ra. Tuy nhiên, việc thiếu một báo cáo chi tiết về lộ trình chi tiêu đang khiến giới lập pháp Mỹ bày tỏ sự lo ngại sâu sắc về tính hiệu quả.
Từ trái qua: Giám đốc tài chính Lầu Năm Góc Jules Hurst III, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, tướng Dan Caine. (Ảnh: Chụp màn hình báo Tuổi Trẻ).
Cảnh báo về sự suy giảm kho tên lửa Tomahawk và Patriot
Bên cạnh tổn thất về tiền bạc, kho vũ khí tiên tiến của Mỹ cũng đang chịu áp lực tiêu hao lớn sau nhiều tháng thực hiện các chiến dịch. Thượng nghị sĩ Mark Kelly cảnh báo rằng lượng tên lửa Tomahawk và tên lửa Patriot đánh chặn đã suy giảm tới mức đáng báo động. Ông nhấn mạnh rằng quy trình sản xuất để bù đắp lượng vũ khí này có thể kéo dài nhiều năm, tạo ra lỗ hổng trong phòng thủ chiến lược.
Nỗi lo ngại lớn nhất là việc kho đạn dược vơi cạn sẽ làm giảm khả năng ứng phó của Mỹ trong các cuộc xung đột tiềm tàng với Trung Quốc. Ông Kelly yêu cầu các cơ quan chức năng phải có kế hoạch tái thiết lập kho dự trữ một cách nhanh chóng và hiệu quả hơn. Việc tập trung quá nhiều hỏa lực vào một khu vực đang bộc lộ những rủi ro về khả năng sẵn sàng chiến đấu trên quy mô toàn cầu.
Đáp lại các ý kiến trên, Bộ trưởng Pete Hegseth khẳng định năng lực quân sự Mỹ vẫn ổn định và các lo ngại về đạn dược là thiếu căn cứ. Ông tuyên bố quân đội vẫn đủ sức mạnh cần thiết và không có chuyện kho vũ khí bị suy giảm đến mức gây nguy hiểm cho an ninh. Cuộc đối đầu về quan điểm giữa Lầu Năm Góc và các nghị sĩ Đảng Dân chủ vẫn tiếp tục nóng lên sau mỗi phiên điều trần.
Thiên Đàn, nơi sẽ diễn ra cuộc gặp giữa 2 nhà lãnh đạo Mỹ - Trung. (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí)
Hội nghị Mỹ – Trung tại Thiên Đàn là dịp để Bắc Kinh phô diễn lịch sử, trong khi Washington kỳ vọng vào những hợp đồng nông sản lớn giúp giải vây thương mại.
Hội nghị Mỹ – Trung và biểu tượng văn hóa tại Điện Kỳ Niên
Theo lịch trình được công bố, Vào ngày 14/5 Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ có cuộc gặp gỡ quan trọng tại Điện Kỳ Niên, một công trình nằm trong khuôn viên Thiên Đàn ở thủ đô Bắc Kinh. Đây là nơi các hoàng đế Trung Hoa xưa kia thường thực hiện các nghi lễ thiêng liêng để cầu nguyện cho những vụ mùa bội thu dưới mái ngói xanh ba tầng đặc trưng. Việc lựa chọn một địa danh mang tính biểu tượng văn hóa sâu sắc thay vì các tòa nhà chính phủ hiện đại cho thấy ý đồ của nước chủ nhà trong việc thiết lập một không gian đối thoại đặc biệt.
Giới quan sát nhận định rằng, đối với ông Tập Cận Bình, việc tiếp đón nhà lãnh đạo Mỹ tại một di tích được xây dựng từ năm 1420 mang theo thông điệp rõ nét về sự trường tồn và bề dày văn minh của Trung Quốc. Nhà sử học Lars Ulrik Thom tại Bắc Kinh cho rằng đây là khung cảnh hoàn hảo để phô diễn sự tinh tế và chiều sâu lịch sử với thế giới. Bối cảnh này giúp Bắc Kinh khẳng định vị thế của một cường quốc có nguồn gốc lâu đời, đồng thời tạo ra một không gian ngoại giao thư thái nhưng không kém phần uy nghiêm.
