Ki-ốt và người đàn bà gánh hàng sáu mươi ký
Khu vực đổ sỉ đồ điện phía ngã tư chợ Vinh nhiều năm trước quen với hình ảnh một người đàn bà chưa đầy 50 ký nhưng ngày nào cũng gồng gánh những tải dây điện bọc thép nặng bằng chính cơ thể mình. Đó là chị Hoàng Hà, sinh năm 1970, trú tại phường Trường Vinh. Chồng bận rộn công tác xa, con cái còn thơ dại, chị một mình cáng đáng gian hàng bán lẻ kiêm đổ sỉ, lấy công làm lãi. Nhưng thứ khiến chị khốn đốn nhất sau này lại không phải những tải hàng nặng sáu mươi ký ấy.
Sinh ra trong gia đình bảy anh em mà các anh trai đều có kinh tế vững vàng, chị Hà luôn mang áp lực phải giữ thể diện với bạn bè rằng mình cũng dư dả. Năm đó, một người bạn ngỏ ý nhờ chị đứng ra làm chứng để vay một khoản tiền lớn từ một người bạn khác. Túi rỗng, nhưng vì cái “danh” không muốn bị coi thường, chị đứng ra bảo lãnh. Ngày người kia ôm tiền quỵt nợ bỏ trốn, chủ nợ tìm đến ki-ốt của chị. Chị nhớ lại buổi chiều tay run giở tập vở ghi sổ hàng, rút sạch toàn bộ tiền vốn kinh doanh, rồi ký thêm vào hai khoản nợ lãi bên ngoài để trả thay cho người ta.
Chuỗi ngày trốn tiếng chuông điện thoại
Khoản nợ bất ngờ khiến nhịp sống ở ki-ốt đảo lộn. Toàn bộ tiền lời bán hàng mỗi tháng chỉ đủ bù vào khoản lãi phát sinh. Đêm về nhìn chồng con, chị nuốt nước mắt, giấu kín không dám hé môi than vãn nửa lời vì sợ gia đình đổ vỡ. Mỗi lần điện thoại đổ chuông, lồng ngực chị lại thắt lại. Sau quãng thời gian dài thức trắng đêm đối diện với áp lực kinh tế, sức khỏe bắt đầu xuất hiện nhiều biến chứng.
Một chiều muộn, cố khuân thùng hàng nặng vào tận trong nhà khách theo yêu cầu, chị Hà bỗng choáng váng rồi cảm nhận một cơn đau nhói ở lồng ngực. Nghe chị thốt lên “chắc tim bị rạn rồi”, người khách tưởng chị nói đùa liền cười xòa. Nhưng kể từ đó, chứng huyết áp thấp, hồi hộp và những cơn đau đầu kinh niên bắt đầu bám riết. Chị dâu làm giám đốc bệnh viện Đông y Nghệ An trực tiếp cắt thuốc Bắc, thủy châm liên tục, gia đình lại đổi sang thuốc Tây của các giáo sư, nhưng các triệu chứng vẫn không giảm bao nhiêu. Sợ chết vì con còn nhỏ, chị bỏ tiền triệu tìm thầy cúng, rồi theo bạn lên chùa ăn chay phóng sinh, nhưng sắc mặt ngày càng tiều tụy.
Khoảnh khắc tự nhìn lại bên trang sách cũ
Tháng 9 năm 2022, khi đã mệt mỏi với những chuyến xe ôm chở đầy ấm sắc thuốc, chị Hà nhớ lại một môn công pháp mình từng biết qua từ năm 2017 nhưng bỏ lỡ vì hoài nghi. Chị tìm mua cuốn sách Chuyển Pháp Luân của môn Pháp Luân Đại Pháp về tự đọc và ra sân tập năm bài công pháp. Thời gian đầu, tâm lý thực dụng khiến chị ngày nào cũng sờ ngực xem tim còn đập nhanh không. Rồi đọc đến những phần viết về buông bỏ danh lợi và rèn luyện tâm tính, chị dừng lại. Chị nhớ lại buổi chiều tay run rút sạch tiền vốn kinh doanh để trả thay món nợ không phải do mình vay.
Chuyển hóa không đến thuận chiều. Có lần đi chợ, nghe người quen vô tình nhắc lại chuyện món nợ quỵt năm xưa, lồng ngực chị lại thắt lên. Đêm đó về nhà, chị tức đến mất ngủ, ngồi một mình đến gần sáng. Sáng hôm sau nhìn vào gương, chị tự nhủ: “Nghĩ lại thì ai cũng có cái khó của họ, mình không muốn giữ mãi chuyện đó để hành hạ bản thân nữa.” Chị tập trung vào công việc ở ki-ốt, tối về mở sách ra đọc, kiên nhẫn học cách bình tâm trước những lời bàn tán xung quanh.
Giá trị của một lời từ chối
Khoảng thời gian ấy, chị Hà nhận thấy mình ngủ được lâu hơn, từ mười giờ đêm đến sáng, và không còn thường xuyên hoảng hốt mỗi khi cơ thể xuất hiện triệu chứng bất thường. Chứng đau đầu và nhức mỏi cổ gáy đôi khi vẫn âm ỉ xuất hiện lúc trái gió trở trời, nhưng chị không còn đòi đi thủy châm hay lạm dụng thuốc giảm đau cấp tốc. Từ một người cứ bước lên xe ô tô là phải uống thuốc say xe, chịu đựng cảm giác co thắt ngực không thở nổi, chị đã có thể đi du lịch xa cùng con cái, rồi cùng đồng bạn bè vượt dốc đá Cao Bằng, Lạng Sơn.
Nhưng sự thay đổi dễ nhận thấy nhất lại diễn ra ngay tại chiếc bàn uống nước trong nhà chị. Cách đây không lâu, lại có người quen tìm đến, mở lời nhờ chị đứng ra bảo lãnh vay tiền như năm xưa. Chị ngồi im lặng một lúc, không còn cảm giác sợ bị coi thường, cũng không còn lo người ta nghĩ mình ích kỷ. Chị nhìn thẳng vào người đối diện và nói nhẹ: “Tôi không giúp được.” Người quen ngồi im vài giây rồi đổi chuyện khác. Chị quay vào pha nước.
Chiều chợ Vinh nay đã thưa bớt những tải hàng thép bọc sáu mươi ký, con cái chị giờ đã lớn và đỡ đần mẹ nhiều hơn. Trên chuyến xe du lịch chạy qua những cung đường đèo dốc, xe bắt đầu đổ dốc. Con trai chị chỉ tay ra cửa kính gọi mẹ nhìn xuống thung lũng phía dưới. Chị nghiêng người sát cửa sổ. Trên đùi chỉ còn chiếc túi đựng bánh và chai nước uống.
