Tình hình quốc tế những ngày cuối tháng 10/2025 chứng kiến hàng loạt biến động: kinh tế Trung Quốc trì trệ, châu Âu tranh cãi quanh dự án SCAF, Nga siết chặt kiểm soát viễn thông, Pháp lo ngại thực phẩm mất an toàn và Moscow tiếp tục phô trương sức mạnh quân sự.

• Chiến dịch Kiềm tỏa và cuộc chiến không hồi kết tại Rio de Janeiro
• Ukraine tuyên bố ám sát hai trung tá Nga bằng bom gài trên ôtô
• Giá vàng thế giới lấy lại mốc 4.000 USD

Kinh tế Trung Quốc trong vòng xoáy ngờ vực

Một công trường xây dựng tại Bắc Kinh, Trung Quốc, ngày 11/07/2025. Ảnh: AP – Mahesh Kumar A.

Theo báo Le Monde, dù GDP quý III/2025 tăng 4,8%, kinh tế Trung Quốc vẫn ngập trong lo âu. Mức tăng trưởng phần lớn dựa vào xuất khẩu và các dự án hạ tầng quy mô lớn. Tuy nhiên, chi tiêu tiêu dùng – đặc biệt trong kỳ nghỉ Quốc khánh kéo dài 8 ngày – lại giảm so với năm ngoái.

Sự thận trọng của người dân phản ánh tâm lý bất ổn ngày càng lan rộng. Dù chính quyền tăng cường kiểm duyệt, nhiều trí thức công khai nói đến tình trạng đình trệ kinh tế. Các biện pháp chống tham nhũng của ông Tập Cận Bình khiến bộ máy hành chính căng thẳng, còn doanh nghiệp tư nhân tiếp tục chịu sức ép từ khu vực công.

Từ năm 2021, Bắc Kinh cấm các lớp học thêm buổi tối nhằm giảm bất bình đẳng trong giáo dục, nhưng chính sách này khiến hàng nghìn gia sư mất việc và gây bức xúc trong xã hội. Trong khi đó, các biện pháp kiểm soát nợ trong lĩnh vực bất động sản lại khiến thị trường đóng băng, nhiều công trình dang dở khắp nơi.

Tâm lý bi quan lan tỏa trong tầng lớp trung lưu và giới trẻ thất nghiệp. Niềm tin vào tương lai của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đang bị thử thách nghiêm trọng.

Châu Âu rạn nứt vì dự án máy bay chiến đấu thế hệ mới

Dự án Hệ thống Không Chiến Tương Lai (SCAF) – biểu tượng hợp tác Pháp – Đức – đang đối mặt khủng hoảng nội bộ. Khởi động năm 2017 với chi phí ước tính 80 – 100 tỷ euro, chương trình này kết hợp phát triển máy bay chiến đấu thế hệ mới, drone, cảm biến, và mạng liên lạc chống chiến tranh điện tử.

Tuy nhiên, theo Le Monde, dự án đang sa lầy trong “cuộc chiến của những cái tôi”. Sự cạnh tranh giữa Dassault Aviation và Airbus về quyền kiểm soát kỹ thuật khiến chương trình bị đình trệ. Cả hai bên đều e ngại phải chia sẻ bí mật công nghệ, làm suy yếu tiến trình hợp tác.

Ngoài ra, Pháp muốn phát triển máy bay có thể hoạt động trên tàu sân bay, trong khi Đức lại ưu tiên mẫu nặng hơn, mang nhiều vũ khí hơn. Những khác biệt này buộc hai nước phải nghiên cứu hai phiên bản khác nhau – điều chưa từng có trong một dự án chung.

Tổng thống Emmanuel Macron kêu gọi Berlin “duy trì tiến trình vì lợi ích chung”, song giới quan sát lo ngại rằng mâu thuẫn chính trị và kinh tế giữa hai nước có thể khiến biểu tượng hợp tác châu Âu này sụp đổ.

Nga thắt chặt kiểm soát internet và siêu tên lửa mới gây tranh cãi

Theo La Croix, từ đầu tháng 10, 61 trên 85 vùng của Liên bang Nga ghi nhận tình trạng mất kết nối internet di động. Chính quyền Moscow cho rằng biện pháp này nhằm ngăn drone Ukraina định vị mục tiêu. Tuy nhiên, việc cắt mạng khiến người dân gặp nhiều khó khăn trong sinh hoạt và liên lạc.

Các chuyên gia an ninh mạng cho biết Nga đang yêu cầu du khách và người dân chỉ dùng SIM nội địa, đồng thời phải cung cấp dữ liệu sinh trắc học. Đây được cho là bước đi nhằm tăng cường giám sát, hơn là chống drone. Dù vậy, các cuộc tấn công bằng UAV của Ukraina vẫn tiếp tục, thậm chí có 40 chiếc đã bay tới tận vùng Matxcơva.

Trong khi đó, Le Figaro ghi nhận Nga tiếp tục quảng bá “siêu tên lửa Bourevestnik” – loại vũ khí được tuyên bố có tầm bắn không giới hạn nhờ động cơ hạt nhân. Theo giới chuyên gia, đây có thể chỉ là đòn tâm lý của Tổng thống Vladimir Putin trong bối cảnh căng thẳng với Mỹ và Ukraine leo thang.

Nhiều nhà phân tích phương Tây nhận định Bourevestnik vẫn chưa sẵn sàng để triển khai thực tế. Việc Nga công bố siêu vũ khí này chủ yếu nhằm phô trương sức mạnh và củng cố hình ảnh trong nước hơn là tạo đột phá quân sự thực sự.

Từ bàn ăn người Pháp đến mối lo toàn cầu

Trong khi châu Âu đối mặt bất ổn chính trị và quân sự, La Croix đặt câu hỏi: “Chúng ta còn có thể ăn những gì?”. Những cảnh báo về thực phẩm nhiễm độc, từ cá chứa thủy ngân đến rau quả có thuốc trừ sâu, khiến người tiêu dùng Pháp bối rối.

Khoảng 50% người được hỏi cho biết không biết tin vào đâu, còn hơn 80% hiểu sai về dinh dưỡng. Chuyên gia Mathilde Touvier khuyên người dân nên dựa vào ba chỉ số: giá trị dinh dưỡng, mức độ chế biến và tác động môi trường. Bà nhấn mạnh, quan trọng nhất vẫn là duy trì sự cân bằng lâu dài trong ăn uống.

Bài học của Pháp phần nào phản ánh nỗi lo toàn cầu về an toàn thực phẩm và môi trường. Trong bối cảnh bất ổn lan rộng, việc “ăn gì, sống sao” dường như đã trở thành câu hỏi mang tính sinh tồn cho nhiều quốc gia.

Theo: RFI.