Trước đó vào năm 2017, hai nhà lãnh đạo cũng từng có chuyến tham quan riêng tư tại Tử Cấm Thành, nơi ở của các hoàng đế cũ. Thiên Đàn, nằm cách Tử Cấm Thành khoảng 7km về phía nam, hiện là một công viên cộng đồng nơi người dân địa phương thường xuyên lui tới để tập thái cực quyền hoặc chơi cờ. Sự chuyển dịch từ cung điện sang nơi cầu nguyện cho thấy một bước đi mang tính biểu tượng cao hơn trong bối cảnh hai quốc gia đang tìm kiếm những thỏa thuận cụ thể để ổn định quan hệ song phương.
Kỳ vọng kinh tế từ những đơn hàng nông sản
Trái ngược với thông điệp văn hóa của phía Trung Quốc, Tổng thống Donald Trump tiếp cận hội nghị với những mục tiêu mang tính thực tế và kinh tế rõ rệt. Danh mục ưu tiên của phái đoàn Mỹ tập trung vào việc thúc đẩy Trung Quốc đặt mua các lô hàng lớn gồm thịt lợn, đậu nành và các loại nông sản khác. Ông Trump kỳ vọng có thể giành được những cam kết mạnh mẽ hơn từ phía ông Tập để giải tỏa áp lực cho các nông dân Mỹ đang gặp khó khăn do các chính sách thuế quan trước đó.
Số liệu thực tế cho thấy Trung Quốc từng là thị trường hàng đầu của nông dân Mỹ với kim ngạch mua hàng đạt khoảng 24 tỷ USD vào năm 2024. Tuy nhiên, Bắc Kinh đã đóng băng phần lớn các hoạt động thương mại này và cắt giảm nhu cầu nguồn cung như một đòn bẩy để đối phó với các biện pháp kinh tế của Washington. Những người trồng đậu nành tại Mỹ hiện đang theo dõi sát sao liệu Trung Quốc có thực hiện cam kết mua 25 triệu tấn mỗi năm cho đến năm 2028 như đã thỏa thuận hay không.
Kết quả của những cuộc đàm phán về nông nghiệp tại Thiên Đàn sẽ có tác động trực tiếp đến cử tri của ông Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Việc “thu hoạch” được các hợp đồng kinh tế lớn không chỉ giúp xoa dịu các trang trại tại Mỹ mà còn là minh chứng cho hiệu quả của chiến lược đàm phán mà Washington đang theo đuổi. Sau chuyến thăm Thiên Đàn, lịch trình của hai nhà lãnh đạo sẽ tiếp tục với các phiên thảo luận chi tiết vào ngày 14 và 15 tháng 5.
Thiết bị Flexiport F800 đã đưa lên tàu, bàn giao để xuất khẩu sang Nhật Bản. (Ảnh: Chụp màn hình báo CafeF)
Ngày 10/05/2026, cỗ máy cơ khí 320 tấn do Lilama 18 chế tạo đã chính thức xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản. Sự kiện này khẳng định năng lực chế tạo cơ khí xuất sắc của Việt Nam trên trường quốc tế.
Sức mạnh công nghệ của cỗ máy cơ khí 320 tấn vươn tầm quốc tế
Vào ngày 10/5 vừa qua, Công ty Cổ phần Lilama 18 đã đánh dấu bước ngoặt lịch sử quan trọng khi bàn giao thành công thiết bị Flexiport F800 xuất khẩu sang Nhật Bản. Đây là dòng thiết bị chuyên dụng phục vụ ngành logistics cảng biển và vận chuyển vật liệu rời, tuân thủ nghiêm ngặt tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe của châu Âu. Khối thép này sở hữu trọng lượng lên tới 320 tấn, kích thước cao lớn tương đương một tòa nhà 14 tầng, kết cấu vô cùng phức tạp.
Hệ thống dỡ liệu tiên tiến này vận hành hoàn toàn dựa trên nguyên lý hút chân không khí động học hiện đại. Máy có công suất dỡ hàng ấn tượng, đạt từ 100 đến 1000 tấn mỗi giờ khi quy đổi theo lúa mì. Đặc biệt, thiết bị xử lý được nhiều loại vật liệu đa dạng như sinh khối, bột cá, khô đậu nành, viên nén thức ăn, hạt cọ và dăm gỗ. Cỗ máy đảm bảo phát tán mức bụi và tiếng ồn vô cùng thấp.
Theo đại diện Nhà máy cơ khí Lilama 18, để hoàn thành siêu phẩm kỹ thuật này, kỹ sư phải mất khoảng sáu tháng gia công kể từ ngày ký hợp đồng chính thức. Sau đó, công tác lắp đặt và chạy thử nghiệm thiết bị sẽ kéo dài trong khoảng ba tháng liên tục. Do cỗ máy sở hữu kết cấu siêu trường siêu trọng, quy trình luôn đòi hỏi mức độ chính xác chế tạo ở ngưỡng cao nhất nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối.
