Hàng triệu hành khách mỗi năm tại Việt Nam vẫn phải tháo giày, thắt lưng khi qua cửa an ninh sân bay. Nhiều chuyên gia nhận định thủ tục này đã lạc hậu, song việc thay đổi cần đi kèm đầu tư công nghệ để bảo đảm an toàn hàng không.
Quy định xuất phát từ vụ khủng bố “shoe bomber”
Năm 2001, Richard Reid – kẻ khủng bố được mệnh danh “shoe bomber” – đã giấu chất nổ trong giày nhằm kích hoạt trên chuyến bay Paris – Miami. Dù bị ngăn chặn, sự kiện này buộc nhiều quốc gia siết chặt quy định an ninh, yêu cầu hành khách tháo giày khi soi chiếu. Thắt lưng kim loại cũng phải bỏ ra để tránh nguy cơ che giấu vũ khí hoặc vật liệu nổ.
Tại Việt Nam, phần lớn sân bay vẫn áp dụng yêu cầu này. Hành khách khi qua an ninh thường phải tháo giày, thắt lưng, đồng hồ hoặc áo khoác.
Tốn hàng triệu giờ lao động mỗi năm
Ông Đặng Hồng Anh, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, cho rằng đây là quy trình cũ, tốn thời gian và gây lãng phí lớn.
Với hơn 109 triệu lượt khách qua các sân bay Việt Nam trong năm 2024, chỉ cần mỗi người mất 3 – 4 phút để tháo và cất lại giày, thắt lưng… thì tổng thời gian lãng phí lên tới 7 triệu giờ lao động mỗi năm, tương đương 110 – 150 tỷ đồng nếu quy đổi theo mức lương tối thiểu.
Ông đề xuất thay thế bằng công nghệ soi chiếu tiên tiến để vừa đảm bảo an ninh vừa cải thiện trải nghiệm cho hành khách.
Nhiều nước đã bỏ nhờ công nghệ
Tại Mỹ, Cơ quan An ninh Vận tải (TSA) đã chính thức bỏ quy định bắt buộc tháo giày từ 9/7/2025 nhờ áp dụng máy quét CT 3D, trí tuệ nhân tạo (AI) và shoe scanner. Chỉ những trường hợp nghi ngờ mới phải tháo giày.
Nhiều sân bay châu Âu, Singapore cũng gần như không yêu cầu tháo giày nhờ hệ thống soi chiếu hiện đại kết hợp phân loại rủi ro hành khách. Tại Hàn Quốc, Nhật Bản, quy định này chỉ áp dụng trong một số tình huống cụ thể.
Vì sao Việt Nam chưa bỏ?
Theo chuyên gia hàng không Phạm Ngọc Sáu, quy định tháo giày, thắt lưng tuân thủ tiêu chuẩn an ninh của ICAO – Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế. Các vật dụng này có thể che giấu vũ khí nhỏ, chất nổ hoặc thiết bị điện tử nguy hiểm.
Nếu bỏ yêu cầu mà không nâng cấp công nghệ tương ứng, nguy cơ bỏ lọt vật cấm sẽ cao, vi phạm tiêu chuẩn quốc tế, ảnh hưởng xếp hạng sân bay và uy tín hàng không Việt Nam.
Công nghệ là chìa khóa thay đổi
Giải pháp được nhiều chuyên gia đề xuất là đầu tư đồng bộ các thiết bị hiện đại như:
- Body scanner: quét toàn thân, phát hiện vật kim loại và phi kim loại.
- CT scanner cho hành lý xách tay: không cần tháo laptop, chất lỏng.
- Shoe scanner: kiểm tra giày trực tiếp, không cần tháo bỏ.
- Hệ thống phân loại rủi ro hành khách: dựa trên hồ sơ, thói quen bay, kết hợp AI nhận diện.
Cách tiếp cận này đang được nhiều sân bay tiên tiến áp dụng, giúp duy trì an ninh hàng không nghiêm ngặt nhưng vẫn nâng cao sự thuận tiện, văn minh cho hành khách.
Theo: Tin 360

















