Khủng hoảng kinh tế Trung Quốc cuối năm 2025 lan sang nền tảng số, tín ngưỡng và trường học, cho thấy các điểm nứt xã hội đang đồng loạt mở rộng.

• Nga nêu điều khoản không thể chấp nhận trong thỏa thuận hòa bình Ukraine
• Xả Súng Tại Đại Học Brown Mỹ, ít nhất hai người thiệt mạng
• Bão lớn tại Gaza khiến 14 người Palestine thiệt mạng, thảm họa nhân đạo thêm trầm trọng

Thương nhân Douyin và phản kháng trên không gian số

Từ ngày 23/11/2025, khoảng 600 thương nhân thương mại điện tử Douyin tập trung trước trụ sở Douyin tại Thượng Hải. Họ đến từ nhiều địa phương và bao gồm cả KOL, đối tác bán hàng trực tuyến. Mục tiêu của họ là phản đối việc nền tảng xử phạt tùy tiện. Nhiều thương nhân cho biết tiền hàng bị đóng băng vô cớ. Dòng tiền kinh doanh vì thế bị bóp nghẹt nghiêm trọng. Hoạt động tụ tập kéo dài liên tục nhiều ngày. Đến ngày 28/11, cảnh sát can thiệp và cưỡng chế một số người rời khỏi hiện trường. Dưới áp lực dư luận, Douyin nhượng bộ một phần. Nền tảng này hủy một số án phạt lớn. Thời gian đóng băng tiền hàng với một số cửa hàng cũng được rút ngắn. Tuy nhiên, đến ngày 30/11, nhiều thương nhân vẫn bám trụ. Họ cho rằng quyền lợi cơ bản chưa được bảo đảm. Vụ việc cho thấy khủng hoảng không chỉ tồn tại trong nhà máy. Nó đã lan sang các nền tảng số. Khi dòng tiền bị khóa, thương nhân mất khả năng duy trì sinh kế. Không gian mạng vì thế trở thành mặt trận mới của bất ổn.

Xung đột tín ngưỡng và phản kháng trong trường học

Giữa tháng 11/2025, các điểm nứt xã hội tiếp tục lan sang đời sống cộng đồng. Ngày 17/11, tại huyện Lâm Cao, tỉnh Hải Nam, một vụ cưỡng chế địa điểm tín ngưỡng dân gian xảy ra. Lực lượng cưỡng chế trang bị khiên chắn và gậy gộc. Người dân địa phương chọn cách phản kháng bằng nghi lễ truyền thống. Họ đánh chiêng trống và ném gạo về phía lực lượng cưỡng chế. Theo phong tục địa phương, hành động này mang ý nghĩa trừ tà và nguyền rủa. Trước đó vài ngày, ngày 14/11, tại huyện Phú Xuyên, tỉnh Quảng Tây, một nhà thờ họ của dân tộc thiểu số bị phá dỡ. Phụ nữ trong làng dùng thân mình che chắn công trình. Ngay ngày hôm sau, người dân quay lại xây dựng trên đống đổ nát. Trong các sự việc này, điều được bảo vệ không chỉ là công trình. Đó là cảm giác được tồn tại và được tôn trọng. Áp lực xã hội cũng bộc lộ rõ trong trường học. Tại Quý Châu, học sinh Trường THPT số 1 huyện Long Lý phản đối lịch sinh hoạt mới. Lịch được công bố ngày 11/11 với cường độ học tập dày đặc. Học sinh phải dậy lúc 6 giờ và ngủ lúc 23 giờ 10. Thời gian ngủ mỗi đêm chưa đến 7 tiếng. Ngủ trưa bị buộc thực hiện ngay trong lớp học. Ngày 17/11, khi lịch áp dụng, học sinh tập trung trước ký túc xá hô khẩu hiệu yêu cầu mở cửa. Trước áp lực tập thể, nhà trường nhượng bộ bước đầu. Học sinh được phép ngủ trưa tại ký túc xá. Với các em, điều đáng sợ không chỉ là lịch học. Đó là cảm giác bị vận hành như một dây chuyền.

Những lát cắt này, nếu nhìn riêng lẻ, có thể bị xem là sự cố. Nhưng khi đặt cạnh nhau, chúng tạo thành một chuỗi đứt gãy đồng pha. Bến xe hồi hương sớm, đình công nợ lương, thương nhân vây trụ sở nền tảng, xung đột tín ngưỡng và phản kháng học đường cùng xuất hiện. Đây không còn là khủng hoảng đơn lẻ. Nhiều ý kiến cho rằng xã hội đang đối mặt cảm giác sụp đổ toàn diện. Các trụ cột kinh tế, xã hội, văn hóa và thể chế bị thử thách cùng lúc. Khi người dân rút lui khỏi tương lai, im lặng trở thành tiếng động lớn nhất. Những chuyến xe rời thành phố không chỉ là phương tiện di chuyển. Chúng là lựa chọn bằng hành động. Câu hỏi đặt ra không còn là khó khăn ngắn hạn. Câu hỏi là điều gì khiến hàng triệu người chọn rời đi thay vì ở lại chờ đợi.

Tổng hợp