Mỹ quyết định đầu tư 8,6 tỷ USD đóng mới 11 tàu phá băng nhằm tăng cường hiện diện tại Bắc Cực, nơi đang trở thành điểm nóng chiến lược do băng tan.
- Tướng Iran thiệt mạng khi Mỹ giải cứu phi công tại Isfahan
- Iran bác đề xuất của Mỹ và thời hạn chót từ ông Trump
- Ấn Độ nối lại nhập khẩu dầu từ Iran sau 7 năm
Khoảng cách năng lực và áp lực từ các đối thủ vùng cực
Sự biến đổi khí hậu đang làm tan chảy những khối băng vĩnh cửu tại Vòng Bắc Cực, biến khu vực vốn khó tiếp cận này thành một trong những điểm nóng chiến lược mới của thế giới. Với Mỹ, việc duy trì hiện diện và năng lực hoạt động tại đây, đặc biệt thông qua các tàu phá băng, ngày càng trở thành ưu tiên hàng đầu gắn liền với cả lợi ích kinh tế lẫn yêu cầu bảo đảm an ninh quốc gia. Tuy nhiên, thực tế cho thấy năng lực hiện tại của Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Mỹ đang tụt khá xa so với các đối thủ trực tiếp trong khu vực.
Hiện tại, Mỹ chỉ sở hữu vỏn vẹn 3 tàu phá băng vùng cực, trong đó chiếc Polar Star đã hoạt động vượt quá tuổi thọ thiết kế gần hai thập kỷ, dẫn đến nhiều lo ngại về tính ổn định. Tàu phá băng lớn nhất là Healy, dù được đưa vào biên chế từ năm 1999, nhưng gần đây liên tục gặp các sự cố nghiêm trọng về hệ thống điện và máy móc, làm ảnh hưởng đáng kể đến hiệu suất tác chiến. Chiếc tàu mới nhất là Storis vừa đi vào hoạt động năm 2025 cũng chỉ là con tàu đầu tiên được bổ sung sau hơn 20 năm chờ đợi của lực lượng này.
Trong khi đó, Nga hiện đang sở hữu một đội tàu hùng hậu với hơn 40 tàu phá băng, bao gồm nhiều tàu chạy bằng năng lượng hạt nhân có khả năng hoạt động liên tục trong điều kiện khắc nghiệt nhất. Trung Quốc dù không phải quốc gia vùng cực nhưng cũng đã sở hữu ít nhất 4 tàu và đang ráo riết lên kế hoạch mở rộng nhằm gia tăng ảnh hưởng tại khu vực này. Sự chênh lệch quá lớn về số lượng và công nghệ khiến Mỹ phải đối mặt với áp lực nặng nề trong việc bảo vệ quyền lợi tại vùng cực.
Kế hoạch hiện đại hóa và giá trị chiến lược từ băng tan
Trước thực trạng đội tàu cũ kỹ, Mỹ đã bắt đầu triển khai các kế hoạch hiện đại hóa quy mô lớn với ngân sách 8,6 tỷ USD được Quốc hội phê duyệt cho chương trình đóng mới 11 tàu phá băng. Chương trình này dự kiến được triển khai tại nhiều địa điểm với sự tham gia của các nhà thầu quốc tế như Ruma Marine Constructions của Phần Lan và các xưởng đóng tàu tại Louisiana hay Texas. Việc hợp tác quốc tế này cũng cho thấy những thách thức nội tại khi Mỹ đã không chế tạo tàu phá băng hạng nặng trong suốt nửa thế kỷ qua.
Nguyên nhân thúc đẩy sự đầu tư khổng lồ này chính là tốc độ tan băng nhanh chóng tại Bắc Cực, mở ra những tuyến hàng hải và nguồn tài nguyên vô tận. Mỗi năm, diện tích băng tại khu vực giảm khoảng 98.400 km2, giúp số lượng tàu thuyền hoạt động tăng vọt, đặc biệt là tàu chở dầu thô và tàu hàng. Các tuyến hàng hải như Hành lang Tây Bắc và Tuyến Đông Bắc giúp rút ngắn đáng kể quãng đường di chuyển giữa các châu lục, mang lại lợi thế kinh tế to lớn cho các quốc gia kiểm soát được chúng.
Không chỉ là con đường giao thương, Bắc Cực còn được ví như một kho báu tài nguyên khổng lồ của nhân loại với giá trị khoáng sản ước tính lên đến 1.000 tỷ USD. Khu vực này được dự báo chứa tới 30% lượng khí đốt và 13% trữ lượng dầu mỏ chưa được phát hiện của toàn thế giới, cùng nhiều loại khoáng sản quý hiếm khác. Chính vì vậy, việc sở hữu hạm đội tàu phá băng hiện đại không chỉ là câu chuyện về an ninh mà còn là chìa khóa để Mỹ nắm giữ lợi thế trong cuộc cạnh tranh tài nguyên toàn cầu.
Theo: Báo Dân trí