Dấu ấn ngành cơ khí Việt Nam và chiến lược mở rộng thị trường
Thiết bị Flexiport F800 do Công ty Cổ phần Lilama 18 (HOSE: LM8) – thành viên của Tổng công ty Lắp máy Việt Nam (LILAMA) chế tạo. (Ảnh: chụp màn hình báo CafeF)
Doanh nghiệp Lilama 18 đã liên tục ghi nhận nhiều dấu ấn vô cùng rực rỡ khi bàn giao thành công các mẫu máy M800, F1000 và C400 cho đối tác. Không dừng lại ở đó, nhà máy đang khẩn trương hoàn thiện cỗ máy M600 để xuất sang Philippines, đồng thời dự kiến giao tiếp một máy C400 khác cho Nhật Bản. Theo kế hoạch dài hạn, công ty sẽ tiếp tục triển khai thêm hai máy M800 vào quý ba năm 2026.
Thành công của công ty thành viên này bắt nguồn từ bề dày kinh nghiệm phong phú của Tổng công ty Lắp máy Việt Nam. Được thành lập từ năm 1960, tập đoàn luôn giữ vững vị thế một trong những tổng thầu nội địa quy mô lớn nhất nước ta. Họ đã góp phần xây dựng hàng loạt dự án trọng điểm quốc gia trải dài trên nhiều lĩnh vực cốt lõi như Thủy điện Hòa Bình, Sơn La, Lọc dầu Dung Quất và các nhà máy nhiệt điện lớn.
Gần đây, tập đoàn đang hướng đến tương lai phát triển bền vững hơn khi quyết định mở rộng sang các lĩnh vực năng lượng thế hệ mới. Cụ thể, doanh nghiệp đã tích cực tham gia sâu vào các dự án trọng điểm như điện khí Nhơn Trạch 3 và 4. Đồng thời, đơn vị này còn thiết lập mối quan hệ hợp tác chiến lược với đối tác quốc tế nhằm triển khai các dự án hydrogen xanh quy mô lớn tại thị trường Mỹ và Saudi Arabia.
Theo thông báo từ Nhà Trắng, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã cùng Tổng thống Donald Trump lên chuyên cơ Không lực Một để bắt đầu chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc vào chiều ngày 12/5. Sự hiện diện của người đứng đầu Lầu Năm Góc trong phái đoàn tháp tùng tổng thống được coi là một dấu mốc đặc biệt và hiếm thấy trong lịch sử ngoại giao giữa hai cường quốc.
Dữ liệu lịch sử cho thấy, kể từ sau chuyến thăm mang tính biểu tượng của cựu Tổng thống Richard Nixon vào năm 1972, đây là lần đầu tiên một nhà lãnh đạo Mỹ đến Trung Quốc có Bộ trưởng Quốc phòng đi cùng. Trong suốt nhiều thập niên qua, các lãnh đạo quân sự Mỹ thường lựa chọn thực hiện các chuyến công du riêng biệt thay vì đi cùng đoàn với tổng thống để duy trì các kênh đối thoại độc lập.
Ông Pete Hegseth là người đứng đầu Lầu Năm Góc đầu tiên đặt chân đến Trung Quốc sau gần 8 năm, kể từ chuyến thăm của ông James Mattis vào năm 2018. Với tư cách là tân Bộ trưởng Quốc phòng, đây cũng là chuyến công du đầu tiên của ông tới Bắc Kinh, diễn ra trong bối cảnh nội bộ ngành quốc phòng Mỹ đang có những xáo trộn nhân sự đáng kể sau khi Bộ trưởng Hải quân bị cách chức.
Pete Hegseth và nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng quân sự
Giới quan sát quốc tế đang đặt nhiều kỳ vọng vào việc sự hiện diện của ông Hegseth sẽ giúp thúc đẩy các cuộc đối thoại quân sự cấp cao vốn đang bị đình trệ. Mặc dù lịch trình gặp mặt riêng giữa ông và người đồng cấp Trung Quốc Đổng Quân chưa được xác nhận, nhưng những tín hiệu nối lại liên lạc gần đây tại Washington đã mang lại hy vọng về việc cải thiện mối quan hệ quốc phòng song phương.
