Tại các ngôi làng giáp biên giới, cộng đồng người Kinh vẫn lưu giữ tiếng mẹ đẻ, tà áo dài và những phong tục truyền thống từ hơn năm trăm năm lịch sử.
Người Kinh ở Trung Quốc và nguồn gốc từ vùng biển miền Bắc
Hành trình khám phá của Vương Linh tại làng Vu Đầu, thuộc thị trấn Giang Bình, Đông Hưng, Quảng Tây bắt đầu bằng sự ngỡ ngàng khi thấy những biểu tượng văn hóa quen thuộc. Ngay từ đầu làng, hai bức tượng nam nữ trong trang phục truyền thống Việt Nam đã chào đón du khách, gợi nhắc về một không gian sống đậm chất Việt giữa lòng Trung Quốc. Hình ảnh cụ bà tám mươi tuổi ngồi hiên nhà, cất tiếng hỏi han bằng tiếng mẹ đẻ khiến người ghé thăm cảm thấy như đang đứng giữa một ngôi làng quê Bắc Bộ.
Nguồn gốc của cộng đồng này được xác định từ vùng Đồ Sơn, Hải Phòng và Quảng Ninh của Việt Nam. Theo các tài liệu lịch sử, tổ tiên của họ là những ngư dân di cư đến vùng đất này để đánh bắt hải sản từ khoảng năm thế kỷ trước. Trải qua hơn mười đời sinh sống và phát triển, người dân nơi đây vẫn luôn tự hào về gốc gác dân tộc Kinh của mình, bất kể những biến động của thời gian và khoảng cách địa lý.
Hiện nay, nhóm dân tộc này được xếp vào danh sách các dân tộc thiểu số tại Trung Quốc với quy mô dân số không lớn nhưng lại có sức sống văn hóa mãnh liệt. Sự hiện diện của họ tại các ngôi làng như Vạn Vĩ hay Sơn Tâm không chỉ là minh chứng cho sự di cư lịch sử mà còn cho thấy khả năng thích nghi tuyệt vời. Dù hòa nhập vào xã hội sở tại, họ vẫn duy trì được sợi dây liên kết vô hình nhưng bền chặt với cội nguồn dân tộc thông qua các tập tục cổ xưa.
Bản sắc cộng đồng được duy trì qua ngôn ngữ và tín ngưỡng
Ngôn ngữ là tài sản quý giá nhất mà người dân nơi đây kiên trì bảo tồn qua nhiều thế hệ. Trong các ngôi làng, tiếng Việt vẫn là phương tiện giao tiếp hằng ngày, đồng thời chữ Nôm vẫn được truyền dạy và sử dụng trong các văn bản tế lễ cổ. Những người dân địa phương không chỉ nói tốt tiếng Việt mà còn lưu giữ nhiều sách báo, tài liệu quan trọng về lịch sử và văn hóa của dân tộc Kinh để truyền lại cho con cháu.
Đời sống tâm linh của cư dân gắn liền với các nghi thức tế thần, cầu ngư tại đình làng, nơi họ gửi gắm ước vọng về những chuyến đi biển bình an. Hằng năm, các lễ hội truyền thống được tổ chức long trọng với màn rước sắc, hát đối và các giai điệu dân ca mượt mà. Đặc biệt, tiếng đàn bầu vẫn ngân vang trong các buổi sinh hoạt cộng đồng, trở thành biểu tượng tinh thần không thể thiếu trong đời sống văn hóa của người dân Quảng Tây.
Sự hiếu khách và lối sống tình nghĩa của người dân thể hiện rõ qua cách họ đón tiếp những vị khách từ phương xa. Những câu mời chào thân tình hay việc cùng nhau quây quần bên mâm cơm trong các dịp lễ hội tại miếu Thành Hoàng tạo nên một không khí gia đình ấm cúng. Đây chính là yếu tố cốt lõi giúp văn hóa Việt không bị hòa tan, trái lại còn làm phong phú thêm bức tranh đa dạng văn hóa tại vùng đất mới.
Theo: Báo Dân trí