Trong chương trình nghị sự lần này, Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình dự kiến sẽ thảo luận về hàng loạt vấn đề hóc búa từ thương mại, công nghệ trí tuệ nhân tạo cho đến hồ sơ hạt nhân và tình hình tại Đài Loan. Hai nhà lãnh đạo cũng sẽ cân nhắc việc gia hạn thỏa thuận khoáng sản chiến lược cũng như tìm giải pháp ổn định quan hệ trước những tác động từ cuộc chiến Mỹ – Iran.
Về mặt kinh tế, các diễn đàn thúc đẩy đầu tư dự kiến sẽ được thành lập nhằm xoa dịu những căng thẳng kéo dài từ cuộc chiến thương mại trước đó. Trung Quốc cũng được cho là sẽ đưa ra các cam kết mua sắm quy mô lớn đối với máy bay Boeing, hàng nông sản và năng lượng từ phía Mỹ nhằm tạo ra một môi trường hợp tác thực chất hơn giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Dự án nhà phao chống lũ của bạn đọc báo Dân trí giúp người dân vùng lũ tại Quảng Trị an tâm khi mùa mưa lũ về. (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí)
Nhà phao chống lũ với 50 căn hộ dành cho người dân Đắk Lắk sắp khởi công, hướng tới việc bảo vệ tính mạng và tài sản cộng đồng trước thiên tai khắc nghiệt.
Tiến độ triển khai nhà phao chống lũ tại hai xã vùng cao
Theo kế hoạch, chiều ngày 15/5, dự án xây dựng 50 căn nhà phao dành cho cư dân tại hai xã Tuy An Bắc và Đồng Xuân, tỉnh Đắk Lắk sẽ chính thức bắt đầu tại Nhà văn hóa thôn Định Trung 2. Đây là khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng nặng nề bởi thiên tai, đặc biệt là sau trận lũ lịch sử vào tháng 11/2025 khiến đời sống người dân bị đảo lộn.
Cụ thể, xã Tuy An Bắc sẽ được lắp đặt 30 căn và xã Đồng Xuân nhận 20 căn với tổng kinh phí thực hiện là 2 tỷ đồng. Trong đó, nguồn lực chủ yếu đến từ sự đóng góp của độc giả báo Dân trí với 1,75 tỷ đồng, phần còn lại do địa phương đối ứng. Ông Nguyễn Ngọc Tiến, đại diện chính quyền xã Đồng Xuân, cho biết ngay sau khi khởi động, các đơn vị sẽ phối hợp để hoàn thành việc lắp ráp trong thời gian sớm nhất nhằm kịp thời ứng phó với mùa mưa bão đang đến gần.
Người dân địa phương, như ông Trương Công Hương (63 tuổi), trú thôn Định Trung 2, xã Tuy An Bắc) không giấu được niềm vui. Ông cho biết, không chỉ riêng gia đình mình mà hàng chục hộ dân trong xã mong ngóng từng ngày được hỗ trợ nhà phao để yên tâm hơn mỗi mùa mưa lũ, cộng đồng đã mong đợi giải pháp này từ lâu để thay thế cho việc phải sơ tán mỗi khi nước dâng cao.
Kinh nghiệm vận hành thực tế từ các mô hình tại miền Trung
Mô hình này không phải là mới, bởi trước đó dự án tương tự đã được triển khai hiệu quả tại các vùng “rốn lũ” của tỉnh Quảng Trị (trước đây thuộc huyện Minh Hóa, Quảng Bình). Từ đầu năm 2021, 50 căn nhà nổi đã giúp cư dân tại xã Kim Phú bảo vệ được tài sản và tính mạng khi nước lũ dâng cao.
Về mặt kỹ thuật, mỗi căn nhà được thiết kế để có thể chứa từ 8 đến 10 người cùng các vật dụng thiết yếu. Cơ chế hoạt động dựa trên nguyên lý tự nổi: khi nước dâng, nhà sẽ nổi lên theo mực nước và trở về vị trí cũ khi lũ rút. Tại xã Kim Phú, đại diện địa phương xác nhận rằng dù những năm qua không có lũ lớn kỷ lục, nhưng với đặc thù địa hình lòng chảo, việc sở hữu các thiết bị cư trú này là hết sức cần thiết để giảm thiểu rủi ro.
Những căn nhà này không chỉ là nơi trú ẩn mà còn là công cụ giúp người dân chủ động hơn trước các diễn biến khó lường của thời tiết. Từ thực tiễn cho thấy, nhà phao đã phát huy hiệu quả, giúp bà con vùng “rốn lũ” vượt qua thiên tai an toàn và bảo vệ được tài sản.
